မန္တလာ ဆရာမျိုး မကြာသေးမီက ထိုင်းနိုင်ငံမှာ SFTS (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) လို့ခေါ်တဲ့ ရောဂါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတာကြောင့် လူအများကြားမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိလာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံဟာ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေပြီး ခရီးသွားလာမှု၊ အလုပ်အကိုင်အတွက် သွားရောက်နေထိုင်မှု၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်သွယ်မှုတွေ များပြားတာကြောင့် ဒီရောဂါက ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုကူးစက်သလဲ၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာ တွေ ဖြစ်နိုင်သလဲ၊ ဘယ်လိုကာကွယ်သင့်သလဲဆိုတာ သိထားသင့်ပါတယ်။ SFTS ဆိုတာ (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) အဖျားပြင်းပြီး သွေးဥမွှားအရေအတွက် ကျဆင်းလာနိုင်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာစု လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားတာဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်ထားတဲ့ မှက် (tick) ကိုက်ခြင်း ကနေ…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
သူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၆)
ဆူးငှက် မီးစာကုန် ဆီခမ်းစ အမေ —————————– အိမ်ရောက်တော့ အမေ့အခြေအနေက မထူးခြား။ သတိတွေ ပိုမေ့လာသည်။ အစားအသောက်ကတော့ မပျက်လှ။ ထမင်းစားပြီးသားကိုပင် ငါ့ကို အငတ်ထားကြတာလား၊ ဘာမှမကျွေးကြဘူးဟု ဂျီကျတတ်သည်။ များသောအားဖြင့် ညကြီးသန်ခေါင်မှာပင် နေ့လယ်နေ့ခင်းမှတ်ပြီး တစ်အိမ်လုံး အသံမကြားရသည်ကို သူ့ကို ထားပစ် ခဲ့ကြတာလားဟု တကြော်ကြော် အော်နေသည်။ ထိုအခါ ကျွန်တော်က အမေ့အိပ်ရာဆီသွားကာ ချော့မော့ရသည်။ သူ့မြေးတွေ အသံမကြးလို့မေးတာဟု ပြောလျှင် အမေ ဒါက ညကြီးလေ၊ အမေ့မြေးတွေက အိပ်နေကြပြီ၊ အမေလည်း အိပ်တော့ဟု ချော့မော့ပြောရ၏။ သူက သူ့အနားမှာ တစ်ယောက်လောက်ရှိနေပြီး စကားတွေ ပြောနေစေချင်တာပေါ့။ နေ့လယ်နေ့ခင်းမှာပင် သူ့အနား အချိန်ပေး၍ မကပ်နိုင်သောအခါ ညအချိန် လူခြေတတ်တော့ သူ အိပ်မပျော်နိုင်တော့ဘဲ ပြောမိပြောရာ တွေ ပြောတာပေါ့။…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၅)
ဆူးငှက် မြို့လယ်ခေါင်က ရုံးခန်းများ —————————- ထိုနေ့က စာတိုက်ကြီးကတဆင့် ပို့ရမည့်စာလည်း ပို့ပြီးပြီ။ ဦးတက်တိုး ပေးခဲ့သည့် လိပ်စာနှင့် စာများကို ထပ်မံပေးဖို့က ညမှာ ပို့မှ အဆင်ပြေမည် ဆိုသောကြောင့် တက္ကစီတစ်စီးနှင့် ည ၇နာရီလောက်မှာပဲ ပတ်ပို့ဖြစ်သည်။ လိပ်စာများ အရတော့ မြို့လယ်ခေါင် ဆူးလေဘုရားအနီး ဝန်းကျင်၊ တာမွေ အဝိုင်းအနီးနှင့် ကျွန်တော်မသိသော လူစည်ကားသည့် နေရာများမှာ ဖြစ်မည်။ အားလုံး ၅နေရာလောက် ဖြစ်မှာပေါ့။ ထူးခြားတာက စာပေးရမည့်နေရာတွေက လူနေအိမ်ခန်းတွေ မဟုတ်။ ဆိုင်ခန်းများ ဖြစ်သည်။ အများစုက ကွန်ပျူတာ စာစီစာရိုက် မိတ္တူဆိုင်များဆိုတာ မှတ်မနေ၏။ ထိုဆိုင်များရောက်လို့ စာပေးရမည့်သူနာမည်ပြောလိုက်တော့ အများစုက အပေါ်ထပ်သို့ချည်း ညွှန်သည်။ အပေါ်ထပ် တက်လိုက်သောအခါ အစိုးရရုံးတစ်ရုံးလို ပြင်ဆင်ထား၏။ ထိုအခန်းမှာ ရုံးထိုင်နေသူကို…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၄)
ဆူးငှက် ရွှေတိဂုံ ခြေတော်ရင်းမှာ —————————- ရန်ကုန်ရောက်တော့ ညွှန်းထားသည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ၃ဦးသား သွားကြသည်။ ကျောင်းက ရွှေတိဂုံဘုရား အရှေ့မုခ်အနီး ဗဟန်းလမ်းမကြီး ဘေးမှာရှိသည်။ ကျောင်းအဝင်စမှာ ပီစီအို ဖုန်းဆိုင်လေးလည်း ရှိသည်။ ကျောင်းဝင်းက အကျယ်ကြီးတော့မဟုတ်။ ပင်မ ၂ထပ်ကျောင်းနှင့် အရံကျောင်းလေး ၂ကျောင်းသာရှိသည်။ အရံကျောင်းလေး ၁ကျောင်းမှာက အဝေးမှလာနေကြပုံရသည့် ကျောင်းသားတွေ နေကြသည်။ ၁၀တန်း (သို့မဟုတ်) တက္ကသိုလ်အဆင့် လောက် ဖြစ်မည်။ ထို့ပြင် ကျန် ကျောင်းလေး တစ်ကျောင်းမှာတော့ ပီစီအိုဖုန်းဆိုင်လေးမှာ အမြဲထိုင်တတ်သည့် မိန်းမပျိုလေး တစ်ယောက်နှင့် သူ့မိဘများ ဖြစ်ပုံရသော မိသားစုတို့ နေကြသည်။ ကျွန်တော်တို့က ရောက်သည်နှင့် ပင်မကျောင်းကြီးပေါ်တက်ကာ ဆရာတော်ကို ဝတ်ပြုပြီး နန်းရှေ့က ဆရာတော် ပေးလိုက်သည့် စာကို ဆက်ကပ်လိုက်၏။ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်က အသက်မကြီးလှသေး၊…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၃)
ဆူးငှက် ကျောင်း၏ ဂေါစရဂဏ်လည်း ဖြစ်သည့် ရပ်ကွက်လေး ——————————————————- နန်းရှေ့က ဘုန်းကြီးကျောင်းရောက်တော့ ဆရာတော် ဆွမ်းဘုန်းပေးနေသောကြောင့် ခဏစောင့်ရသည်။ ဆွမ်းဘုန်းပေး ပြီးတာနှင့် ဆရာတော်က ကျွန်တော်တို့ကို ခေါ်တွေ့သည်။ ဆရာတော်၏ သက်တော်မှာ မကြီးလှသေး။ ဟိတ်ဟန်လည်း မရှိလှ။ ရယ်ရယ်မောမောနှင့် စကားပြောဆိုသည်။ ကျွန်တော်နှင့်ကတော့ ၁၉၉၇ ဝန်းကျင်လောက်က တစ်ကြိမ် တွေ့ဖူး သည်။ ထိုစဉ်က မန္တလေးမြို့ခံလူငယ်များဦးစီးပြီး ၃၁လမ်းနှင့် ၈၄လမ်းထောင့်က ဓမ္မသာလာတွင် စာပေဟောပြောပွဲ ကျင်းပရန် စီစဉ်သည်။ ဆရာမကြီး ခင်ဆွေဦး၊ ဆရာမောင်စွမ်းရည်၊ ဆရာခင်မောင်ညို(ဘောဂဗေဒ) နှင့် ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်သည်။ ဟောပြောပွဲကျင်းပမည့်ည မရောက်မီ နံနက်ပိုင်းတွင် ဆရာတော်က နံနက်စာကျွေးမွေးပြီး တွေ့ဆုံကြသည်။ သို့သော်ထိုဟောပြောပွဲက ညနေစောင်းတာနှင့် ခွင့်ပြုမိန့်မရသောကြောင့် မကျင်းပဖြစ်တော့ပေ။ အခု ကျွန်တော့်ကို…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၂)
ဆူးငှက် ခင်ဗျားတို့လည်း အစွမ်းအစ ရှိကြမှာပါ —————————————– ထူးထူးခြားခြား ဒီရက်ပိုင်းမှာမှ အမေက သီချင်းတအေးအေးနှင့် ပျော်နေသည်။ အရင်က မြို့သစ်က အစ်မတွေအိမ် ခဏသွားနေလိုက် သရက်ကုန်းအိမ်နေလိုက်နှင့် ကူးချည်သန်းချည် လုပ်နေရာက သရက်ကုန်းအိမ်မှာပဲ နေတော့မယ်၊ ငါဘယ်မှ မသွားတော့ဘူးနော်ဟုလည်း ပြောသေး၏။ အသက်ကလည်း ၉၀ကျော်လို့ ၂နှစ်စွန်းပြီ။ အမေ့မှာ ဘာရောဂါမှ ထွေထွေထူးထူး မရှိ။ သတိမေ့တတ်တာ၊ တစ်ခါတရံ နေ့နဲ့ည မှားတာလောက်ပဲရှိသည်။ မနက်လင်းတာနှင့် မျက်နှာသစ် ကိုယ်လက် သန့်စင်ပြီး သူကြိုက်သော ကော်ဖီနှင့် အီကြာကွေးတစ်ချောင်း စားပြီးသည်နှင့် အိမ်ရှေ့မှာ ထွက်ထိုင်က ပုတီးစိတ်ရင်း သူသတိရတာတွေ လှမ်းပြောချင်ပြော သီချင်းဆိုချင် ဆိုနေတတ်၏။ အိမ်ရှေ့ဖြတ်သွားရင်း အမေ့ကို မြင်လျှင် မြောက်ဘက်အိမ်က အန်တီစံက ရပ်စကားပြောလျှင် ပြောသည်။ စားစရာလေးတွေ ပေးချင်ပေးသည်။ ကျွန်တော်က ခ.ယ.က…
Read Moreကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာစေဖို့ ဘာတွေစားသင့်သလဲ
မန္တလာ ဆရာမျိုး လူ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ အလွန်စနစ်ကျပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ သဘာဝယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားသောက်လိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကို အစာချေဖျက်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေကို စုပ်ယူခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့တဲ့ အရာတွေကို ပြန်လည်စွန့်ထုတ်ခြင်းတွေကို အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အဆုတ်၊ အူလမ်းကြောင်း စတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေက အချင်းချင်းချိတ်ဆက်ပြီး အမြဲလုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ ရောဂါဖြစ်မှ ဆေးသောက်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ နေ့စဉ်စားသောက်နေထိုင်မှုပုံစံကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ “Detox” ဆိုတဲ့စကားကို မကြာခဏ ကြားလာရပါတယ်။ အသည်းကို သန့်စင်ပေးတဲ့ဖျော်ရည်၊ ကျောက်ကပ်ကို ဆေးကြောပေးတဲ့အစားအစာ၊ သွေးထဲက အဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးတဲ့ အစားအစာ စသဖြင့် ပြောဆိုကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကျန်းမာတဲ့လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာ အညစ်အကြေးနဲ့ မလိုအပ်တော့တဲ့…
Read Moreသူတို့အိမ် ၁၂၁
ဆူးငှက် ကွင်းထဲက အစုလေးတွေ —————————– တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ ရပ်ကွက်လေးက ရွာနေပြည်ထိုင်က နည်းနည်း၊ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူတွေက ပိုများတာမို့ အချင်းချင်း မသိရှိကြပါ။ ထို့ပြင် ၂၅ဧကကျော် ၂၆ဧကနီးပါးရှိ ကွင်းအတွင်း ကိုယ့်အစုလေးနှင့်ကိုယ်ပဲ နေကြတော့ ၄အိမ် ၅အိမ်စုလေးတွေပဲ အချင်းချင်းသိကြသည်။ ကျွန်တော့်အိမ် အနီးအနားဆိုပါစို့။ မြောက်ဘက်က ကိုအောင်ခင် မဥမ္မာတို့ရှိမည်။ ထို့နောက် အန်တီစံတို့ မိသားစုရှိမည်။ သူတို့အရှေ့ဘက်က ကိုအောင်သန်းတို့ရှိမည်။ ကျွန်တော်ရှိမည်။ အရှေ့ဘက်ကပ်ရက်က အန်တီဒေါ်တင်ကြည် မမဝင်းတို့ရှိမည်။ တောင်ဘက်မှာ ဦးမျိုးခင်ခြံရှိမည်။ အရှေ့ဘက်မှာ ခင်ခင်အောင်တို့ရှိမည်။ ဒါပဲရှိသည်။ သည်လို အစုမျိုးလေးတွေက ၂၆ဘီလမ်းဘက်က ဆင်လမ်းမ အဝင်စမှာရှိသည်။ သူတို့က ရွာနေပြည်ထိုင် အများစု ဖြစ်သည်။ သူ့အရှေ့မြောက်ဘက်မှာ တစ်စုရှိမည်။ သူတို့ကလည်း အစောဆုံး ရောက်သူတွေဖြစ်ကာ မောင်နှမတတွေ ဖြစ်သည်။ သူ့အရှေ့ဘက်မှာ…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၂၀)
ဆူးငှက် တယ်လီဖုန်းဆိုတာ သူဌေးပစ္စည်းပါ ————————————— ထိုခေတ် ထိုအချိန်အခါက လျှပ်စစ်မီတာထက် ရှားပါးတာက တယ်လီဖုန်း ဖြစ်သည်။ ဒါတောင် ၁၉၈၀ကျော် ကာလတွင် ဒီဂျစ်တယ် တယ်လီဖုန်းစံနစ် ပြောင်းလဲပြီးနောက် တယ်လီဖုန်းတွေ ချထားပေးသည်။ သို့သော် ထိုတယ်လီဖုန်းတပ်ဆင်ခွင့် ရဖို့ဆိုတာ ဒုလ္လဘ တရားကြီးဖြစ်သည်။ ဦးစားပေးအနေနှင့် ဌာနဆိုင်ရာနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၊ သမဝါယမ အသင်းအဖွဲ့များ အငြိမ်းစား အရာရှိကြီးများပဲ ရရှိသည်။ အပြင် ပုဂ္ဂလိက များကို ချထားရန် လျှောက်လွှာများခေါ်ယူသောအခါ စီလမ်းစာတိုက်ကြီးမှာ အနောက်တောင် ကျုံးထောင့်က ကြေးနန်းရုံးမှာ ညအိပ်ပင် တန်းစီ၍ တယ်လီဖုန်းလျှောက်လွှာတင်ကြရသည်။ ထောင်ချီ၍ တန်းစီကြသူများထဲက တယ်လီေုန်းရသူဆိုသည်မှာလည်း ရှာမှရှား ဖြစ်သည်။ ချပေးသည့် တယ်လီဖုန်းအများစုက ဦးစားပေးအနေနှင့် ကြိုတင ်ရရှိထားကြသည်။ ထိုစဉ်ကာလ တယ်လီဖုန်းဟူသည် တကယ့် လူချမ်းသာ အသုံးအဆောင်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၂၁၉)
ဆူးငှက် သရက်ကုန်းရောက် မိသားစု ၅ယောက်မှာ —————————————— သရက်ကုန်းကွက်သစ် လယ်တောအိမ်လေးသို့ ကျွန်တော်နေထိုင်သောအခါ မိသားစု ၅ယောက်ဖြစ်သည်။ အသက်၉၀ကျော် မိခင်ကြီးနှင့်အတူ ကျွန်တော်တို့က မိသားစု ၄ယောက်ဖြစ်သည်။ ထို ၅ယောက်တွင် ကျွန်တော် တစ်ဦးတည်းသာ ဝင်ငွေရှိပါသည်။ စာအုပ်အငှားဆိုင်လေးမှာ ဟေမာဇလအိမ်က ရဲသိပ္ပံတိုက်ခန်းပြောင်းကတည်းက ဖြုတ်လိုက်ရပါပြီ။ စာအုပ်များကိုတော့ ကျွန်တော်မူလကတည်းက ဝယ်ယူစုဆောင်းထားသည့် စာအုပ်များကိုပဲ ချန်ကာ ကျန်သည့် သိုင်းဝတ္ထုများ အပျော်ဖတ်ဝတ္ထုများကို ပိဿာချိန်ဈေးသာသာဖြင့် ရောင်းလိုက်သည်။ ကျွန်တော်က လူထုကြီးပွားရေးစာအုပ်တိုက် စာပြင်စာတည်းအနေနှင့် လစာရသည်။ မြန်မာ့ဓနမဂ္ဂဇင်း၏ အညာစာလွှာ ကဏ္ဍနှင့် မန္တလေးမျဉ်းဖြောင့်များ ကဏ္ဍ အတွက် လစဉ်ပုံမှန် စာမူခရသည်။ ထို၂ရပ်ပေါင်းက (၂၀၀၀ပြည့်နှစ်ကာလ) ၅သောင်းအထက်ရှိမှာပေါ့။ သည့်မတိုင်မီ ၁၉၉၇ဝန်းကျင်က ရတနာပူံသတင်းစာတွင် အပတ်စဉ်ထည့်သွင်းရသော ကြော်ငြာ အချပ်ပိုကို မိတ်ဆွေစာရေးဆရာများနှင့်…
Read More