Category: ဆောင်းပါး

ဆူးငှက် ဆေးပုလင်းနှင့် ဖလင်လိပ် ————————— ထိူစဉ်ကာလ မမခင်ဝင်း က ခင်ဝင်းနွယ် အကသင်တန်း အမည်ဖြင့် မန္တလေးတွင် ဖွင့်ဖြစ်သည်။ သူက ဒေါ်သြဘာသောင်း ကဗျာလွတ်ကကွက်များ မှတ်တမ်းကိစ္စများအတွက် စိတ်မော လူမောဖြစ်နေပြီ။ သူတို့ဇနီးမောင်နှံ၏ စီးပွားရေးက ဦးဇော်ဝင်း၏ ဖခင်ကြီး လက်ငုတ် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးတိုက်လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ဦးဇော်ဝင်း၏ ဖခင်ကြီးက မြန်မာတိုင်းရင်း မျက်စိကု ဆရာကြီး ဆရာလန်းဖြစ်၏။ ဆရာလန်းက မုံရွာ ဘုရားကြီးရပ်ကွက် နဂါးရုံဘုရားအနီးတွင် အလင်းရောင် ဆေးတိုက်အမည်ဖြင့် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးတိုက်ကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဦးဇော်ဝင်း က မန္တလေးတက္ကသိုလ် မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရရှိခဲ့သော်လည်း ဖခင်ကြီး၏ တိုင်းရင်းဆေးပညာ အမွေကို ဆက်ခံသည်။ ဖခင်ကြီးမရှိသည့် နောက် အလင်းရောင် ဆေးတိုက်လုပ်ငန်းကို ဦးဇော်ဝင်းက ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သည်။ အလင်းရောင်ဆေးတိုက်မှ မျက်စိနှင့် ပတ်သက်သည့် တိုင်းရင်းဆေးများအပြင် အခြား တိုင်းရင်းဆေးများပါ ထုတ်လုပ်ရာ…

Read More

MT(VOM) ​နေပြည်တော်ကနေ ကျောက်ဖြူအထိ၊ ကူမင်းကနေ ကပ္ပလီပင်လယ်အထိ သွယ်တန်းမယ့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) ဆိုတာ စက္ကူပေါ်မှာတော့ အင်မတန်လှပတဲ့ ရွှေရောင်လမ်းမကြီးပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မြေပြင်မှာတော့ ဒီလမ်းမကြီးဟာ ဗုံးဆန်တွေ၊ သွေးတွေ၊ ပြီးတော့ သေနတ်သံတွေကြားထဲမှာ ပိတ်မိနေပါတယ်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ စတင်ခဲ့တဲ့ “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဟာ မြန်မာ့မြေပုံကို ဇောက်ထိုးမိုးမျှော် ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့ရုံတင်မကဘဲ တရုတ်ရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေးအိပ်မက်ကိုပါ လှုပ်ခါပစ်လိုက်တာပါ။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ကာလ ကနေ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တရုတ်ပြည်ကို သွားရောက်ခဲ့တဲ့ ခရီးစဉ်အထိ မြေပြင်ရဲ့ အလှည့်အပြောင်းတွေကို ဆန်းစစ်ကြည့်ပါမယ်။ ​ရှမ်းမြောက်၊ မန္တလေး နှင့် ရခိုင် စစ်မျက်နှာ သုံးခု၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ဆက်စပ်မှု ​ပိုးလမ်းမကြီးရဲ့ လမ်းကြောင်းကို ကြည့်ရင် ရှမ်းမြောက် (အဝင်တံခါး)၊ မန္တလေး (အချက်အချာဗဟို)…

Read More

ဆူးငှက် အင်းကြီး တောင်သမန် —————————- “အင်းအိုင်ဝိုက်လည်၊ မြို့ ကြီးတည်ပြန် ၁၁၄၄ ခုနှစ်က၊ အမရပူရရွှေနိုင်ငံ … ရေချိုတွင်းနဲ့ ပျံ့နန်းလှန် … ရွှေဘိုမင်းဆက် မှန်နန်းစံ … မြတ်ဘိုးတော် သူစီမံ ၊ အင်းကြီးတောင်သမန် …” တဲ့ လေ …။ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်က တောင်သမန်ကို ဖွဲ့ခဲ့သည်။ တကယ်တော့ တောင်သမန်က နန်းတော်ရှေ့ ဆရာတင်မှသာ မဟုတ်။ ရှေးရှေးကတည်းက စာဆိုများ မျက်စိကျစရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့ပါ၏။ စာဆိုအနုပညာရှင်များက တောင်သမန်ကို ရင်သပ်ရှုမောခဲ့ကြသည်။ မြန်မာပြည်အပူပိုင်းဒေသတွင်းမှ လယ်ယာဥယျာဉ်၊ ချောင်းမြောင်း၊ အင်းအိုင်၊ သစ်ရိပ်ဝါးရိပ်၊ ကျေးငှက် သာရကာ၊ ရေပျော်ငါး။ သာသနိကဆိုင်ရာ ဗိသုကာ ၊ ထို့်နောက် ကျွန်းသစ်တံတားကြီး။ ထို့ကြောင့် မင်းသားမောင်ကုတ်တေးက “ဇမ္ဗူခွန်ယူ ဝှန်ဆူဖြန့်မိုး၊ အုန်းပင် အုန်းခြိမ့် စိုးပါလို့လေး၊…

Read More

ဆူးငှက် အင်းဝက ဆရာ ——————— ၁၉၇၅ ဝန်းကျင်ကာလများကတည်းက ကျွန်တော်သည် မုန့်ဖိုးထဲမှစု၍ တစ်လ လျှင် မဂ်္ဂဇင်းစာအုပ် ၂ အုပ် ဝယ်ဖြစ်သည်။ မိုးဝေစာပေမဂ်္ဂဇင်းနှင့် ရှုမဝရုပ်စုံမဂ်္ဂဇင်းတို့ဖြစ်သည်။ မဂ္ဂဇင်း ၂ အုပ်စလုံးမှ ကဗျာတွေ၊ ဆောင်းပါးတွေ၊ ဝတ္ထုတို၊ ဝတ်္ထုရှည်တွေတိုင်းကို သဘောကျသည်။ မဂ္ဂဇင်း မျက်နှာဖုံးတွေကအစ ရင်ခုန်စွာစောင့် မျှော်ဖတ်ရှုရသည်။ မိုးဝေက နိုင်ငံရေး နွယ်ပြီး ရှုမဝက စာပေအနုပညာ နွယ်သည်။ မိုးဝေမှ ကဗျာများက ထိုစဉ်ကာလ လှုပ်ရှား ယိမ်းထိုးနေသည့် ဗီယက်နမ်ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေးစစ်ကို အားပေး ဂုဏ်ပြုမှုများနှင့် နယ်ချဲ့စစ်ကို ဆန့်ကျင်မှုများ လွှမ်းသည်။ ရှုမ၀ ကဗျာတွေက လူ့သဘောသဘာဝများမှ ပုံရိပ်များကို ထင်ဟပ်နေသည်။ မည်သည့် မဂ္ဂဇင်းက ကဗျာဖတ်ဖတ် အရသာရှိလှသည်။ ဤသို့သော အဆီအဆိမ့် ကဗျာများထဲမှ ၁၉၇၉ ဝန်းကျင်…

Read More

ဆူးငှက်   ကျွန်တော ်စတင် တွေ့ဖူးသော စာပေဆရာများ ———————————————- ကျွန်တော်သည် စာရေးခြင်းကို တစ်ဦးတည်း သဘောထားနှင့်သာ ရေးသားဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရေးဖော်ရေးဖက်လည်း မရှိခဲ့ပေ။ တခါတရံမှသာ ကျွန်တော်နှင့် ဆုံတွေ့နေကျ ကိုသိန်းဆွေနှင့်သာ ပြဖြစ်သည်။ ပြသည်ဆိုသည်ကလည်း မဂ္ဂဇင်းတွင်ပါမှ ပြဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သဘင်မဂ္ဂဇင်တွင် ထိုပြဇာတ်စာမူပါလာသောအခါ ထိုစဉ်က မန္တလေးတွင် နံမည်ကြီး အငြိမ့်တစ်ငြိမ့်ဖြစ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးခင်စောထွေး အငြိမ့်၏ ပြဇာတ်ဒါရိုက်တာနှင့် စာရေးဆရာ ချမ်းမြေ့အေး က ဆရာညီပုလေးကို ထိုပြဇာတ်ရေးသူ ဘယ်သူလဲဆိုတာ စုံစမ်းသည်။ ထိုအခါ ဆရာညီပုလေးက ကျွန်တော်ဆိုတာ ညွှန်လိုက်သဖြင့် ဆရာချမ်းမြေ့အေး က ကျွန်တော့် အလုပ်ရုံထိ လာရောက်တွေ့ဆုံသည်။ တွေ့ဆုံရင်း ဆရာချမ်းမြေ့အေးက ကျွန်တော့်ကို ဆရာညီပုလေးက လမ်းကြုံလျှင် လူထုတိုက်သို့ ဝင်ခဲ့ရန် ဖိတ်ကြားကြောင်း ပြောပြသည်။ ကျွန်တော် ဝမ်းသာသွားသည်။ ထို့ကြောင့်…

Read More

    ဇွန်၈၊ ၂၀၂၆။ NN+Shy V(VOM)   တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပိုးလမ်းမစီမံကိန်း Belt and Road (BRI) နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ မူဆယ်-မန္တလေး အမြန်ရထားလမ်းဟာ ပင်လယ်ထွက်ပေါက်မရှိတဲ့ တရုတ် နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပြည်နယ်တွေအတွက် မြန်မာနိုင်ငံကတစ်ဆင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒ ရာ ထွက်ပေါက်ရစေမယ့် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အထူးအရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။   တရုတ်နိုင်ငံ ဘေဂျင်း-ကူမင်း-ရွှေလီကနေ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ချက်အခြာကျတဲ့ မန္တလေးမြို့အထိ ချိတ်ဆက်မယ့် ရထားလမ်းစီမံကိန်းဖြစ်တယ်လို့ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စစ်တမ်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။   တရုတ်အတွက် ဒီလမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ရင် တရုတ်ဒေသတွင်း ကုန် သွယ်ရေးနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွေမှာလည်း ပိုမိုလွယ်ကူလျင်မြန်လာ စေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။   ဒါကြောင့် တရုတ်အစိုးရဘက်က မြန်မာအစိုးရအဆက်ဆက်တိုင်း ဒီစီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် တိုက်တွန်းနေတာလို့…

Read More

  KT     သြစတြေးလျတွင်နေထိုင်သည့် မြန်မာအချို့ က သြဇီ မဘသ ပါတီဟု ခေါ်၀ေါ်ကြသည့် One Nation ပါတီသည် မေလ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နယူးဆောက်၀ေးပြည်နယ်ရှိ ဖာရာ မဲဆန္ဒနနယ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီး ပြိုင်ဘက်ပါတီများ နှစ် ၇၀ ကျော် စိုးမိုးမှုကို ရပ်တန့်ခဲ့ပါသည်။   နိုင်ငံခြားသား ရွှေ့ပြောင်းလာသူဦးရေကို ကန့်သတ်လျော့ချရေး၊ ဂျူး-ခရစ်ယာန် တန်ဖိုးများ ကာကွယ်ရေးနှင့် သြစတြေလျ အမျိုးသားရေး၀ါဒကို ဦးစားပေးသည့် One Nation ပါတီသည် ယခင်က မထင်မရှား ပါတီလေးတစ်ခု သာရှိခဲ့ပြီး၊ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်တွင် တဟုန်ထိုးလူကြိုက်များလာကာ နောက်လာမည့် ဖက်ဒရယ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အာဏာရ လေဘာပါတီကို တိုက်ရိုက်ချိန်းခြောက်နိုင်စွမ်းရှိလာပြီး၊ အစိုးရဖွဲ့ရန် အိမ်မက်မက်ခွင့်ရရှိလာခဲ့ပါသည်။   ဇွန်လအစောပိုင်းက  ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်တမ်းများတွင်…

Read More

ဆူးငှက် နိုင်ငံတကာက ဗဟုဝါဒအသံ —————————— ထိုစဉ်ကာလ ပြည်တွင်း နိုင်ငံရေး အခြေအနေကလည်း သိပ်မကောင်းလှ။ အစိုးရတွင်လည်း အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော ကာလလည်း ဖြစ်၏။ နိုင်ငံခြားချေးငွေ များအောက် နစ်ကာ မရှူနိုင် မကယ်နိုင်ဖြစ်နေသည်။ နိုင်ငံခြားချေးငွေက ဒေါ်လာ ကုဋေ ၃၀၀လောက်ရှိနေပြီး ပို့ကုန် တန်ဖိုးအားလုံး၏ ၆၀ % က နိုင်ငံခြားကြွေး တိုးရင်းဆပ်ရငွေ ဖြစ်သွားသည်။ ထိုနှစ်တွင် အစိုးရလက်ထဲ၌ နိုင်ငံခြားသုံးငွေ အရံရွှေကလည်း ဒေါ်လာသန်း ၅၀ဖိုးလောက်ပဲ ကျန်တော့သည်တဲ့။ ပြည်တွင်း လှည့်လည် သုံးစွဲငွေကြေး ပမာဏသည်လည်း ၁၉၆၂ခုနှစ်က ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၁၉၄.၂ ရှိရာက ၁၉၇၄ခုနှစ်တွင် ကျပ်သန်းပေါင်း ၃၅၇၇.၁ အထိ ဖြစ်လာပြီး ၁၉၈၅ခုနှစ်တွင် ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၃၀၃၇.၁ အထိရှိလာသည်။ ကုန်ဈေးနှုန်းများမှာလည်း တက်သထက် တက်လာသည်။ နိုင်ငံတကာ အနေအထားကလည်း…

Read More

ဆူးငှက်   လခစား ဓာတ်ပုံ၊ စက်ချုပ်ခုံနှင့် ———————————– ဟေမာဇလ အိမ်မှာ ကျွန်တော်က လခစားဝန်ထမ်း၊ အောက်ဒိုးဓာတ်ပုံ ရိုက်သည်။ အတူနေ တူမက စက်ချုပ်သည်။ နောက်တူမ တစ်ယောက် က အသုတ်စုံရောင်းသည်။ အမျိုးသမီးက စာအုပ်ငှားသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်နှင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ဖက် ကိုသိန်းဆွေက “လခစား ဓာတ်ပုံ၊ စက်ချုပ်ခုံနှင့် အသုတ်စုံစား စာအုပ်ငှားမလေ..” ဟု စာချိုးခဲ့သည်။ သည်တော့ ကျွန်တော်ကလည်း ထိုစဉ်ကာလ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟများက ကလေးရပြီလားဟု မေးကြလေတော့.. ဒီလိုနဲ့ အိမ်ထောင်ကျတာ လာမယ့် ဖေဖော်ဝါရီမှာ တစ်ခါလည်ပေါ့၊ အိမ်ထောင်ကျစ ၆ လ ကတည်းက (မိတ်ဆွေများရဲ့) မေးကြတဲ့စကား ကလေး ရပြီလား.. တဲ့၊ မိတ်ဆွေများ ခင်ဗျား.. ကျွန်တော်ဟာ လခစား တစ်ယောက်ပါ၊ အောက်တန်းကျလှတဲ့ အောက်တန်းစာရေး လခနဲ့…

Read More

        ဈေးဘိုး တစ်နေ့ အစိတ် ————————–   ကျွန်တော်တို့က ၁၉၈၃ ဖေဖော်ဝါရီမှာ အိမ်ထောင်ကျသည်။ အိမ်ထောင်ကျပြီး ၃လလောက်ကျ ဟေမာဇလ ရပ်ကွက်သို့ ပြောင်းခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာသို့ရောက်ပြီး မကြာမီ အောင်ရတနာစာပေအမည်ဖြင့် စာအုပ်ဆိုင်လေး ဖွင့်သည်။ ဟေမာဇလအိမ်ရောက်ကတည်းက အဘနှင့် အမေမှာ အလုပ်မရှိတော့။ မမခင်ရီက မိဘ၂ပါးအတွက် ဆေးဖိုးဝါးခ လစဉ် ကန်တော့ပါသည်။ ကိုလှဘော်ကလည်း သူရောက်လာလျှင် ငွေကြေးဖြင့် ကန်တော့ပြီးမှ ပြန်သည်။ စာအုပ်ဆိုင်လေးက အရှိန်ရလာတော့ မဆိုးလှ။ ပျမ်းမျှ တစ်နေ့လျှင် စာအုပ်အသစ် အဟောင်း အုပ်ရေ ၁၀၀နှင့် ၁၅၀ကြား ငှားရသည်။ ထိုစဉ်က စာအုပ်အသစ်ကို တစ်ရက် ၁ကျပ်နှင့် ငှားပြီး အဟောင်းက တစ်ရက် ၅မူး(ပြား၅၀) ရသည်။   ထို့ကြောင့် ညပိုင်း…

Read More