Category: ကျန်းမာရေး

    မန္တလာ ဆရာမျိုး   “ကွမ်းစားရင် ခံတွင်းကင်ဆာ ဖြစ်တတ်တယ်။” ဒီအကြောင်းကိုတော့ လူအတော်များများ သိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကွမ်းစားသူတစ်ယောက်ကို “ကွမ်းကြောင့် ခံတွင်းကင်ဆာအပြင် ဘာရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်သေးသလဲ” လို့ မေးလိုက်ရင် ဖြေဖို့ခက်သွားသူ များပါလိမ့်မယ်။ တကယ်တော့ ကွမ်းစားခြင်းရဲ့ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်ဟာ ပါးစပ်ထဲမှာပဲ အဆုံးသတ် သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ကွမ်းယာမှာ အဓိကပါဝင်တဲ့ ကွမ်းသီး (areca nut) ကို ရေရှည်စားသုံးခြင်းဟာ ခံတွင်းရောဂါတွေအပြင် စွဲလမ်းမှု၊ နှလုံးနှင့်သွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာပြဿနာများ၊ ဆီးချို၊ အစာခြေလမ်းကြောင်း၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ မကောင်းတဲ့ ရလဒ်အချို့နဲ့ပါ ဆက်စပ်နေကြောင်း သုတေသနတွေမှာ တွေ့ရှိထားပါတယ်။        ခံတွင်းကင်ဆာနဲ့ Oral Submucous Fibrosis တို့အတွက် အထောက်အထား အလွန် ခိုင်မာပါတယ်။…

မန္တလာ ဆရာမျိုး     လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလွန်စနစ်ကျပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ သဘာဝယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားသောက် လိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကို အစာချေဖျက်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့တဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည်စွန့်ထုတ်ခြင်းတွေကို အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း စတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေက အချင်းချင်းချိတ်ဆက်ပြီး အမြဲလုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ ရောဂါဖြစ်မှ ဆေးသောက်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှု ပုံစံကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။       ယနေ့ခေတ်မှာ “Detox” ဆိုတဲ့စကားကို မကြာခဏ ကြားလာရပါတယ်။ အသည်းကို သန့်စင်ပေးတဲ့ဖျော်ရည်၊ ကျောက်ကပ်ကို ဆေးကြောပေးတဲ့အစားအစာ၊ သွေးထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အစားအစာ စသဖြင့် ပြောဆိုကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကျန်းမာတဲ့လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အညစ်အကြေးနဲ့ မလိုအပ်တော့တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကို…

    မန္တလာ ဆရာမျိုး   မကြာသေးမီက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ SFTS (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) လို့ခေါ်တဲ့ ရောဂါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတာကြောင့် လူအများကြားမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပြီး ခရီးသွားလာမှု၊ အလုပ်အကိုင်အတွက် သွားရောက်နေထိုင်မှု၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်မှုတွေ များပြားတာကြောင့် ဒီရောဂါက ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာ တွေ ဖြစ်နိုင်သလဲ၊ ဘယ်လိုကာကွယ်သင့်သလဲဆိုတာ သိထားသင့်ပါတယ်။   SFTS ဆိုတာ (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome)  အဖျားပြင်းပြီး သွေးဥမွှားအရေအတွက် ကျဆင်းလာနိုင်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာစု လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားတာဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်ထားတဲ့ မှက် (tick) ကိုက်ခြင်း ကနေ…

    မန္တလာ ဆရာမျိုး       လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလွန်စနစ်ကျပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ သဘာဝယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားသောက်လိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကို အစာချေဖျက်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့တဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည်စွန့်ထုတ်ခြင်းတွေကို အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း စတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေက အချင်းချင်းချိတ်ဆက်ပြီး အမြဲလုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ ရောဂါဖြစ်မှ ဆေးသောက်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှုပုံစံကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။       ယနေ့ခေတ်မှာ “Detox” ဆိုတဲ့စကားကို မကြာခဏ ကြားလာရပါတယ်။ အသည်းကို သန့်စင်ပေးတဲ့ဖျော်ရည်၊ ကျောက်ကပ်ကို ဆေးကြောပေးတဲ့အစားအစာ၊ သွေးထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အစားအစာ စသဖြင့် ပြောဆိုကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကျန်းမာတဲ့လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အညစ်အကြေးနဲ့ မလိုအပ်တော့တဲ့…

မန္တလာ ဆရာမျိုး     အသီးအနှံတွေဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတယ်ဆိုတာ လူတိုင်းနီးပါး သိကြပါတယ်။ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အကျိုးပြုတဲ့ အပင်အခြေပြုဓာတ်ပေါင်းတွေ ပါဝင်တာကြောင့် နေ့စဉ်အစားအစာထဲမှာ အသီးအနှံတွေ ထည့်စားဖို့ အကြံပြုကြတာပါ။ ဒါပေမယ့် “ဘယ်အသီးက ကျန်းမာရေးအတွက် အဆိုးဆုံးလဲ” လို့ မေးလာရင် အဖြေက ထင်ထားသလို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ လူတိုင်းအတွက် “အဆိုးဆုံးအသီး” လို့ သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ အသီးတစ်မျိုး မရှိပါဘူး။ အသီးတစ်မျိုးဟာ လူတစ်ယောက်အတွက် အာဟာရကောင်းကောင်းပေးနိုင်ပေမယ့် နောက်လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ပမာဏကန့်သတ်စားသင့်တာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက ဘယ်အသီးစားသလဲဆိုတာတင် မဟုတ်ဘဲ ဘယ်လောက်စားသလဲ၊ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့စားသလဲ၊ မိမိမှာ ဘာကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသလဲဆိုတာတွေပါ။ ဥပမာ စပျစ်သီး၊ သရက်သီးမှည့်၊ ငှက်ပျောသီးမှည့်၊ ဒူးရင်းသီး၊ ပိန္နဲသီး၊ လိုင်ချီးလို ချိုတဲ့အသီးတွေမှာ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်နေတဲ့…

မန္တလာ ဆရာမျိုး ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ဆိုတာ နေ့တိုင်း အားကစားခန်းမသွားရမယ်၊ ဈေးကြီးတဲ့ အားဆေးတွေ သောက်ရမယ်၊ စားချင်တာတွေကို အကုန်ရှောင်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ လွယ်လွယ်ကူကူ လိုက်နာနိုင်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းလေးတွေကို မှန်မှန်လုပ်ပေးနိုင်ရင်တောင် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပထမဆုံးက စားသောက်ပုံကို ဂရုစိုက်ဖို့ပါ။ ဆီအလွန်များတဲ့ အစားအစာ၊ အလွန်စပ်တဲ့အစားအစာ၊ အချိုနဲ့ အငန်လွန်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့စားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အစာအိမ်မကောင်းသူ၊ ရင်ပူရင်ဆာဖြစ်တတ်သူတွေမှာ အလွန်စပ်တဲ့အစားအစာတွေက မအီမသာဖြစ်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစပ်စားတာတစ်ခုတည်းကြောင့် Gastritis (အစာအိမ်ရောင်ခြင်း) ဖြစ်တယ်လို့တော့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ အစာအိမ်ရောင်ခြင်းမှာ H. pylori ပိုးဝင်ခြင်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးအချို့ကို မကြာခဏသောက်ခြင်း၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း စတဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ စားတဲ့အခါလည်း “ဘာမစားရဘူး” ဆိုတာကိုပဲ အာရုံစိုက်နေမယ့်အစား “ဘာတွေကို ပိုစားသင့်သလဲ” ဆိုတာ စဉ်းစားတာ…