Category: သုံးသပ်ချက်

MT(VOM) စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၆ ရက်စွဲ နဲ့ “စစ်ကောင်စီကျောင်းများတွင် ကျောင်းအပ်နှံသည့် မိဘများနှင့် ကျောင်းအပ်နှံရေးအတွက် အားပေးကူညီနေသူများအား သတိပေးခြင်း” ဆိုတဲ့ စာတစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (UDHR) ပါ ပညာသင်ကြားခွင့် အခြေခံမူများနှင့် သမိုင်းနောက်ခံအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံပြီးလေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ပါမယ်။ ​ပညာရေးလွတ်လပ်ခွင့် နဲ့ စစ်အတွင်း ပညာရေးအကျပ်အတည်း ​လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြား မှာ ပညာရေးဟာ မကြာခဏဆိုသလို နိုင်ငံရေး နဲ့ စစ်ရေးလက်နက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခြင်းကို လုံးဝ (လုံးဝ) တားမြစ်ထားပြီး၊ NUG ကြားကာလပညာရေးကျောင်းများတွင်သာ အပ်နှံရန် ဖိအားပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျောင်းကို…

Read More

MT(VOM) (ကုန်းဘောင်ခေတ်မှ မျက်မောက်ကာလ) ​သမိုင်းဟူသည် အတိတ်က အဖြစ်အပျက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားရုံမျှ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို ပုံဖော်ကာ အနာဂတ်အတွက် လမ်းပြနေသော တက်ကြွလှုပ်ရှားနေသည့် ရေစီးကြောင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ နှင်းထုများ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖုံးလွှမ်းနေတတ်သည့် ရုရှားတို့၏ စတက်လွင်ပြင် ကြီးများနှင့် နေရောင်ခြည် တောက်ပပူပြင်းလှသည့် အပူပိုင်းဒေသ မြန်မာ့မြေတို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ မိုင်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကွာဝေးလှသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် သမိုင်းကံကြမ္မာ ရေစီးကြောင်းထဲတွင်မူ အပြန်အလှန် ဆက်နွှယ်ပတ်သက်မှုများ ရှိခဲ့ကြပေသည်။ ​ကုန်းဘောင်နေဝင်ချိန်နှင့် ရုရှားတံခါးကို ခေါက်ခြင်း ​၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ကုန်းဘောင်ခေတ် နေဝင်ချိန်ကာလများဆီသို့ ကျွန်တော်တို့ မျက်စိမှိတ်ပြီး ပြန်တွေးကြည့်ကြပါစို့။ ထိုအချိန်က မြန်မာ့နန်းတွင်းသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ နယ်ချဲ့လာမည့် အန္တရာယ်ကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရင်ထိတ်စွာ စောင့်ကြည့်နေရသော အချိန်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို တန်ပြန်နိုင်ရန်အတွက် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းတို့သည် ဥရောပနိုင်ငံကြီးများနှင့် သံတမန်ဆက်သွယ်ရေး…

Read More

MT(VOM) ​ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး (Geopolitics) ကစားကွက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် တစ်နေ့တခြား ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာနေသည်။ ဤအပြောင်းအလဲများ၏ အဓိကမောင်းနှင်အားမှာ “ခါးပတ်တစ်ကွင်း၊ လမ်းတစ်စင်း” (Belt and Road Initiative – BRI) သို့မဟုတ် ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းပင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဤမဟာဗျူဟာစီမံကိန်းသည် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို ပြန်လည်ပုံဖော်နေသကဲ့သို့ တရုတ်၏ “မလက္ကာအကြပ်အတည်း” ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ ထွက်ပေါက်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုများတွင် အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ ​သမိုင်းဝင် ပိုးလမ်းမဟောင်းမှ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမဆီသို့ (BRI) ​ဘီစီ ၁၃၀ ခန့်၊ တရုတ်နိုင်ငံ ဟန်မင်းဆက် (Han Dynasty) လက်ထက်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပိုးလမ်းမဟောင်း (Old Silk Road) သည် တရုတ်မှစတင်ကာ အလယ်ပိုင်းအာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် ဥရောပတိုက်အထိ…

Read More

MT(VOM) ​ ​သမိုင်းဆိုတာ မြစ်တစ်စင်းကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ မည်သည့်နေရာက စတင်စီးဆင်းခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ လမ်းခရီးတစ်လျှောက်တွင် ကွေ့ကောက်ဖြတ်သန်းကာ နောက်ဆုံး၌ ပင်လယ်ပြင်ကြီးထဲသို့ အတူတကွ စီးဝင်ပေါင်းစပ်သွားကြစမြဲ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်နီးချင်းကြီး ဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေး သမိုင်းကြောင်းသည်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ တောင်တန်းကြီးများ၊ တောနက်ကြီးများ ခြားနေစေကာမူ ယဉ်ကျေးမှု၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းတို့က ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံနှစ်ခုကို ရှေးပဝေသဏီကတည်းက ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ချည်နှောင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ​ ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓခေတ်မှသည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ၊ ထို့နောက် ဖဆပလခေတ်နှင့် စစ်အာဏာရှင်ခေတ်များကို ဖြတ်သန်းကာ မကြာသေးမီက ကုန်လွန်သွားခဲ့သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ခေတ်အထိ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး၏ အနိမ့်အမြင့်၊ အတက်အကျတို့ကို နိုင်ငံရေးရှူထောင့်မှ သုံးသပ်ကြည့်ပါမည်။ ​(၁) ရှေးခေတ်ကာလ ယဉ်ကျေးမှုရေကြည်နှင့် သံတမန်အစ ​မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် နိုင်ငံရေးထက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးက…

Read More

အောက်တိုဘာ ၂၇၊ ၂၀၂၅။ NN(VOM) နစက အာဏာရယူပြီးနောက် နှစ်နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်မှာ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဟာ မြန်မာ့သမိုင်းမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ရိုက်ခတ်မှု တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ “ညီနောင်သုံးဖွဲ့” လို့ ခေါ်တဲ့ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA)၊ တအာင်း (ပလောင်) တပ်ဖွဲ့ (TNLA)၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့ ဦးဆောင်တဲ့ ဒီစစ်ဆင်ရေးဟာ နစကအစိုးရတပ်အတွက် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှု​တွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒရုန်းပညာ၊ လူအင်အား အသားစီးနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် နစကအစိုးရတပ်စခန်းတွေ၊ မြို့တွေအများအပြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။ TNLA က မန္တလေးတိုင်း မိုးကုတ်အပါအဝင် မြို့ပေါင်း ၁၂ မြို့၊ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့က ကိုးမြို့နဲ့ “ဝ” တပ်ဖွဲ့က နှစ်မြို့ရရှိသွားခဲ့တာပါ။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နဲ့ တိုက်ပွဲတွေအတွင်းတုန်းက သမိုင်းအစဉ်အလာကြီးမားတဲ့…

Read More

အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၏အခန်းကဏ္ဍသည် စီးပွားရေးမူဝါဒတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးငြင်းခုံနေရသည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများကို အလုပ်သမားများ၏ တရားဝင်အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်ပုံပေါ် မူတည်၍ ၎င်းတို့၏အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ သိသိသာသာ ကွဲပြားကြောင်း အထောက်အထားများက ဖော်ပြနေသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် သုတေသနများက သမဂ္ဂများသည် ၎င်းတို့၏အဖွဲ့ဝင်များအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်သော်လည်း သင့်လျော်စွာ ထိန်းချုပ်မထားပါက စီးပွားရေးစွမ်းဆောင်ရည်အတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လေ့လာမှုများအရ စုပေါင်းညှိနှိုင်းမှုများသည် လုပ်ခပိုမိုရရှိစေပြီး မညီမျှမှုများကို လျှော့ချနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။ များစွာသောကိစ္စရပ်များတွင် တာဝန်ယူမှုရှိသော အလုပ်သမားသမဂ္ဂများသည် လုပ်ငန်းများနှင့် စက်ရုံများအတွင်း ဝန်ထမ်းပါဝင်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို တိုးတက်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအကျိုးကျေးဇူးများကို အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးပေးခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုကဲ့သို့သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် စီးပွားရေး ရည်မှန်းချက်များနှင့် မျှတအောင် ထိန်းညှိရမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍတွင်…

Read More