ဆူးငှက် စင်တင်များနှင့် မန္တလေး ————————– ၁၉၉၀လွန်ကာလ အနောက်တောင် ကျုံးထောင့် ရေပေါ်ဥယျာဉ် စင်တင်မှ စလိုက်သည်မှာ ထိုစဉ်က လူသူ အသွားအလာ နည်းပါးသည့် သိပ္ပံလမ်းပေါ်မှာလည်း စင်တင်တေးဂီတနှင့် ဘီယာဆိုင်တွေ အပြိုင်းအရိုင်း ပေါ်လာသည်။ မြောက်ပြင် မြင်းပြိုင်ကွင်းအနီးက စင်တင်ကလည်း နာမည်ကြီးလာသည်။ ထို့အတူ မျက်ပါးရပ်စစ်တပ်ဝင်း အနောက်ပေါက်က စင်တင်၊ အရှေ့ကျုံးထောင့် ၂၄လမ်းက စင်တင်၊ ဘူတာကြီးအနောက်ဘက် ၇၉လမ်းပေါ်က စင်တင်သာမက မြို့လယ်ခေါင် ဈေးချိုအပေါ်ထပ် တိုက်တန်းကြီး အပေါ်ထပ်စင်တင်၊ ကျောက်သွေးတန်းက စင်တင်တွေလည်း ထင်ရှားသည်။ ထိုစင်တင်များတွင် လူငယ်ကြိုက် ဆိုသော်ငြား ထိုစဉ်ကာလ ဝင်ငွေကောင်းသော အရောင်းအဝယ်သမား၊ ကျောက်သမား၊ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းပိုင်ရှင် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းဆရာများက အများဆုံးဓာတ်ကျသည်။ သူတို့က ခေတ်ပေါ်လည်း ရသည်။ မြန်မာသံလည်းရသည်။…
Read Moreကျန်းမာရေးကောင်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် အခြေခံသော့ချက်များ
မန္တလာ ဆရာမျိုး ယနေ့ခေတ်တွင် ဆေးပညာ (Medicine) သည် အလွန်တိုးတက်လာပြီး ယခင်က ကုသရန်ခက်ခဲခဲ့သော ရောဂါများစွာကိုပင် ထိရောက်စွာ ကုသနိုင်လာပြီဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင် သွေးတိုးရောဂါ (Hypertension)၊ ဆီးချိုရောဂါ (Diabetes Mellitus)၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါ (Cardiovascular Disease – နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါ)၊ အဝလွန်ခြင်း (Obesity)၊ အသည်းအဆီဖုံးခြင်း (Fatty Liver Disease – အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ) နှင့် စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) ကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါများမှာ ပိုမိုများပြားလာနေသည်။ ဤရောဂါများ၏ အဓိက အကြောင်းရင်းများကို လေ့လာကြည့်လျှင် မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics) တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ်လူနေမှုပုံစံ (Lifestyle) နှင့် အလွန်ဆက်စပ်နေကြောင်း တွေ့ရသည်။ လူအများစုက ကျန်းမာရေးကောင်းစေရန် အထူးဆေးဝါးများ၊…
Read More“ဝ” တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်ဒေသ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအားလုံး ယာယီပိတ်
ဩဂုတ်၁၅၊ ၂၀၂၆။ NN(VOM) UWSA “ဝ” တပ်ဖွဲ့က သူတို့ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းက ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းတွေအားလုံးကို ယာယီပိတ်လိုက်တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ အစွန်းရောက်တဲ့ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးအဖွဲ့အချို့ ဝင်ရောက်လာလို့ ပိတ်တာလို့ ကနဦးသိရတယ်လို့ ပန်ဆန်းမြို့ခံ တချို့ဆီကနေ သိရပါတယ်။ “ယေရှုတရုတ်မ ဂိုဏ်းအဖွဲ့ ရောက်နေလို့ဆိုပြီး ပိတ်ထားမယ်လို့ သိရတာ ” လို့ ပန်ဆန်းမြို့ခံတယောက်က ပြောပါတယ်။ အစွန်းရောက်တဲ့ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေးအဖွဲ့တွေ ရောက်နေတာကြောင့် တရုတ်အစိုးရဘက်က သတိပေးလို့ ပိတ်ထားရတာလို့ “ဝ” တပ်ဖွဲ့ တာဝန်ရှိ သူ တွေဘက်က ပြောပါတယ်။ “ဝ” ဒေသမှာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် အပြည့်ပေးထားပြီး အစွန်းရောက် တဲ့ ဘာသာရေးယုံကြည်မှုကိုတော့ လက်ခံမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းတွေကို ရက်ပေါင်း ဘယ်လောက်အထိ ပိတ်ထား မယ်ဆိုတာကိုတော့ “ဝ” တပ်ဖွဲ့…
Read Moreရက် ၁၀၀ အလွန်မှာ ပြည်သူတွေဘဝ ဘာထူးသွားလဲ
ဩဂုတ် ၁၅ – ၂၀၂၆ SS (VOM) အစိုးရရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းကာလ (၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၀ ရက်မှ ဇူလိုင် ၃၀ ရက်အထိ) အလွန်မှာ ပြည်သူတွေရဲ့ဘဝ သိသာထင်ရှားတဲ့ တိုးတက် ကောင်းမွန်လာခြင်း မရှိဘဲ အစစအရာရာ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်ခြင်း၊ စီးပွားရေးကျပ်တည်းခြင်းနဲ့ လူမှုရေးအခက်အခဲတွေသာ ပိုမိုဆိုးရွားလာတာကို တွေ့ရှိရတယ်လို့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေက ပြောပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ဆန်၊ စားသုံးဆီနဲ့ အခြေခံ စားသောက်ကုန်တွေ ဈေးနှုန်းဆက်လက် ကြီးမြင့်နေပြီး ကျပ်တည်းမှုဒဏ်ကို ပြည်သူလူထုက တိုက်ရိုက်ခံစားနေရသလို ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ ပြည်ပကုန်စည် တင်သွင်းမှု အခက်အခဲနဲ့ စီးပွားရေး မရေရာမှုတွေကြောင့် လက်လုပ်လက်စားနဲ့ အလယ်အလတ်တန်းစားတွေ ပိုမို ကျပ်တည်းလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ “ရက် ၁၀၀ စီမံချက်မှာပါတဲ့ မူဝါဒတွေက ယေဘုယျဆန်တယ်။…
Read Moreအသည်းအဆီဖုံးရောဂါ
မန္တလာ ဆရာမျိုး အရက်မသောက်သူများတွင်လည်း တိတ်တဆိတ် ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာ လူအများ၏အမြင်တွင် အသည်းရောဂါဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း၊ အသည်းရောင် အသားဝါရောဂါပိုးများ ကူးစက်ခြင်း သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်တစ်မျိုးမျိုးကြောင့် အသည်းပျက်စီးခြင်းတို့ကိုသာ အရင်ဆုံး စဉ်းစားတတ်ကြပါသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် အရက်မသောက်သူများအပါအဝင် သာမန်အားဖြင့် ကျန်းမာနေသည်ဟု ထင်ရသူများ၌ပင် အသည်းအတွင်း အဆီများ တဖြည်းဖြည်းစုဝေးလာသည့် အသည်းအဆီဖုံး ရောဂါ ကို မကြာခဏ တွေ့ရှိလာရပါသည်။ ဤရောဂါသည် အစောပိုင်းတွင် နာကျင်မှုမရှိ၊ သိသာသောလက္ခဏာမပြဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ တိတ်တဆိတ် တည်ရှိနေနိုင်သည်။ လူတစ်ဦးသည် အခြားအကြောင်းအရာတစ်ခုကြောင့် သွေးစစ်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အာထရာဆောင်း စစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်းမှသာ အသည်းအဆီဖုံးနေသည်ဟူသော အဖြေကို မတော်တဆ သိရှိရတတ်သည်။ အချို့လူများတွင်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၅)
ဆူးငှက် ဝန်ထမ်းသက်သာ ရံပုံငွေ အစီအစဉ် ————————————– ယခင်က ထိုနေရာတဝိုက်သည် ဆိတ်ငြိမ်ရပ်ကွက်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်ခေတ်က စီဗီလိုင်းဟု အမည်ပေးပြီး ဆတ်ကျောင်း(ရဲသိပ္ပံ)၊ စက်မှုလက်မှု သိပ္ပံကျောင်း ပညာရေးမှူးရုံး၊ ရုံးကြီး၊ တီတီစီ ခေါ် ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံကျောင်း၊ ဝက်စလီ ခေါ် အ.ထ.က ၁၆၊ နှင့် အောင်တော်မူဘုရား၊ မဟာဝိဇိတာရုံတိုက်စသည့် နေရာများနှင့်ဆက်စပ်သည်။ မန္တလေး၏ အရှေ့စွန်း မြို့ကွက်လည်း ဖြစ်သည်။ အစိုးရ အရာရှိကြီးများ၏ ပြပေါက်နီးပါး ကျယ်သော လူနေခြံဝင်းကြီးများ ရှိသည်။ ၁၉၉၀ခုနှစ် နောက်ပိုင်းရောက်မှ ဈေးကွက်စီးပွားရေးနှင့် ဌာနဆိုင်ရာများ၏ ဝန်ထမ်းသက်သာ ရံပုံငွေ အစီသစဉ်များဖြင့် ရုံးများ ကျောင်းများ၏ ပတ်လည်တွင် လူနေဆိုင်ခန်းများတည်ဆောက်၍ အငှားချထားသည်။ ထိုအခါ ထိုနေရာတဝိုက်သည် မန္တလေး၏ ယူနန် စားသောက်တန်းပမာ စည်ကားသွားတော့သည်။…
Read Moreမော်လမြိုင်မှာ ဓာတ်ကြိုးလာခိုးတဲ့အမျိုးသား ဓာတ်လိုက်သေဆုံး
ဩဂုတ် ၁၄ ၊ ၂၀၂၆ GG (VOM) မွန်ပြည်နယ် ၊ မော်လမြိုင်မြို့ ၊ ညောင်ပင်ဆိပ်ရပ်ကွက် ၊ စက်မှုဇုန်(၁၆)လမ်းမှာ မနေ့ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းက ဓာတ်ကြိုးလာခိုးတဲ့အမျိုးသားတယောက် ဓာတ်လိုက်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ် ။ စက်မှုဇုန်(၁၆)လမ်းမှာရှိတဲ့ ဓာတ်တိုင်ကတွဲလောင်းကျနေတဲ့ ဓာတ်ကြိုးကို ဖြုတ်ယူရာကနေ ဓာတ်လိုက်သေဆုံးခဲ့တာ ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ် ။ ” ပြောပုံအရဆိုရင် ၅ နာရီကျော်ကျော်လောက်ထဲက ဖြစ်နေတာ ။ကျွန်တော်တို့သွားတော့ သူ့လက်ထဲမှာ ဓာတ်ကြိုးကိုင်ရက်သား တွေ့ရတယ်။ အရင် သူခိုးခိုးဖြတ်ထားတဲ့ ဓာတ်ကြိုးက ဓာတ်တိုင်ပေါ်ကနေ တွဲလောင်းကျနေတာ။ အဲဒါကို သူကဆွဲတာကနေ အပေါ်က ကြေးကြိုးပါတွဲကျလာပြီး ကြိုးတွေပူးပြီး ဓာတ်လိုက်တဲ့ သဘောလို့သိရတယ်။ သူတို့ကတော့ ပလုံကောက်တာလို့ပြောပေမယ့် တချို့ကတော့ မနက်အစောကြီးဆိုတော့ ခိုးတာပဲ ဖြစ်ဖို့များတယ်ပေါ့လေ ။ ” လို့…
Read Moreဓါးပြတိုက်လူသတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သူ လေးယောက်ကို “ဝ” တပ်ဖွဲ့ ကဖမ်းဆီးပြီး အစိုးရကိုပြန်လွှဲ
ဩဂုတ် ၁၄၊ ၂၀၂၆။ NN(VOM) ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ ကျိုင်းတုံမြို့နယ်မှာ ဓါးပြတိုက်၊ လူသတ်မှုကျူးလွန် ခဲ့ပြီး “ဝ” တပ်ဖွဲ့ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲ တိမ်းရှောင်နေတဲ့ အမျိုးသား လေးယောက်ကို ဖမ်းဆီးရမိတာကြောင့် အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေဆီကို ပြန်လွှဲ လိုက်တယ်လို့ “ဝ” တပ်ဖွဲ့ဘက်ကပြောပါတယ်။ ဖမ်းမိသူတွေဟာ အခုနှစ် မတ်လ ၂၁ရက်နေ့က ကျိုင်းတုံမြို့ အမှတ်(၄) ရပ်ကွက်မှာ ရှိတဲ့ ငွေလဲလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်တဲ့အိမ်ကို အမျိုးသား တစုက ဝင်ရောက် ဓါးပြတိုက်ခဲ့ပြီး အိမ်ရှင်အမျိုးသားကို သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့လို့ အိမ်ရှင် ဦးဝမ်ကျိုင်းသေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။ နောက်တခုက အခုနှစ် မေလ အတွင်းမှာပဲ ကျိုင်းတုံမြို့၊ အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ကျိုင်းစံရပ်၊ ကျိုင်းငန်း ဝက်အင်းလမ်းမှာရှိတဲ့ ခေမာရဋ္ဌ်ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင်မိသားစု ဆိုင်သိမ်းပြီးပြန်လာတဲ့အချိန် ကားနဲ့ရောက်လာတဲ့ အမျိုးသားတစုက ရွှေဆိုင် ပိုင်ရှင် ရဲ့သား စိုင်းရီတစ်စံ ကို သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ပြီး ရွှေထည်နဲ့ ငွေသားတွေ ယူဆောင်သွားခဲ့တဲ့ဖြစ်စဥ်နဲ့…
Read Moreရခိုင်ပြည်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၀ ရက်အတွင်း အယောက် ၂၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၁၈ ယောက် ဒဏ်ရာရ
ဩဂုတ် ၁၄ – ၂၀၂၆ SS (VOM) ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက ဂွ၊ သံတွဲ၊ အမ်းနဲ့ မြောက်ဦးမြို့နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဩဂုတ် ၄ ရက်နေ့ကနေ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ၁၀ ရက်အတွင်း အယောက် ၂၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၁၈ ယောက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ကူညီပေးနေသူတွေက ပြောပါတယ်။ ဂွမြို့နယ်၊ ကျိန္တလီမြို့၊ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်၊ မေတ္တာပေါင်းကူးလမ်းပေါ်မှာ မနေ့ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပြီး ရှစ်ယောက် သေဆုံးခဲ့တဲ့အပြင် နေအိမ် ငါးလုံးနဲ့ သုံးဘီးဆိုင်ကယ် တစီးလည်း ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ “ရှစ်ယောက်လုံးက တနေရာတည်းမှာတင် ပွဲချင်းပြီး သေသွားတာ။ ကျိန္တလီမှာ တိုက်ခိုက်မှုမဖြစ်ခင် ဂွမြို့နယ်က ကိုင်းခုံကျေးရွာမှာလည်း ည ၁၀…
Read Moreဝက်မွေးမြူရေးခြံတွေမှာ အာဖရိက ဝက်အပြင်းဖျား ရောဂါပိုး ပြန့်နှံနေတာ မှန်ပေမယ့် လူကို အန္တရာယ်မပေးနိုင်
သြဂုတ် -၁၄-၂၀၂၆ EPM(VOM) ရန်ကုန်မှာရှိတဲ့ ဝက်မွေးမြူးရေး ခြံတွေမှာ ဝက်အချင်းချင်း ကူးစက်တက်တဲ့ အာဖရိက ဝက်အပြင်းဖျားရောဂါပိုး ( African Swine Fever) ပြန့်နှံနေတာ မှန်ပေမယ့် အဲဒီရောဂါပိုးဟာ လူကို ကူးစက်နိုင်တဲ့အခြေအနေ မရှိဘူးလို့ ဝက်မွေးမြူရေး ကျွမ်းကျင်သူတွေက ပြောပါတယ်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝက်မွေးမြူရေး ခြံအများဆုံးရှိတဲ့ မှော်ဘီ ၊ ညောင်နှစ်ပင် နဲ့ လှည်းကူး မြို့နယ်တွေက ခြံတွေမှာ ဝက်အချင်းချင်း ကူးစက်တဲ့ အာဖရိက ဝက်အပြင်းဖျား ရောဂါပိုး ဖြစ်ပွားနေတာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလကတည်းကလို ဝက်မွေးမြူးရေးအသင်းမှာ အကြံပေးပညာရှင် ဦးသန်းလှက ပြော ပါတယ်။ “ ဖြစ်နေတာကတော့ ဒီဇင်ဘာလကတည်းကပါ တအိအိ ဖြစ်နေတာပေါ့။ ကာကွယ်ဆေး မပေါ်သေးတော့ ဖြစ်လိုက်ရင် မွေးမြူးရေး ခြံသမားတွေအတွက် ဆုံးရှုံးမှု ရှိတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် သူက…
Read More




