ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်များ စားသုံးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး

မန္တလာ ဆရာမျိုး

ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်၊ အရသာမှုန့်များသည် မြန်မာ့မီးဖိုချောင်များတွင် အလွန်အသုံးများလာသော အရသာဖြည့်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပါသည်။ ဟင်းတစ်ခွက်ကို အရသာပိုကောင်းစေရန်၊ ဟင်းရည်ချိုချိုလေး ဖြစ်စေရန်၊ အသားအရသာ ပိုထွက်စေရန် အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် “အရသာကောင်းစေသည်” ဆိုခြင်းနှင့် “ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းသည်” ဆိုခြင်းမှာ မတူပါ။

အဓိကသတိထားရမည့်အချက်မှာ ဆားဓာတ် Sodium များခြင်း ဖြစ်သည်။ WHO က လူကြီးတစ်ဦးအတွက် တစ်နေ့တာ ဆားစားသုံးမှုကို ၅ ဂရမ်ထက်နည်းစေရန် အကြံပြုထားသည်။ ၎င်းသည် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဇွန်းမပြည့်တပြည့်ခန့်သာ ဖြစ်သည်။

ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်ဆိုတာ ဘာလဲ

ကြက်သားမှုန့်ဟု ခေါ်သော်လည်း အများစုမှာ ကြက်သားအာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာမဟုတ်ပါ။ အဓိကအားဖြင့် ဟင်းလျာ၏ အရသာကို တိုးစေသော အရသာဖြည့်ပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်။

အထုပ်များတွင် ပါဝင်လေ့ရှိသည်များမှာ ဆား၊ MSG၊ သကြား၊ ကြက်သားအနံ့အရသာ၊ အဆီအနည်းငယ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အမှုန့်၊ အရောင်အနံ့အရသာပစ္စည်းများ၊ ထိန်းသိမ်းပစ္စည်းများ စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် ကြက်သားမှုန့်ကို “ကြက်သားစားတာနဲ့တူတယ်” ဟု မယူဆသင့်ပါ။ ကြက်သား၊ ငါး၊ ကြက်ဥ၊ ပဲ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တို့ကသာ ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အာဟာရအမှန်တကယ် ပေးနိုင်သော အစားအစာများ ဖြစ်ပါသည်

အဓိကအန္တရာယ် ဆားဓာတ်များခြင်း

ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်များတွင် ဆားဓာတ်များတတ်ပါသည်။ ဆားဓာတ်များလျှင် သွေးပေါင်တက်စေပြီး နှလုံး၊ ဦးနှောက်၊ ကျောက်ကပ်တို့ကို အချိန်ကြာလာသည်နှင့် ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ WHO ကလည်း ဆားဓာတ်လျှော့စားခြင်းသည် သွေးပေါင်လျော့စေပြီး နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့စေနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။

ဆားဓာတ်များခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်များမှာ

သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်ခြင်း၊ ရှိပြီးသား သွေးတိုးကို မထိန်းနိုင်ခြင်း၊ နှလုံးရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်အားနည်းခြင်း၊ ကိုယ်ဖောခြင်း၊ ခြေထောက်ဖောခြင်း၊ မျက်နှာဖောခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အရေးကြီးသည်မှာ ဟင်းချိုမှုန့်ထဲက ဆားတစ်မျိုးတည်း မဟုတ်ပါ။ နေ့စဉ်စားသော ငံပြာရည်၊ ပဲငံပြာရည်၊ ငံပိ၊ ငါးပိ၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲ၊ ဆားငံမုန့်၊ အချဉ်ဖောက်အစားအစာများထဲမှ ဆားဓာတ်များနှင့် ပေါင်းသွားသောအခါ တစ်နေ့တာဆားဓာတ် အလွန်များသွားနိုင်ပါသည်

MSG ကို ကြောက်ရမလား

MSG သည် Monosodium Glutamate ဖြစ်ပြီး အစားအစာ၏ “ချိုငံမွှေးသော အရသာ” ကို ပိုထွက်စေသော ပစ္စည်းဖြစ်ပါသည်။ FDA အရ MSG ကို သာမန်ပမာဏဖြင့် စားသုံးခြင်းသည် အများစုအတွက် ဘေးကင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း အချို့သောသူများတွင် MSG များများစားပြီးနောက် ခဏတာ လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများမှာ

ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်နှာပူခြင်း၊ မျက်နှာနီခြင်း၊ ရင်တုန်ခြင်း၊ မအီမသာဖြစ်ခြင်း၊ လည်ပင်းတင်းခြင်း၊ အိပ်ချင်မူးတူးဖြစ်ခြင်း၊ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် MSG ကြောင့် လူတိုင်း ကင်ဆာဖြစ်မည်၊ ဦးနှောက်ပျက်မည်၊ အာရုံကြောပျက်မည်ဟု ပြောရန် မမှန်ပါ။ အဓိကပြဿနာမှာ MSG တစ်မျိုးတည်းထက် MSG ပါသော အရသာမှုန့်များကို များများသုံးသောအခါ ဆားဓာတ်ပါ များလာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဘယ်သူတွေ ပိုသတိထားသင့်သလဲ

အောက်ပါသူများသည် ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်များကို လျှော့သုံးသင့်ပါသည်

သွေးတိုးရောဂါရှိသူများ၊ နှလုံးရောဂါရှိသူများ၊ လေဖြတ်ဖူးသူများ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများ၊ ခြေထောက်ဖောတတ်သူများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် သွေးပေါင်တက်တတ်သူများ၊ အသက်ကြီးသူများ၊ ကလေးငယ်များ၊ ဆရာဝန်က ဆားလျှော့စားရန် ညွှန်ကြားထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။

အထူးသဖြင့် သွေးတိုးရှိသူများအတွက် American Heart Association က တစ်နေ့တာ Sodium ကို ၂၃၀၀ မီလီဂရမ်ထက် မပိုစေရန်၊ အကောင်းဆုံးအားဖြင့် ၁၅၀၀ မီလီဂရမ်ခန့်သာ ရည်မှန်းရန် အကြံပြုထားပါသည်။

ကလေးများအတွက် ဘာကြောင့် ပိုသတိထားရသလဲ

ကလေးများသည် ကိုယ်ခန္ဓာသေးပြီး ကျောက်ကပ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက ငံသောအရသာကို စွဲသွားလျှင် အရွယ်ရောက်လာသောအခါလည်း ငံသောအစားအစာများကို ပိုနှစ်သက်လာနိုင်ပါသည်။
ကလေးငယ်များအတွက် ဟင်းချိုမှုန့်၊ ကြက်သားမှုန့်ကို များများထည့်မကျွေးသင့်ပါ။ ဟင်းရည်အရသာအတွက် ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ နနွင်း၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ မုန်လာဥနီ၊ ပြောင်းဖူး၊ မှို၊ ကြက်အရိုးပြုတ်ရည် စသည့် သဘာဝအရသာများကို ပိုသုံးသင့်ပါသည်။

“နည်းနည်းသုံးရင် ရလား”

ရပါသည်။ ကျန်းမာသူတစ်ဦးအတွက် တစ်ခါတစ်ရံ အနည်းငယ်သုံးခြင်းက ပြဿနာကြီးမားမည် မဟုတ်ပါ။ သို့သော် နေ့တိုင်း၊ ဟင်းတိုင်း၊ များများသုံးခြင်းကိုတော့ မပြုလုပ်သင့်ပါ။

အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ

ဟင်းတစ်အိုးလုံးအတွက် အနည်းငယ်သာ ထည့်ခြင်း၊ ဆားထည့်ပြီးသားဆိုလျှင် ဟင်းချိုမှုန့် မထပ်ထည့်ခြင်း၊ ငံပြာရည်/ပဲငံပြာရည် ထည့်ပြီးသားဆိုလျှင် အရသာမှုန့်ကို လျှော့ခြင်း၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲအထုပ်ထဲမှ အမှုန့်ကို အကုန်မထည့်ခြင်း၊ “Low sodium” ဟု ရေးထားသော ထုတ်ကုန်များကို ရွေးချယ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။

ဟင်းချိုမှုန့်မသုံးဘဲ အရသာကောင်းအောင် ဘယ်လိုချက်မလဲ

ဟင်းချိုမှုန့်ကို အားမကိုးဘဲ သဘာဝအရသာဖြင့် ဟင်းချက်နိုင်ပါသည်။
ကြက်သားဟင်းရည်ချက်လျှင် ကြက်အရိုး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ ငရုတ်ကောင်း၊ နံနံပင်တို့ဖြင့် အချိန်ယူပြုတ်ပါ။

ဟင်းချိုချက်လျှင် မုန်လာဥနီ၊ ပြောင်းဖူး၊ ဂေါ်ဖီ၊ မှို၊ ပဲပြား၊ ခရမ်းချဉ်သီးတို့ကို ထည့်ပါ။ ထိုအရာများမှ သဘာဝချိုမြိန်သော အရသာ ထွက်ပါသည်။
အသားဟင်းချက်လျှင် ကြက်သွန်နီကို ကောင်းကောင်းနွမ်းအောင် ဆီသတ်ပါ။ ကြက်သွန်၊ ဂျင်း၊ နနွင်း၊ ငရုတ်ကောင်းတို့သည် အရသာကို သဘာဝအတိုင်း ကောင်းစေနိုင်ပါသည်။

အထုပ်ဖတ်တတ်ရန် လိုအပ်သည်

အရသာမှုန့်ဝယ်သောအခါ အထုပ်ပေါ်တွင် Sodium, Salt, MSG, Monosodium Glutamate, Flavour enhancer, Seasoning powder စသည်တို့ကို ကြည့်သင့်ပါသည်။

Sodium များသော ထုတ်ကုန်များကို မကြာခဏ မသုံးသင့်ပါ။ “ဆားနည်း” ဟု ရေးထားသည်ဆိုလျှင်လည်း အလွန်များများသုံးလျှင် စုစုပေါင်းဆားဓာတ် များသွားနိုင်ပါသည်။

မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်နေသော အချက်များ

“ကြက်သားမှုန့်က ကြက်သားပါလို့ အာဟာရကောင်းတယ်”
မမှန်ပါ။ အများစုမှာ အရသာဖြည့်ပစ္စည်းသာ ဖြစ်ပါသည်။
“MSG ပါတာနဲ့ အဆိပ်ဖြစ်တယ်” မမှန်ပါ။ သာမန်ပမာဏဖြင့် လူအများစုအတွက် ဘေးကင်းသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း အချို့သူများတွင် မအီမသာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

“ဆားမထည့်ဘဲ ဟင်းချိုမှုန့်ထည့်ရင် ဆားမစားဘူး”

မမှန်ပါ။ ဟင်းချိုမှုန့်ထဲတွင်လည်း Sodium ပါဝင်တတ်ပါသည်။
“ကလေးကို အရသာရှိအောင် ဟင်းချိုမှုန့်များများထည့်ရမယ်”
မမှန်ပါ။ ကလေးကို သဘာဝအရသာနှင့် ရင်းနှီးအောင် ကျွေးသင့်ပါသည်။
ကြက်သားမှုန့်၊ ဟင်းချိုမှုန့်များသည် ဟင်းလျာအရသာတိုးစေသော်လည်း ကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အစားအစာမဟုတ်ပါ။ အနည်းငယ်သုံးခြင်းသည် လူအများစုအတွက် ပြဿနာကြီးမားမည် မဟုတ်သော်လည်း များများ၊ နေ့စဉ်၊ ဟင်းတိုင်းသုံးခြင်းသည် ဆားဓာတ်များစေပြီး သွေးတိုး၊ နှလုံးရောဂါ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါတို့အတွက် အန္တရာယ်တိုးစေနိုင်ပါသည်။

အကောင်းဆုံးမှာ အရသာမှုန့်ကို အားမကိုးဘဲ သဘာဝအရသာဖြင့် ချက်ပြုတ်စားသုံးခြင်း၊ ဆားဓာတ်ကို လျှော့စားခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အသား၊ ငါး၊ ပဲအမျိုးမျိုးကို မျှတစွာစားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

မန္တလာ ဆရာမျိုး

#Voiceofmyanmar #VOM #ကြက်သားမှုန့် #မန္တလာဆရာမျိုး