မြောက်ဥယျာဉ်တော်မှ အစပြု၍ (၃)

ဆူးငှက်

ထိုအချိန်တွင် ရန်ကုန်၌ သွေးသောက်၊ မြဝတီ၊ ရှုမဝ၊ မိုးဝေ၊ ငွေတာရီ ဟူသော မဂ္ဂဇင်းများအပြင် အသစ်များလည်း ဖြိုင်ဖြိုင်ပေါ် လာကာ အပြိုင်အဆိုင် ထုတ်ဝေလာကြ၏။ ခေတ်မီ အော့ဖ်ဆက်ဖြင့် ပုံနှိပ်သော စန္ဒာမဂ္ဂဇင်းနှင့် သပြေမဂ္ဂဇင်းတို့မှာ မှောင်ခိုမှပင် ဝယ်ယူရသည်အထိ နည်းပညာပိုင်းများလည်း တိုးတက်လာကြသည်။ မဟေသီတဲ့၊ ချယ်ရီတဲ့၊ ပေဖူးလွှာတဲ့၊ စစ်ပြန်တဲ့၊ သဘင်တဲ့၊ ဂီတပဒေသာတဲ့၊ ရုပ်ရှင် အမြုတေတဲ့၊ ရုပ်ရှင်အောင်လံတဲ့၊ သောင်းပြောင်းထွေလာတဲ့၊ စံပယ်ဖြူတဲ့၊ ကလျာတဲ့၊ လုံမလေးတဲ့၊ မြတ်လေးတဲ့၊ တစ်သွင်ဆန်းစွာဖြင့် ဒဂုန်၊ ပန်တဲ့..၊ ရုပ်ရှင်နာမည်တပ် မဂ္ဂဇင်းများလည်း အသစ်အသစ်များ ဟောတစ်အုပ် ဟောတစ်အုပ်ဆိုသလို။ ဤသို့သော ထုတ်ဝေခွင့်ကတ်ရ မဂ္ဂဇင်းကြီးများအပြင် “တင်ထုတ်” နည်းနာဖြင့် မဂ္ဂဇင်းပုံစံ စာစောင်များလည်း အပြိုင်အဆိုင် ထုတ်ဝေ လာကြတော့၏။ ဤသို့ဖြင့် နာမည်မမှတ်မိလောက်အောင် မဂ္ဂဇင်းများ များပြားလာတော့ စာမူများလည်း အများကြီး လိုအပ်လာကြသည်။ မဂ္ဂဇင်းကို လစဉ် အလျဉ်မီအောင် ဘယ်မလဲ ကဗျာ၊ ဘယ်မလဲ ဝတ္ထု၊ ဘယ်မလဲ ဆောင်းပါး ဖြစ်လာကြတော့၏။

ယခင်အခါ မဂ္ဂဇင်းများက လက်တစ်ဖက်ပြည့်အောင်ပင် မရှိစဉ်က ပင်တိုင် ထိုင်၍ရေးသားသော ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးများ၏ စာမူနှင့်လည်း မလုံလောက်တော့ပေ။ ထိုအခါ အယ်ဒီတာကြီးများသည် ရှေးယခင် ဆရာ့ဆရာကြီးများလို မဂ္ဂဇင်းတိုက် အယ်ဒီတာ စားပွဲမှာထိုင်ကာ စာတိုက်မှ လာသည့်စာမူကို မှတ်ပုံတင်ကာ ဖောက်ဖတ်၊ ထိုင်ရွေးရုံနှင့် အလျဉ်မမီနိုင်တော့။ ထိုအခါ ထိုင်ရာမှ ထကြရရုံ သာမက စာမူရှိမည့် နေရာများဆီအထိ အပြေးအလွှား လိုက်လာကြရသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၈၃, ၈၄, ၈၅ ဝန်းကျင်တွင် မန္တလေးသို့ အယ်ဒီတာများ အရောက်အပေါက် များလာကြတော့သည်။

၀- -၀- -၀-

၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၄) ရက်နေ့ နေ့လယ် ၂ နာရီ ၄၅ မိနစ်မှာ မန္တလေးမြို့လယ် ဦးကျားကြီးဝင်းက စတင်လောင်ကျွမ်းလိုက် သော မီးသည် မန္တလေးသာမက တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနှင့် တုန်လှုပ်ချောက်ချားသွားစေခဲ့သည်။ မန္တလေးကို ထိုအချိန်က မြို့နယ် (၄) မြို့နယ် ပိုင်းခြားထားသည့်အနက် ထိုမီးကြီးက မြို့နယ် (၃) မြို့နယ်က အိမ်ခြေ ပေါင်း (၂၃၀၀) ကျော်ကို ပြာကျစေခဲ့၏။ ရွှေတစ်ကျပ် သား သုံးထောင်ကျပ်ကာလမှာ ဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး ကျပ် သိန်း (၃၀၀၀) နီးပါး ရှိခဲ့ပါသည်။

လောင်သည်ကလည်း မန္တလေး၏ တကယ့် အသည်းနှလုံးနေရာ မြို့လယ်ခေါင် တောင်မြောက် တစ်နံတစ်လျားကြီး ဖြစ်သော အခါ မီးလောင်ခြင်းနှင့်အတူ မီးလောင်ပြင်၌ အသစ်အသစ် ပြန်လည်နေရာ ယူလာကြသော ပိုင်ရှင်အသစ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအသစ်များသည် လည်း မန္တလေးသားများကို သတိထားမိအောင် ရိုက်ပုတ်လိုက်သည့် အပြောင်းအလဲကြီး များလည်းဖြစ်သည်။

အစဉ်အဆက် ဘာသာတရားကိုင်ရှိုင်းပြီး မိရိုးဖလာ လုပ်ငန်းကိုင်ငန်းများဖြင့် တင်းတိမ်ရောင့်ရဲစွာ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် နေထိုင်ခဲ့ ကြသော ရွာနေပြည်ထိုင်များအဖို့ ပြာပုံဘဝရောက်ပြီးနောက် မထင်မှတ်သော အခြေအနေ၊ မထင်မှတ်သော အပြောင်းအလဲ၊ မထင်မှတ် သော ငွေကြေးကြောင့် အသိုက်အမြုံရွှေ့ကြ၊ ပြောင်းကြ၊ ကွာကြသောအဖြစ်သနစ်များက မန္တလေးသားများရင်၌ ခံစားကြရတော့သည်။

ထို “မန္တလေးခံစားမှု” များက အစွမ်းအစရှိသော စာပေဝါသနာရှင် များ၏ ခေတ်ပြိုင်ခံစားမှု အနုပညာ ပစ္စည်းထည်များအတွက် အဖိုးတန် သယံဇာတများပင်ဖြစ်သည်။ အရိုင်းတုံး အကြမ်းထည်ကပင် လှပြီးသား။ အနည်းငယ် သွေးတတ်၊ ပြုပြင်တတ်သူလက်ထဲ ရောက်သွားတော့ တန်ဖိုး အဆတိုးတာပေါ့။ အတွေးအခေါ်အခြေခံရှိသူလက်ထဲ ရောက်ပြန်တော့ ပြည်တန်ပတ္တမြားပေါ့။

အကင်းပါးသော မဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာများက ထို “မှော်”ကို သိလိုက်ကြသည်။ သူတို့ ဟုမ္မလင်းမှော်ကို မမက်၊ ဖားကန့်မှော်ကို မမက်။ မန္တလေး၌ ၁၉၈၄ မီးကြီးကြောင့် ပြောင်းလဲတောက်ပသော အသစ် အနုပညာမှော်ကို သိကြ မက်ကြသည်။ ထိုမှော်မှရသော ကျောက်ကောင်း တချို့ကို “ရင်ခုန်ပွင့်”မှာ၊ ပေဖူးလွှာမှာ၊ မဟေသီမှာ၊ စံပယ်ဖြူမှာ၊ ..မှာ၊ မှာ၊ ပြပွဲလုပ်လိုက်တော့ ပေါက်သွားသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်မှာတော့ ရန်ကုန်မဂ္ဂဇင်းကြီးတွေမှာ မျက်နှာပွင့်နေကြသော မန္တလေးသား စာရေးဆရာ (၁၂) ဦးက ဝတ္ထုတိုပေါင်း ချုပ်တစ်အုပ် ထုတ်လိုက်ကြသည်။

စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း ခက်ခဲပြတ်တောက်နေချိန်၌ “အသစ်” များ၏ စာအုပ် “အသစ်”မို့ အားလုံးက မျက်ခုံးပင့်ကာ လည်ဆံ့ထားကြ၏။ “မီးသွေးခဲမို့ မည်းသကိုနှင့် ဆယ့်နှစ်မျက်နှာ နာရီစင် ဝတ္ထုတိုစု” တဲ့။ ရန်ကုန်ရောက် မန္တလေးသား စာရေးဆရာ မောင်မိုးသူက အမှာချီးမြှင့်ထားသည်။

“ဆယ့်နှစ်မျက်နှာ ဝတ္ထုတိုစုဟာ အထက်ပြောခဲ့တဲ့ အတိုင်း မဂ္ဂဇင်းစာမျက်နှာတွေပေါ်မှာ ကလောင်အဟောင်း ကလောင် အကောင်းတွေ ကြားထဲက ထိုးထွက်ပေါ်ထွန်းလာတဲ့ အတွေးအခေါ်သစ် လူငယ်တွေရဲ့ ဝတ္ထုတိုတွေပဲဖြစ်တယ်။

သူတို့ ရဲ့ ဝတ္ထုတိုတွေကို “စည်းသုံးချက်၊ ဝါးသုံးချက်” နဲ့ မညီဘူး။ “အခင်းအခက်၊ အဖြေ” တွေနဲ့ မကိုက်ဘူးဆိုတဲ့ “ပေတံ အဟောင်းကြီး တွေနဲ့ တိုင်းလို့မရဘူး။

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

“ဟန်ဆောင်အတွေးတွေလောက်နဲ” “ညာတာပါတေးလုပ် ပြီး” အတတ်ပညာနဲ့ ဖုံးဖုံးဖိဖိ လုပ်နေကြတဲ့ လက်ဟောင်း ဝတ္ထု တိုတွေနဲ့စာလျှင် အားသစ်လူသစ်တွေရဲ့ ဝတ္ထုတိုတွေဟာ “ထူးခြားတယ်” “စူးစူးရဲရဲ” ရှိတယ်လို့ ပြောလိုက်တာ၊ သတ်မှတ်လိုက်တာပဲ ဖြစ်တယ်” တဲ့။

အမှာကဖြင့် ပီပါပေ့၊ ပြတ်ပါပေ့၊ ရဲပါပေ့ ဆိုရပေမည်။ သူ့ အရင် (၁၉၈၅) ခုနှစ်က ထုတ်ဝေသော ကဗျာစာအုပ်တစ်အုပ်၏ “အမှာ” ကလည်း ရဲရဲတွေး ရဲရဲရေးလိုက်သည့် အမှာဖြစ်သည်။ ဆယ့်နှစ်မျက်နှာ ဝတ္ထုတိုမှာ ပြေ(ဆေး-၂)၊ ရဲသျှမ်း၊ စုထား၊ သိုက်ထွန်းသက်၊ ကိုကို (အမရပူရ)၊ ညီပုလေး၊ ဂျိုဇော်၊ ပိုင်စိုးဝေ၊ ကျော်စွာထက်၊ တင်မောင်သန်း၊ နုနုရည် (အင်းဝ)၊ လူမျိုးနော် (၁၂) ဦး၏ ဝတ္ထုတို (၁၂) ပုဒ်ကို စုစည်းထား ခြင်းဖြစ်၏။ ထိုစာအုပ်ကို ထီးပေါင်းကား စာအုပ်တိုက်က ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။ မည်သို့ဆိုစေ စာအုပ်တိုက်လိပ်စာအရဆိုရင် ဒီအဝန်း အဝိုင်း၊ ဒီအရိပ်အာဝါသက ထွက်ပေါ်လာတဲ့စာအုပ်တွေဆိုရင် အရင်ဓမ္မဗိမာန် အလုပ်စခန်းရဲ့ အသီးအပွင့် ဖြစ်ချင်ဖြစ် (သို့မဟုတ်) စိုက်လိုက်မတ်တတ် ကိုင်စွဲခဲ့တဲ့ စာပေရပ်တည်ချက်အပေါ် စွဲမြဲစွာထင်ဟပ်တဲ့ စာအုပ်စာတမ်းတွေဖြစ်တယ်ဟု ယုံကြည်ထားကြ၏။ ဒီစာအုပ်အပေါ် ငံ့လင့်နေသော မန္တလေး၏ လက်ဖက်ရည်စားပွဲတွေကလည်း ဒီအသိ ဒီအမြင်က ခေါက်ရိုးကျိုး ပျော်ဝင်နေကြသည်။

ထိုကြောင့် “ဆယ့်နှစ်မျက်နှာ”ကို မန္တလေးရဲ့ ရှေးရိုးစွဲကြီးများက သူတို့ပျော်ဝင်ခဲ့ကြတဲ့ ပေတံနဲ့ ဆီးတိုင်းသည်။ စာအုပ်ဖြင့် မဖတ်ရသေးခင် မြင်ရုံနဲ့ သူတို့ပေတံ တွန့်သွားကြပုံရ၏။ ဟုတ်သည်။ ကြည့်…။ အမြင်စွဲ အရိုးစွဲနေသော ပေါ်ဦးသက်တို့၊ W.Pတို့၊ ဖိုးသံတို့၊ အောင်တိတ်တို့ စိုင်းကျော်ထင်တို့လက်ရာ ရောင်ပြည့်၊ တုန်းပြည့်၊ တစ်ဆုတ်တစ်ခဲ တစ်တုံး တစ်ခဲ ပျစ်ပျစ်နှစ်နှစ် မျက်နှာဖုံးမျိုးမဟုတ်ဘဲ ရန်ကုန်က ပန်းချီကျော် ဆရာမုတ်သုန်၏ ခေတ်မီ ကနဦး ဂရပ်ဖစ်နည်းပညာမျက်နှာဖုံး။ မန္တလေးသားကြီးတွေ အမြင်ဆန်းနေကြသည်။ အမြင်စိမ်းကာ မျက်စိကျင့်သားမရကြလို့ မျက်ခုံးနှစ်ဘက် တွန့်နေရသည်။ ဓမ္မဗိမာန်စာတမ်းဖတ်ပွဲများနှင့်အတူ မန္တလေးထုတ် စာအုပ်များ နှင့် ထုသားပေသားကျနေသော မန္တလေးသား စာဖတ်သူကြီးတွေက သည်စာအုပ်ပါ အမှာစာအတိုင်း ဒီစာအုပ်ပါ ဝတ္ထုတိုတွေကို ထပ်တူထပ်မျှ ခံစားချင်ကြသည်။ အမှာစာမှာက “အတွေးသစ်” သော “စူးစူးရဲရဲ” ရှိသောဟု ညွှန်းခဲ့သည်ကိုး။

ဆန္ဒလွန်ကဲစွာ မျှော်လင့်လွန်းအားကြီးသော လူကြီးများအဖို့မှ “အတွေးသစ်၊ အတွေးရဲ၊ အရေးရဲ” ဆိုသည်ထက် “အတွေး ကောင်း၊ အရေးကောင်း” ဟုသာ ကျေနပ်ရတော့ လိုဘမပြည့် ဖြစ်ခဲ့ကြပုံရသည်။

ဘာပဲပြောပြော “ဆယ့်နှစ်မျက်နှာ”သည် ထိုစဉ်က စာပေလက်ဖက်ရည် စားပွဲဝိုင်းများတွင် မှတ်မှတ်ထင်ထင်တော့ ပြောစရာဖြစ်ခဲ့မှာ သေချာပါသည်။ သည်အရှိန်အဟုန်က မသေးလှ။ တွန်းအားတွေ ဖြစ်စေ၏။

ထို့ကြောင့် ဆက်တိုက်ပင် အောင်ပင်လယ်လေပြည်ညှင်းဝတ္ထုစု ထွက်လာသည်။ ထို့နောက် ဝသုန္ဒရေ လက်ရေးဝတ္ထုတိုစု ထွက်လာသည်။

“အောင်ပင်လယ်လေပြည်ညှင်း”ကလည်း သူ့အတတ်ပညာနှင့်သူ ကောင်းသားပေါ့ဟူလို။ အတတ်ပညာကိစ္စ။ လှသားပဲ။ သို့သော် ၀သုန္ဒရေ လက်ရေးကတော့ မန္တလေး၏ အညှာကို ဆွဲကိုင်ခါရမ်း ပစ်လိုက်သလိုမို့ လှုပ်ခတ်သွား၏။ ပြဿနာက အကြီးကြီး။ ၁၉၈၄ ဦးကျားကြီးဝင်း မီး၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာကို မကိုင်မဖြစ် ကိုင်လိုက် ကြသည့်သဘော။ ဝသုန္ဒရေဆရာများရင်မှာ ဒီပြဿနာက ဘလောင်ဆူကာ ပေါက်ကွဲပွင့်အံထွက်နေပြန်ပေါ့။ ဝသုန္ဒရေမှာတော့ မန္တ လေးမြို့ခံ ဆရာများသာမက ခင်ပန်းနှင်း (မြောင်းမြ)နှင့် မိုးမိုး (အင်းလျား) တို့ ဝတ္ထုတိုတွေလည်း ပါဝင်သည်။ အကြောင်းအရာအားလျော်စွာ စုစည်းမှုက စိတ်ကူးကောင်း။ တကယ့်အထည်ကြီး။ ပန်းထိမ်သဘောနှင့်ပြောရလျှင် စိန်ထည်။ အကိုင်အတွယ်တတ် အကိုင်အတွယ် သပ်ရပ်ပါမှ စိန်နှင့် လိုက်ဖက်မည့် လက်ဝတ်ရတနာ ဖြစ်ပေမည်။

မန္တလေး လက်ဖက်ရည်စားပွဲတွေမှာ ၀သုန္ဒရေသည် ပီဘိငြင်းခုန်စရာကြီး ဖြစ်တော့၏။ ဝသုန္ဒရေဆရာများသည် မန္တလေး “ဝသုန္ဒရေ ပြဿနာ” ကို ကိုင်တွယ်ရာ၌ အခြေခံမကျဟု ဆိုသူကဆိုသည်။

ထူးခြားသည်မှာ ဝသုန္ဒရေကို ဝေဖန်ကြသောအခါ မန္တလေး၏ ဂိုဏ်းဂဏများကို ပြဿနာနှင့်အတူ ဆွဲသွင်းလာခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အရင်က ကျွန်တော်တို့သိသည်မှာ ကနဦးဆိုခဲ့သလို ဘက်နှစ်ဘက်၊ ဂိုဏ်းနှစ်ဂိုဏ်းသာ ရှိခဲ့သည်ဟူလို။ သို့သော် ဝေဖန်သူများက မူသဘောကို အခြေမခံဘဲ အပေါ်ယံ လူမှုဆက်ဆံရေး အပေါင်းအသင်း အဖွဲ့အစုသဘောကို ဂိုဏ်း အသွင် တံဆိပ်ကပ်လာသည်။

တကယ်တော့ ရန်ကုန်တွင် မဂ္ဂဇင်းများ ဒလဟော အပြိုင်းအရိုင်း ထွက်လာပြီး စာမူလိုအပ်မှုအား များလာသောအခါ မန္တလေးသည် အုံ့ပုန်းနွံနစ် စာရေးဆရာများ တဖွားဖွားပေါ်လာသောကာလမို့ လမ်းတွင် လူချင်း တိုက်မိတိုင်း စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ ဖြစ်နေသောအခါ နီးစပ်ရာချင်း စုကြသည်။ စကားဝိုင်းဖွဲ့ကြသည်။ ထိုစကားဝိုင်းများ တည်ရာအရပ်အလိုက် ဂိုဏ်းများအဖြစ် သမုတ်တော့ သည်။ ဗာဒံပင်ဂိုဏ်းတဲ့၊ မျက်သွယ် ဂိုဏ်းတဲ့၊ နန်းရှေ့ဂိုဏ်းတဲ့၊ ဂျပ်ဇ်ဂိုဏ်းတဲ့၊ အင်းဝဂိုဏ်းတဲ့၊ ဘုရားကြီးဂိုဏ်းတဲ့။

တကယ်တော့ အနေနီးရာ အသွားအလာကြုံရာ စကားပြောဖို့ အကြောင်းအချက် အဆင်ပြေရာ “တူ” ရာ စုကြသည့်သဘော။ အသိုက်အဝန်း အအုံအကျင်းကောင်းသည့်သဘော။ ဤအစုအဝေး သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် ဝသုန္ဒရေလက်ရေးဝတ္ထုတိုစုပါ မန္တလေးပြဿနာကို ကိုင်တွယ်မှုအား ဝေဖန်သူက “ဝသုန္ဒရေဟာ ဗာဒံရိပ်သီအိုရီ” ဟု တံဆိပ်ကပ်လိုက်သည်။ ထိုကာလများ၌ပင် မန္တလေး၌ ထူးထူးခြားခြား ရှားရှားပါးပါးဆိုရ မလိုပင်။ မန္တ လေးမှာပင် အစအဆုံး ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေသော “ရွှေဝတ်ရည်” မဂ္ဂဇင်းကလည်း ထွက်လာပါတော့သည်။

၀- -၀- -၀-

ဒီကနေ့ နန်းရှေ့လမ်းမကြီးပေါ်က လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တွေမှာ တို့ခနဲ ထိခနဲ လျှပ်တစ်ပြက် ထိတွေ့လိုက်ရသော အနုပညာလက်ဖက်ရည် စားပွဲများကို မြင်လိုက်ရတော့ တစ်ချိန်က ဖြတ်သန်းပါဝင်ခဲ့ရသည့် လက်ဖက်ရည်စားပွဲပေါ်မှ မန္တလေး အနုပညာ ပုံရိပ်တချို့အား နင့်ခနဲ လွမ်းဆွတ်မိသောအခါ … ဆယ့်နှစ်မျက်နှာသည်လည်းကောင်း၊ ၀သုန္ဒရေသည်လည်းကောင်း ပြက်ပြက်ထင်ထင် အရောင်လက် သတိရလာပြီးနောက်.. ရွှေဝတ်ရည်သည် ရင်၌ ဖူးငုံလာတော့၏။ ဆက်၍ အလွမ်းဖြေရပေဦးမည်။

(ဆက်ရန်)