မန္တလာ ဆရာမျိုး ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကို တိတ်တဆိတ် ထိခိုက်စေသော အန္တရာယ် လူတစ်ဦး ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်ရန် အာဟာရပြည့်ဝသောအစားအစာ စားသုံးခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်နှင့် အရက်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့သည် အရေးကြီးကြောင်း လူအများ သိရှိထားကြပြီး ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသော အခြေခံလိုအပ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည့် အိပ်ရေးဝဝအိပ်ခြင်း ကိုတော့ အလုပ်များခြင်း၊ စာဖတ်ရခြင်း၊ ဖုန်းအသုံးများခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုများခြင်းတို့ကြောင့် မကြာခဏ လျစ်လျူရှုမိတတ် ကြသည်။ တချို့လူများသည် ညစဉ် နာရီအနည်းငယ်သာ အိပ်ပြီး အိပ်ချိန်နည်းနည်းနဲ့လည်း အဆင်ပြေတယ်ဟု ထင်တတ်ကြသည်။ တချို့ကလည်း ညနက်အထိ ဖုန်းကြည့်ခြင်း၊ လူမှုကွန်ရက်အသုံးပြုခြင်း၊ ရုပ်ရှင်ကြည့်ခြင်း၊ အလုပ်ဆက်လုပ်ခြင်းတို့ကို ပုံမှန်ပြုလုပ်နေကြသည်။ ထိုအလေ့အထများသည် အစပိုင်းတွင် များစွာမထိခိုက်သလို ထင်ရသော်လည်း အချိန်ကြာလာသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်နှင့်…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
သူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၄)
ဆူးငှက် မပန်းခက်နှင့် မုံရွာ ဘုတလင်ခရီး ————————————- ကျွန်တော်လည်း အိမ်သို့ပြန်ရောက်သည်နှင့် ကိစ္စများမြောင် လူတို့ဘောင်၏ အပူလုံးတွေက ထုံးစံအတိုင်း ရိုက်ခတ်ဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အရင်ကလို ဝမ်းနည်းစိတ် အားငယ်စိတ်ခြင်း ယူကြုံးမရ အပူလုံးမကြွတော့။ ဘာဖြစ်သင့်ပြီလဲ၊ အဲ့ဒီဖြစ်သင့်သည်ကို လက်ခံလျှင် ဖြစ်ချိန်တန်ပြီလား ဆိုသည်ကို ညစဉ် အိပ်ရာထဲ နဖူးပေါ် လက်တင်ကာ စဉ်းစားနေရလို့ အိပ်ရေးပျက်ပေါင်းများပြီ။ ထိုစဉ်ကာလ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နွေဦးရာသီရောက်တိုင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ တစ်ခေါက်တစ်ကြော့ လာတတ်သည့် ဂျပန်နိုင်ငံသူ မြန်မာစာသုတေသီ မပန်းခက်က မန္တလေးရောက်ခိုက် အိမ်သို့ အလည်ရောက်လာသည်။ သူက ကျွန်တော့်ကို မြင်လိုက်သည်နှင့် “ဆရာ ဆူးငှက် နေထိုင်မကောင်းဘူးလား” ဟု မျက်ရိပ်မျက်ကဲကြည့်ပြီး ချက်ချင်း မေးသည်။ ထို့နောက် စကားစမည်ပြောပြီး ကျွန်တော်တို့…
Read Moreအမြဲကြည့်ကောင်းနေဖို့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း
မန္တလာ ဆရာမျိုး လူတိုင်းလိုလို ကြည့်ကောင်းချင်ကြသည်။ အသက်ငယ်သူကလည်း ကြည့်ကောင်းချင်သလို အသက်အရွယ် ရလာသူကလည်း မိမိအသက်ထက် နုပျိုလန်းဆန်းပြီး သပ်ရပ်ကြည့်ကောင်းနေချင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလှကုန် ပစ္စည်းများ၊ အသားအရေထိန်းသိမ်းရေးပစ္စည်းများ၊ မိတ်ကပ်၊ ဆံပင်ပုံစံနှင့် အဝတ်အစားတို့အတွက် အချိန်နှင့် ငွေကြေးများစွာ သုံးစွဲနေကြသည်။ သို့သော် Good-looking (ကြည့်ကောင်းခြင်း) ဆိုသည်မှာ မျက်နှာလှပခြင်းတစ်ခုတည်းကို မဆိုလိုပါ။ အသားအရေ ကျန်းမာလန်းဆန်းခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာကြံ့ခိုင်ခြင်း၊ ဆံပင်သပ်ရပ်ခြင်း၊ အဝတ်အစားသန့်ရှင်းခြင်း၊ ကိုယ်ဟန် အနေအထားကောင်းခြင်း၊ မျက်နှာအမူအရာကြည်လင်ခြင်း၊ စိတ်ချမ်းသာခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါမှ လူတစ်ယောက်၏ တကယ့်ဆွဲဆောင်မှု ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ကြည့်ကောင်းနေဖို့အတွက် ဈေးကြီးသော အလှကုန်ပစ္စည်းများထက် နေ့စဉ်ပြုလုပ်နေသော အလေ့အကျင့်များက ပိုအရေးကြီးသည်။ အခြေခံအကျဆုံးအချက်တစ်ခုမှာ ရေဓာတ်လုံလောက်စွာ ရရှိစေရန် ဖြစ်သည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ပုံမှန်လုပ်ငန်း ဆောင်တာများ အတွက် ရေသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ ရေဓာတ်မလုံလောက်ပါက…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၃)
ဆူးငှက် ဒေါ်ဒေါ်ပေးသော အခွင့်အရေးတစ်ခု ————————————— သည်နေရာတွင် ဒေါ်ဒေါ်ပေးသော အခွင့်အရေးတစ်ခုကိုလည်း ကျွန်တော်ငြင်းခဲပါသေးသည်။ ထိုစဉ်ကာလ နိုင်ငံရေးအရ စာပေလွတ်လပ်ခွင့် ဆုံးရှုံး ကျပ်တည်းနေသောအခါ ဒေါ်ဒေါ်က သူ့တူ သူ့သားတွေကို စာနယ်ဇင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အမြင်ကျယ်စေချင် ကမ္ဘာ့ကြည့် ကြည့်စေချင်သည်။ ထို့ကြောင့် စာနယ်ဇင်းပညာများကို နိုင်ငံရပ်ခြားအထိ ပို့လွှတ် သင်ကြားစေချင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဒေါ်ဒေါ်က သူ့မိတ်ဆွေများနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ထိုအစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ဒေါ်ဒေါ့် အစီအစဉ်တွင် ပို့လွှတ်ရန် လျာထားသူကို သေချာရွေးချယ်သည်။ ဒီလောကတွင် တကယ်အလုပ်လုပ်ပြီး ခိုင်မာသည့်သူ ဖြစ်ရမည်။ ထိုအစီအစဉ်ဖြင့် ဆရာအော်ပီကျယ် က ပထမဆုံး ကာတွန်းအင်နီမေးရှင်းပညာ ဒီပလိုမာ ကို အင်္ဂလန်က ရခဲ့၏။ ထို့နောက် ဆရာကျော်ရင်မြင့်ကလည်း ဇာနယ်ဇင်းပညာ ဒီပလိုမာကို အင်္ဂလန်က ရရှိခဲ့ပါသည်။ ဆရာကျော်ရင်မြင့် ပြန်လာပြီးနောက်…
Read Moreငွေမလိမ်နိုင်တဲ့ ငွေလိမ်ကျွန်ဘဝ
ဩဂုတ် ၁၁၊ ၂၀၂၆ Shy V (VOM) လက်ကို နောက်ပြန်လက်ထိပ်ခတ်ခံထားရတဲ့ အသက် ၂၀ ဝန်းကျင် အမျိုးသမီးငယ်တယောက်ကို အခန်းတခုအတွင်း အမျိုးသားတယောက်က ရိုက်နှက်ကန်ကျောက်နေတဲ့ ရုပ်သံဖိုင်တခု ဩဂုတ်လအတွင်း လူမှုကွန်ယက်မှာ ပျံ့နှံ့လာပါတယ်။ အမျိုးသမီးငယ်ဟာ ပါးစပ်ကို တိပ်နဲ့ပိတ်ထားပြီး ကြမ်းပြင်ပေါ် လဲကျနေချိန်မှာ အမျိုးသားက ခြေထောက်နဲ့ ကန်ကျောက်နင်းပြီး တုတ်တစ်ချောင်းနဲ့လည်း ခြိမ်းခြောက်နေတာကို ရုပ်သံမှာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီရုပ်သံရဲ့ မူရင်းနေရာ၊ ရိုက်ကူးတဲ့အချိန်နဲ့ ပါဝင်သူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကိုတော့ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ လူမှုကွန်ယက်အသုံးပြုသူတချို့ကတော့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်၊ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွင်း ရိုက်ကူးထားတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ မှတ်ချက်ပြုထားကြပါတယ်။ ဒီလို အတင်းအကျပ်ရိုက်နှက်ခံနေရတဲ့ အွန်လိုင်းကျားဖြန့်လုပ်သားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာသာမက နိုင်ငံခြားသားတွေကြားမှာပါ တွေ့လာရပါတယ်။ ရုရှားနိုင်ငံသား အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် မာရီယာ ဆီဂန်ကိုဗာဟာ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းက ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းတစ်ခုကနေ ဆိုင်းမြစ်ကို…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၂)
ဆူးငှက် ဇာတ်ပွဲ၊ ဇာတ်ဟန်၊ ဇာတ်သံ —————————— ၁၉၉၈ ဝန်းကျင် ကာလ..။ နတ်တော်လ၏ ရက်တစ်ရက်မှာ အခါတိုင်းလိုပဲ နေ့လယ်နေ့ခင်း တစ်ရေးတစ်မော အိပ်အပြီး ရေမိုးချိုးနံ့သာဖြူ ကရမက်တွေ လိမ်းပြီးသည်နှင့် ဒေါ်ဒေါ်လူထုဒေါ်အမာ ကျွန်တော်တို့ အလုပ်စားပွဲဆီ ဆင်းလာပါသည်။ ထိုနေ့က အရှေ့ယပ်ဝင်းဓမ္မာရုံဘုရားပွဲမို့၊ လူထုတိုက်ခေါင်းရင်း ၃၃လမ်းပေါ်မှာ ဇာတ်တစ်ဖွဲ့က စင်တွေထိုးပြီး ပွဲဦးညအဖြစ်လည်း ကပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ သည်နေ့တစ်ညကပြဦးမှာပေါ့။ ဒေါ်ဒေါ်လည်း ဆင်းလာရော ကျွန်တော်က ”ဒေါ်ဒေါ်မနေ့ညက အိပ်လို့ရမှာမဟုတ် ဘူးနော်။ဇာတ်သံတွေကိုတစ်ညလုံးဆူနေ မှာပေါ့”ဟု ကျွန်တော်က ပြောသည်။ ဒေါ်ဒေါ်က သတင်းစာလေးကိုင်ရင်း”ဇာတ်သံ မကြားရပါဘူးကွယ်”တဲ့။ ကျွန်တော်က ”ဒေါ်ဒေါ်ကလည်း ဒေါ်ဒေါ်အိပ်ခန်းနဲ့ ကပ်ပြီး ဇာတ်စင်ထိုးထားတော့ ဇာတ်သံ တွေနဲ့ ဘယ့်နှယ့်လုပ်ပြီး ဒေါ်ဒေါ်အိပ်လို့ရမှာလဲ”ဟု ထပ်ပြီးအတွန့်တက်မိသည်။ ဒေါ်ဒေါ်က အေးအေးဆေးဆေးပါပဲ။ ”ဇာတ်သံ ဖြင့်မကြားမိပေါင်ကွယ်”တဲ့။…
Read MoreJunk Food က တကယ်ပဲ ကင်ဆာဖြစ်စေသလား
မန္တလာ ဆရာမျိုး “တစ်ခါစားရုံနဲ့တော့ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး…” ဒီစကားကို လူအများစု ပြောဖူးကြသလို ယုံကြည်ထားကြပါသည်။ တကယ်လည်း Junk Food (ကျန်းမာရေးအတွက်မသင့်တော်သော အသင့်စားအစားအစာများ) တစ်ပွဲစားလိုက်ရုံဖြင့် ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်သွားမည်မဟုတ်ပါ။ သို့သော် “တစ်ခါတစ်ရံ” ဟူသော အလေ့အထသည် “နေ့စဉ်” ဖြစ်လာသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ မမြင်ရသော ပြောင်းလဲမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာလာသောအခါ နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါနှင့် အချို့သော ကင်ဆာရောဂါများအထိ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။ ယနေ့ကမ္ဘာတွင် လူသေဆုံးမှုအများဆုံး ဖြစ်စေသော ရောဂါများသည် ကူးစက်ရောဂါများမဟုတ်တော့ဘဲ နာတာရှည်မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ (Non-Communicable Diseases -NCDs) ဖြစ်လာသည်။ ထိုရောဂါများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး မကောင်းသော အစားအသောက်အလေ့အထတို့သည် အဓိကအန္တရာယ်အချက်များ ဖြစ်ကြသည်။ Junk Food…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၁)
ဆူးငှက် စွယ်စုံထူးချွန် စေတနာရှင် ဆရာစော —————————————– ဆရာဒေါက်တာစောလှခိုင်(ယခု ခွဲစိပ် အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး) က ဆေးတက္ကသိုလ် တက်စဉ်ကပင် ရင်းနှီးသည်။ ကျွန်တော့် စာအုပ်ဆိုင်သို့ ကိုလွမ်းဝေ (ယခု နှလုံး အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး)၊ ကိုမောင်မောင်လွင်(ယခု ကလေး အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး) တို့နှင့် အတူ စာအုပ်လာငှားရာမှ ရင်နှီးသွားလိုက်တာ ယခုတိုင်ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်သာမက ကိုဝင်းနိုင် (အော်ပီကျယ်) စိုးဝင်းငြိမ်း မှ အစပြု၍ အနုပညာအသိုင်းနှင့် ရင်းနှီးသွားလိုက်သည်မှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး၏ ကျန်းမာရေး အလှူရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူက ဆေးဖိုးဝါးခ၊ ကုသစရိတ်သာမက သူ့ဆေးခန်းရောက်လျှင် ဆေးကုပြီးအပြန် ပုဆိုး၊ ကမြစ်အင်္ကျီ စသည်တို့ကိုပင် လက်ဆောင် ထည့်ပေးလိုက်သေးသည်။ သူသာမက သူ့ ချစ်ဇနီး မမသန်းကလည်း စေတနာ ထက်သန်စွာဖြင့်…
Read Moreကျောင်းသားနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ်
မန္တလာ ဆရာမျိုး ကျောင်းသားဘဝဆိုသည်မှာ ပညာသင်ယူရုံသာမက မိမိ၏အနာဂတ်ဘဝအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို တည်ဆောက်နေသည့် အရေးကြီးဆုံးအချိန်ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပညာရေး၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ မိတ်ဆွေရွေးချယ်မှု၊ ဘဝရည်မှန်းချက်နှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့သည် ကျောင်းသားဘဝတွင် တဖြည်းဖြည်း ပုံဖော်လာကြသည်။ ထိုသို့ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်နေသည့်အချိန်၌ မူးယစ်ဆေးဝါးသည် လူငယ်တစ်ဦး၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝတစ်ခုလုံးကို လမ်းကြောင်းမှားသို့ တွန်းပို့နိုင်သည့် အန္တရာယ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာကို “မကောင်းတဲ့လူတွေက မူးယစ်ဆေးသုံးကြတာပဲ” ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မမြင်သင့်ပါ။ ကျောင်းသားလူငယ်တစ်ဦး မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စတင်ထိတွေ့လာရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ မျိုးစုံရှိနိုင်သည်။ သူငယ်ချင်းများ၏ တိုက်တွန်းမှု၊ စမ်းသပ်လိုစိတ်၊ အသစ်အဆန်းကို သိချင်စိတ်၊ ပျော်ရွှင်မှုရှာဖွေလိုစိတ်၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ မိသားစုပြဿနာ၊ ပညာရေးဖိအား၊ အထီးကျန်မှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနည်းခြင်းတို့က အကြောင်းခံဖြစ်လာနိုင်သည်။ တချို့က “တစ်ခါလောက် စမ်းကြည့်တာ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး” ဟု စတင်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၀)
ဆူးငှက် ကက်ဆက်တဲ့လား ———————— ကျွန်တော် ၉တန်းကျောင်းသားလောက်က ကက်ဆက်ဆိုတာ စတင်ကြားဖူးခဲ့သည်။ မမြင်ဖူးခဲ့သေးပါး ထိုစဉ် ညောင်ပင်ဈေးအနီးနေသော အတန်းဖော် တစ်ဦးက သူတို့အိမ်မှာ ကက်ဆက်ရှိကြောင်း ပြောပြီး သူ့လွယ်ထဲမှာပါလာသည့် ကက်ဆက်ခွေလေး တစ်ခွေကို ထုတ်ပြသည်။ ကျွန်တော်က သည်ခွေလေးကပဲ ကက်ဆက်ဟုထင်သည်။ သည်အချပ်လေး က ဘယ်လိုအသံထွက်ပါလိမ့်ဟု စဉ်းစားရင်း အဖြေမရခဲ့။ ကက်ဆက်ဆိုသည့် လေးထောင့် ပုံးကို မမြင်ဖူးခဲ့။ ကျွန်တော်မြင်ဖူးတာက ရီကော်ဒါပဲ ဖြစ်သည်။ စိုင်ပြွန်ရိပ်သာဝင်းထဲနေစဉ် ဦးလေးသောင်တို့တိုက်ထဲမှာ ရီကော်ဒါနှင့် ရေဒီယိုဂရမ်ကြီးရှိသည်။ ရေဒီယိုဂရမ်က ဓာတ်ပြားစက်ရော ပါသည်။ ထိုစဉ်က အသံချဲ့စက် အငှားလိုက်သူ များက လက်နှင့်လှည့် သံပတ်ပေးဖွင့်ရသော ဓာတ်ပြားစက်တွေ သုံးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရီကော်ဒါစက်များ သုံးကြသည်။ ကျွန်တော့်မှာ ကက်ဆက်ကိုပင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဖြစ်မှ ကိုင်ဖူးပိုင်ဖူးတော့သည်။ ဒါတောင်…
Read More