Category: သုံးသပ်ချက်

အောက်တိုဘာ ၂၇၊ ၂၀၂၅။ NN(VOM) နစက အာဏာရယူပြီးနောက် နှစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှာ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဟာ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ရိုက်ခတ်မှု တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ “ညီနောင်သုံးဖွဲ့” လို့ ခေါ်တဲ့ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA)၊ တအာင်း (ပလောင်) တပ်ဖွဲ့ (TNLA)၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့ ဦးဆောင်တဲ့ ဒီစစ်ဆင်ရေးဟာ နစကအစိုးရတပ်အတွက် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု​တွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒရုန်းပညာ၊ လူအင်အား အသားစီးနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် နစကအစိုးရတပ်စခန်းတွေ၊ မြို့တွေအများအပြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။ TNLA က မန္တလေးတိုင်း မိုးကုတ်အပါအဝင် မြို့ပေါင်း ၁၂ မြို့၊ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့က ကိုးမြို့နဲ့ “ဝ” တပ်ဖွဲ့က နှစ်မြို့ရရှိသွားခဲ့တာပါ။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နဲ့ တိုက်ပွဲတွေအတွင်းတုန်းက သမိုင်းအစဉ်အလာကြီးမားတဲ့…

အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၏အခန်းကဏ္ဍသည် စီးပွားရေးမူဝါဒတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးငြင်းခုံနေရသည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများကို အလုပ်သမားများ၏ တရားဝင်အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်ပုံပေါ် မူတည်၍ ၎င်းတို့၏အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ သိသိသာသာ ကွဲပြားကြောင်း အထောက်အထားများက ဖော်ပြနေသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် သုတေသနများက သမဂ္ဂများသည် ၎င်းတို့၏အဖွဲ့ဝင်များအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်သော်လည်း သင့်လျော်စွာ ထိန်းချုပ်မထားပါက စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရည်အတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လေ့လာမှုများအရ စုပေါင်းညှိနှိုင်းမှုများသည် လုပ်ခပိုမိုရရှိစေပြီး မညီမျှမှုများကို လျှော့ချနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။ များစွာသောကိစ္စရပ်များတွင် တာဝန်ယူမှုရှိသော အလုပ်သမားသမဂ္ဂများသည် လုပ်ငန်းများနှင့် စက်ရုံများအတွင်း ဝန်ထမ်းပါဝင်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို တိုးတက်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအကျိုးကျေးဇူးများကို အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးပေးခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုကဲ့သို့သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် စီးပွားရေး ရည်မှန်းချက်များနှင့် မျှတအောင် ထိန်းညှိရမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍတွင်…

SM ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပမှာဖြစ်ကြောင်း သြဂုတ် ၁၈ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဒီကြေညာချက်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ အနာဂတ်အတွက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ မေးခွန်းများစွာကို ဖော်ထုတ်ပေးလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက်ကို တိတိကျကျ ကြေညာလိုက်ခြင်းဟာ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပမှာ စိတ်ဝင်စားမှုကို ပိုမိုမြင့်တက်စေပါတယ်။ UEC ရဲ့ ကြေညာချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှာ စတင်မယ့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီရွေးကောက်ပွဲကို အဆင့်ဆင့်ခွဲပြီး ကျင်းပသွားမယ်လို့ ပါဝင်ပါတယ်။ အပိုင်းလိုက်ကျင်းပခြင်းဟာ ရွေးကောက်ပွဲကာလကို ပိုမိုရှည်ကြာစေမှာဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုပိုင်းမှာ စိန်ခေါ်မှု​တွေ ပိုမိုရှိလာနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု​တွေ ပဋိပက္ခ​တွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲဟာ လုံခြုံရေးအပေါ် အလွန်အမင်း မူတည်နေတာ လူတိုင်းအသိပါ။ ဒါ့အပြင်၊ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်း…

  AT   မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နစက ကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားရေးရာ အဖွဲ့ချုပ် (ILO) ရဲ့ ပုဒ်မ ၃၃ အရ အရေးယူဖို့ ဇွန်လ ၅ရက်က ပြုလုပ်တဲ့ ၁၁၃ ကြိမ်မြောက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားညီလာခံ (ILO) ကနေ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။   မြန်မာနိုင်ငံမှာ နစကဟာ အလုပ်သမား အခွင့်အရေးချိုးဖောက်တာ၊ အလုပ်သမား သမဂ္ဂတွေကို ဖိနှိပ်တာ၊ စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ပြဌာန်းပြီး အဓမ္မ လုပ်အားပေးခိုင်းစေတာတွေအတွက် အခု ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်တာလို့ သိရပါတယ်။   မြန်မာနိုင်ငံကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှာ ပုဒ်မ ၃၃ အရ ILO က အရေးယူပြီး စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်ဖူးကာ ဒါဟာ ဒုတိယအကြိမ် ပုဒ်မ ၃၃နဲ့ အရေးယူခံရတာ ဖြစ်ပါတယ်။  …

    AT   မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပဋိပက္ခတွေ၊ အာဏာရှင် အုပ်စိုးမှုတွေ၊ လူမျိုးစုအခြေပြု နိုင်ငံရေးတွေနဲ့ ရုန်းကန်ခဲ့ရတာ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကနေ ရာစုနှစ်နားကပ်လာနေလို့  တိုင်းပြည်အခြေအနေဟာ သူများနိုင်ငံတွေနောက်ကို အတော်နောက်ကျနေရတာ လူတိုင်းအသိပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁ရက်နောက် နစက အာဏာရယူပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ နိုင်ငံဟာ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ မတည်ငြိမ်မှုတွေထဲကို ထပ်မံ သက်ဆင်းရပြန်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ဖြိုခွဲခံရပြီးနောက်မှာတော့ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်မှုဆီကို ကူးပြောင်းသွားပါတယ်။ တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ အချိန်ကြာမြင့်လာတာနဲ့အမျှ အစွန်းရောက်မှုဆိုတဲ့ နောက်ထပ် အန္တရာယ်တခုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြန်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အစွန်းရောက်မှုအကြောင်း ပြောမယ်ဆိုရင် အဖွဲ့အစည်းတခု ဒါမှမဟုတ် ဝါဒတခုမှာပဲ ကန့်သတ်ထားလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ အစွန်းရောက်မှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဘာသာရေး အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ လက်နက်ကိုင်အုပ်စုတွေထဲမှာ တည်ရှိနေတာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက အစွန်းရောက်မှုမှာ လူမျိုးရေး…

AT မြန်မာနိုင်ငံမှာ နှစ်စဉ် မေလ နောက်ဆုံးသီတင်းပတ်ဟာ အခြေခံပညာ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေအတွက် ကျောင်းအပ်နှံရေး ရက်သတ္တပတ်ဖြစ်ပြီး ဇွန်လဆန်းမှာတော့ အခြေခံပညာ စာသင်ကျောင်းတွေ စတင် ဖွင့်လှစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နစက ထိန်းချုပ်ဒေသတွေမှာ ကျောင်းအပ်လက်ခံနေသလို အတိုက်အခံ NUG အသိအမှတ်ပြုကျောင်းတွေမှာလည်း ကျောင်းအပ်လက်ခံနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသအချို့မှာတော့ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ ကျောင်းတွေ ဖွင့်လှစ်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးတိုင်း ကျောင်းအပ်နှံရေးအတွက် အစိုးရ၊ ကျောင်းသား၊ မိဘ၊ ဆရာ အားလုံး ဝိုင်းဝန်းလက်တွဲ ဆောင်ရွက်သွားဖို့ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်ကို အမှန်တကယ် ဖော်ဆောင်နိုင်ပါပြီလား။ အစိုးရမဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ စီမံ ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ ကျောင်းတွေမှာ တက်ရောက်နေကြတဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေရဲ့ အနာဂတ်ကရော ဘယ်လိုတွေ ဖြစ်မှာပါလဲ။ ကျဆင်းနေဆဲ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေး ကျောင်းတက်ရောက်နိုင်မှုပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄-၂၀၂၅…