မန္တလာ ဆရာမျိုး လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလွန်စနစ်ကျပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ သဘာဝယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားသောက် လိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကို အစာချေဖျက်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့တဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည်စွန့်ထုတ်ခြင်းတွေကို အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း စတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေက အချင်းချင်းချိတ်ဆက်ပြီး အမြဲလုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ ရောဂါဖြစ်မှ ဆေးသောက်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှု ပုံစံကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ “Detox” ဆိုတဲ့စကားကို မကြာခဏ ကြားလာရပါတယ်။ အသည်းကို သန့်စင်ပေးတဲ့ဖျော်ရည်၊ ကျောက်ကပ်ကို ဆေးကြောပေးတဲ့အစားအစာ၊ သွေးထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အစားအစာ စသဖြင့် ပြောဆိုကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကျန်းမာတဲ့လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အညစ်အကြေးနဲ့ မလိုအပ်တော့တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတွေကို…
Read MoreCategory: ကျန်းမာရေး
မှက်ကိုက်ခြင်းကနေ သတိထားရမယ့် ရောဂါ (SFTS)
မန္တလာ ဆရာမျိုး မကြာသေးမီက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ SFTS (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) လို့ခေါ်တဲ့ ရောဂါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတာကြောင့် လူအများကြားမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပြီး ခရီးသွားလာမှု၊ အလုပ်အကိုင်အတွက် သွားရောက်နေထိုင်မှု၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်မှုတွေ များပြားတာကြောင့် ဒီရောဂါက ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာ တွေ ဖြစ်နိုင်သလဲ၊ ဘယ်လိုကာကွယ်သင့်သလဲဆိုတာ သိထားသင့်ပါတယ်။ SFTS ဆိုတာ (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) အဖျားပြင်းပြီး သွေးဥမွှားအရေအတွက် ကျဆင်းလာနိုင်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာစု လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားတာဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်ထားတဲ့ မှက် (tick) ကိုက်ခြင်း ကနေ…
Read Moreကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာစေဖို့ ဘာတွေစားသင့်သလဲ
မန္တလာ ဆရာမျိုး လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလွန်စနစ်ကျပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ သဘာဝယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားသောက်လိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကို အစာချေဖျက်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့တဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည်စွန့်ထုတ်ခြင်းတွေကို အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း စတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေက အချင်းချင်းချိတ်ဆက်ပြီး အမြဲလုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ ရောဂါဖြစ်မှ ဆေးသောက်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှုပုံစံကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ “Detox” ဆိုတဲ့စကားကို မကြာခဏ ကြားလာရပါတယ်။ အသည်းကို သန့်စင်ပေးတဲ့ဖျော်ရည်၊ ကျောက်ကပ်ကို ဆေးကြောပေးတဲ့အစားအစာ၊ သွေးထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အစားအစာ စသဖြင့် ပြောဆိုကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကျန်းမာတဲ့လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အညစ်အကြေးနဲ့ မလိုအပ်တော့တဲ့…
Read Moreအသီးဆိုတိုင်း ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတာလား
မန္တလာ ဆရာမျိုး အသီးအနှံတွေဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတယ်ဆိုတာ လူတိုင်းနီးပါး သိကြပါတယ်။ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အကျိုးပြုတဲ့ အပင်အခြေပြုဓာတ်ပေါင်းတွေ ပါဝင်တာကြောင့် နေ့စဉ်အစားအစာထဲမှာ အသီးအနှံတွေ ထည့်စားဖို့ အကြံပြုကြတာပါ။ ဒါပေမယ့် “ဘယ်အသီးက ကျန်းမာရေးအတွက် အဆိုးဆုံးလဲ” လို့ မေးလာရင် အဖြေက ထင်ထားသလို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ လူတိုင်းအတွက် “အဆိုးဆုံးအသီး” လို့ သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ အသီးတစ်မျိုး မရှိပါဘူး။ အသီးတစ်မျိုးဟာ လူတစ်ယောက်အတွက် အာဟာရကောင်းကောင်းပေးနိုင်ပေမယ့် နောက်လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ပမာဏကန့်သတ်စားသင့်တာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက ဘယ်အသီးစားသလဲဆိုတာတင် မဟုတ်ဘဲ ဘယ်လောက်စားသလဲ၊ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့စားသလဲ၊ မိမိမှာ ဘာကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသလဲဆိုတာတွေပါ။ ဥပမာ စပျစ်သီး၊ သရက်သီးမှည့်၊ ငှက်ပျောသီးမှည့်၊ ဒူးရင်းသီး၊ ပိန္နဲသီး၊ လိုင်ချီးလို ချိုတဲ့အသီးတွေမှာ သဘာဝအတိုင်းဖြစ်ပေါ်နေတဲ့…
Read Moreကိုးကန့် MNDAA ထိန်းချုပ်နယ်မြေကစာသင်ကျောင်းတွေမှာ တရုတ်မုန့် တချို့ ရောင်းခွင့် တားမြစ်
စက်တင်ဘာ ၄၊ ၂၀၂၆ Shy V (VOM) ကိုးကန့် MNDAA ထိန်းချုပ်နယ်မြေက စာသင်ကျောင်းတွေမှာ တရုတ်မုန့် တချို့ ရောင်းခွင့် တားမြစ်ထားကြောင်း ဒေသခံတွေရဲ့ ပြောပြချက်နဲ့ MNDAA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက် အရသိရပါတယ်။ “ကျောင်းဈေးတွေမှာ တရုတ်မုန့် တချို့ မရောင်းခိုင်းတော့တာ ဟုတ်တယ်။ MNDAA ထိန်းချုပ်နယ်မြေက ကျောင်းတွေ အားလုံးလို့ ပြောတယ်” လို့ သိန္နီမှာ ကျောင်းဈေးကို မုန့်ပို့ နေတဲ့ ဈေးသည် တယောက်က ပြောပါတယ်။ တားမြစ်မုန့်တွေကို ရောင်းချရင် ဘယ်နေ့ကစ အရေးယူမယ်၊ ဆိုင်တွေကို စစ်ဆေးမယ်ဆိုတာတော့ မသိဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။ “ကလေးတွေကို တရုတ်မုန့် မစားစေချင်ဘူး။ ကလေးတွေကလည်း ကျောင်းမှာ ရောင်းနေတော့ ဝယ်စားကြတာ။ မစားစေချင်တဲ့ အစပ်ပြားတို့ ဘာတို့ပဲ ပို ဝယ်စားနေကြတာ” လို့…
Read Moreပခုက္ကူခရိုင်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးမှာ ပင်စင်စားဝန်ထမ်းတွေကို အခမဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေး
ပခုက္ကူ၊ စက်တင်ဘာ ၁-၂၀၂၆ LP(VOM) မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူခရိုင် ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးမှာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ပင်စင်စားတွေအတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို လစဉ် ၂၁ ရက်နေ့တိုင်း အခမဲ့ ဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကုသရေးဦးစီးဌာနရဲ့ ညွှန်ကြားချက်နဲ့အညီ ကုသရေးနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းပြီး နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အငြိမ်းစားတွေကို ဆီးချို၊ သွေးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးနဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတွေအတွက် အခမဲ့ကုသမှုတွေ ပေးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ပခုက္ကူခရိုင် ပြည်သူ့ဆေးရုံအုပ်ကြီး ဒေါက်တာ ဝေဝေဦးက ပြောပါတယ်။ ”အဓိကကတော့ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးစတဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတွေကို လိုအပ်တဲ့ ဆေးစစ်ချက်တွေ ပြုလုပ်ပေးပြီး နိုင်ငံတော်က ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အခြေခံဆေးဝါး တစ်လစာကို အခမဲ့ ပေးဝေမှာပါ ဒါ့အပြင် လိုအပ်လာရင် အထူးကုနဲ့ပြမှရမယ်ဆိုရင် One Stop Service ဆောင်ရွက်ပေးပြီးသွေးစစ်၊ ဆီးစစ်တာ၊ ECG တိုင်းတာတာနဲ့ ဓာတ်မှန်ရိုက်ကူးတာ…
Read Moreနေ့စဉ်ကျန်းမာနေဖို့ မခက်ခဲတဲ့ အလေ့အကျင့် ၅ ခု
မန္တလာ ဆရာမျိုး ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ဆိုတာ နေ့တိုင်း အားကစားခန်းမသွားရမယ်၊ ဈေးကြီးတဲ့ အားဆေးတွေ သောက်ရမယ်၊ စားချင်တာတွေကို အကုန်ရှောင်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ လွယ်လွယ်ကူကူ လိုက်နာနိုင်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းလေးတွေကို မှန်မှန်လုပ်ပေးနိုင်ရင်တောင် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပထမဆုံးက စားသောက်ပုံကို ဂရုစိုက်ဖို့ပါ။ ဆီအလွန်များတဲ့ အစားအစာ၊ အလွန်စပ်တဲ့အစားအစာ၊ အချိုနဲ့ အငန်လွန်ကဲတဲ့ အစားအစာတွေကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့စားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အစာအိမ်မကောင်းသူ၊ ရင်ပူရင်ဆာဖြစ်တတ်သူတွေမှာ အလွန်စပ်တဲ့အစားအစာတွေက မအီမသာဖြစ်တာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစပ်စားတာတစ်ခုတည်းကြောင့် Gastritis (အစာအိမ်ရောင်ခြင်း) ဖြစ်တယ်လို့တော့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ အစာအိမ်ရောင်ခြင်းမှာ H. pylori ပိုးဝင်ခြင်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးအချို့ကို မကြာခဏသောက်ခြင်း၊ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း စတဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ စားတဲ့အခါလည်း “ဘာမစားရဘူး” ဆိုတာကိုပဲ အာရုံစိုက်နေမယ့်အစား “ဘာတွေကို ပိုစားသင့်သလဲ” ဆိုတာ စဉ်းစားတာ…
Read Moreလှိုင်မှာ ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ဖြစ်နေလို့ လမ်းဘေးဆိုင်တွေအကုန် တလပိတ်ရမယ်
ဩဂုတ် ၂၈ – ၂၀၂၆ SN (VOM) ရန်ကုန်မြို့၊ လှိုင်မြို့နယ်မှာ ပြင်းထန် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ အဖြစ်များနေတာကြောင့် လမ်းဘေးဆိုင်တွေအကုန်လုံး တလပိတ်ဖို့ ဒေသန္တရအမိန့် ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ ဈေးသည်တွေက ပြောပါတယ်။ ရန်ကုန်မြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ နောက်ဆုံးပတ်က မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ရေပိုက်လိုင်းတွေအတွင်း ညစ်ညမ်းရေတွေ ဝင်ရောက်တာကတဆင့် ရေမသန့်ရှင်းမှုကြောင့် ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း မြင့်တက်လာတာကြောင့် ရောဂါထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း လမ်းဘေးအစားအစာရောင်းချခြင်းကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားချက်အရ သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေ၊ စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီတွေက တားမြစ်မှုတွေ ရှိနေပြီး လက်ရှိမှာလည်း လှိုင်မြို့နယ်က လမ်းဘေးဈေးဆိုင်တွေကို ယာယီ ပိတ်ခိုင်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ “ဒီနေ့ ရောင်းစရာတွေ ရှိထားရင်တော့…
Read Moreစည်သွပ်ဘူးအစားအစာနှင့် ကျန်းမာရေး
မန္တလာ ဆရာမျိုး ယနေ့ခေတ်တွင် အလုပ်များပြားခြင်း၊ ခရီးသွားလာရခြင်းနှင့် အစားအစာများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ သိမ်းဆည်း ထားလိုခြင်းတို့ကြောင့် စည်သွပ်ဘူးအစားအစာများကို နေရာအနှံ့ အသုံးပြုလာကြသည်။ ငါးသေတ္တာ၊ အသားဘူး၊ နို့ဆီဘူး၊ ပဲဘူး၊ သစ်သီးဘူး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဘူးနှင့် အသင့်စားဟင်းလျာဘူးများသည် ဝယ်ယူရလွယ်ကူပြီး ချက်ပြုတ်ချိန်ကိုလည်း သက်သာစေသည်။ သို့သော် စည်သွပ်ဘူးအစားအစာများသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အမြဲတမ်း မကောင်းဟု ယူဆခြင်းနှင့် ဘူးထဲတွင် ထည့်ထားသမျှ အစားအစာတိုင်းကို စိတ်ချစွာ စားသုံးနိုင်သည်ဟု ထင်ခြင်းတို့သည် နှစ်မျိုးစလုံး မမှန်ကန်ပါ။ စည်သွပ်ဘူးအစားအစာ၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ အစားအစာအမျိုးအစား၊ ပါဝင် ပစ္စည်းများ၊ ထုတ်လုပ်ပုံ၊ ဘူး၏အခြေအနေနှင့် စားသုံးသည့်ပမာဏတို့အပေါ် မူတည်နေသည်။ စည်သွပ်ဘူးပြုလုပ်ရာတွင် အစားအစာများကို သန့်ရှင်းစွာ ပြင်ဆင်ပြီး ဘူးအတွင်းသို့ ထည့်ကာ လေလုံအောင် ပိတ်၍ သတ်မှတ်အပူချိန်ဖြင့်…
Read Moreရုပ်ရည်ကြည့်ကောင်းနေဖို့ အလှပြင်ခြင်းထက် အရေးကြီးသော နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်များ
မန္တလာ ဆရာမျိုး လူတိုင်းက မိမိကိုယ်ကို ကြည့်ကောင်းချင်ကြသည်။ ကြည့်ကောင်းခြင်းဟုဆိုရာတွင် မျက်နှာလှပခြင်း၊ အသားအရေကောင်းမွန်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအချိုးအစားပြေပြစ်ခြင်းတို့ကိုသာ ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ ကျန်းမာသန်စွမ်းသော ကိုယ်ခန္ဓာ၊ လန်းဆန်းတက်ကြွသော မျက်နှာအမူအရာ၊ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်သော အသွင်အပြင်နှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်လာသည့်အခါမှ လူတစ်ယောက်၏ အလှသည် ပိုမိုပေါ်လွင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေရှည်ကြည့်ကောင်းနေလိုသူတစ်ဦးအတွက် ဈေးကြီးသော အလှကုန်များ၊ အဝတ်အစားများထက် နေ့စဉ်နေထိုင်မှုပုံစံက ပို၍အရေးကြီးသည်။ အခြေခံအကျဆုံးအချက်တစ်ခုမှာ ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် လိုအပ်သည့် ရေဓာတ်ကို လုံလောက်စွာရရှိစေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် “ရေများများသောက်လေလေ ကောင်းလေလေ” ဟူ၍ မယူဆသင့်ပါ။ လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အသက်အရွယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ ရာသီဥတုနှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေတို့ မတူကြသဖြင့် ရေလိုအပ်ချက်လည်း မတူနိုင်ပါ။ ပူပြင်းသောရာသီတွင် ချွေးထွက်များသူများ၊ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်သူများသည် ရေပိုမိုလိုအပ်နိုင်သည်။ ရေဓာတ်လုံလောက်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွက်…
Read More