ဆူးငှက် စွယ်စုံထူးချွန် စေတနာရှင် ဆရာစော —————————————– ဆရာဒေါက်တာစောလှခိုင်(ယခု ခွဲစိပ် အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး) က ဆေးတက္ကသိုလ် တက်စဉ်ကပင် ရင်းနှီးသည်။ ကျွန်တော့် စာအုပ်ဆိုင်သို့ ကိုလွမ်းဝေ (ယခု နှလုံး အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး)၊ ကိုမောင်မောင်လွင်(ယခု ကလေး အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး) တို့နှင့် အတူ စာအုပ်လာငှားရာမှ ရင်နှီးသွားလိုက်တာ ယခုတိုင်ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်သာမက ကိုဝင်းနိုင် (အော်ပီကျယ်) စိုးဝင်းငြိမ်း မှ အစပြု၍ အနုပညာအသိုင်းနှင့် ရင်းနှီးသွားလိုက်သည်မှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး၏ ကျန်းမာရေး အလှူရှင်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူက ဆေးဖိုးဝါးခ၊ ကုသစရိတ်သာမက သူ့ဆေးခန်းရောက်လျှင် ဆေးကုပြီးအပြန် ပုဆိုး၊ ကမြစ်အင်္ကျီ စသည်တို့ကိုပင် လက်ဆောင် ထည့်ပေးလိုက်သေးသည်။ သူသာမက သူ့ ချစ်ဇနီး မမသန်းကလည်း စေတနာ ထက်သန်စွာဖြင့်…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
ကျောင်းသားနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ်
မန္တလာ ဆရာမျိုး ကျောင်းသားဘဝဆိုသည်မှာ ပညာသင်ယူရုံသာမက မိမိ၏အနာဂတ်ဘဝအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို တည်ဆောက်နေသည့် အရေးကြီးဆုံးအချိန်ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပညာရေး၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ မိတ်ဆွေရွေးချယ်မှု၊ ဘဝရည်မှန်းချက်နှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့သည် ကျောင်းသားဘဝတွင် တဖြည်းဖြည်း ပုံဖော်လာကြသည်။ ထိုသို့ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်နေသည့်အချိန်၌ မူးယစ်ဆေးဝါးသည် လူငယ်တစ်ဦး၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝတစ်ခုလုံးကို လမ်းကြောင်းမှားသို့ တွန်းပို့နိုင်သည့် အန္တရာယ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာကို “မကောင်းတဲ့လူတွေက မူးယစ်ဆေးသုံးကြတာပဲ” ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မမြင်သင့်ပါ။ ကျောင်းသားလူငယ်တစ်ဦး မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စတင်ထိတွေ့လာရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ မျိုးစုံရှိနိုင်သည်။ သူငယ်ချင်းများ၏ တိုက်တွန်းမှု၊ စမ်းသပ်လိုစိတ်၊ အသစ်အဆန်းကို သိချင်စိတ်၊ ပျော်ရွှင်မှုရှာဖွေလိုစိတ်၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ မိသားစုပြဿနာ၊ ပညာရေးဖိအား၊ အထီးကျန်မှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနည်းခြင်းတို့က အကြောင်းခံဖြစ်လာနိုင်သည်။ တချို့က “တစ်ခါလောက် စမ်းကြည့်တာ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး” ဟု စတင်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၉၀)
ဆူးငှက် ကက်ဆက်တဲ့လား ———————— ကျွန်တော် ၉တန်းကျောင်းသားလောက်က ကက်ဆက်ဆိုတာ စတင်ကြားဖူးခဲ့သည်။ မမြင်ဖူးခဲ့သေးပါး ထိုစဉ် ညောင်ပင်ဈေးအနီးနေသော အတန်းဖော် တစ်ဦးက သူတို့အိမ်မှာ ကက်ဆက်ရှိကြောင်း ပြောပြီး သူ့လွယ်ထဲမှာပါလာသည့် ကက်ဆက်ခွေလေး တစ်ခွေကို ထုတ်ပြသည်။ ကျွန်တော်က သည်ခွေလေးကပဲ ကက်ဆက်ဟုထင်သည်။ သည်အချပ်လေး က ဘယ်လိုအသံထွက်ပါလိမ့်ဟု စဉ်းစားရင်း အဖြေမရခဲ့။ ကက်ဆက်ဆိုသည့် လေးထောင့် ပုံးကို မမြင်ဖူးခဲ့။ ကျွန်တော်မြင်ဖူးတာက ရီကော်ဒါပဲ ဖြစ်သည်။ စိုင်ပြွန်ရိပ်သာဝင်းထဲနေစဉ် ဦးလေးသောင်တို့တိုက်ထဲမှာ ရီကော်ဒါနှင့် ရေဒီယိုဂရမ်ကြီးရှိသည်။ ရေဒီယိုဂရမ်က ဓာတ်ပြားစက်ရော ပါသည်။ ထိုစဉ်က အသံချဲ့စက် အငှားလိုက်သူ များက လက်နှင့်လှည့် သံပတ်ပေးဖွင့်ရသော ဓာတ်ပြားစက်တွေ သုံးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရီကော်ဒါစက်များ သုံးကြသည်။ ကျွန်တော့်မှာ ကက်ဆက်ကိုပင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဖြစ်မှ ကိုင်ဖူးပိုင်ဖူးတော့သည်။ ဒါတောင်…
Read Moreမက္ကာပူးပေါင်းရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစာချုပ်
MT(VOM) ဒီနေ့ခေတ် ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးပြောင်းလဲမှုတွေထဲမှာ အလွန်တရာ အာရုံစိုက်စရာကောင်းပြီး စိတ်ဝင်စားဖို့အကောင်းဆုံး ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကတော့ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ တူရကီနဲ့ ပါကစ္စတန်တို့ ပူးပေါင်းချုပ်ဆိုခဲ့ကြတဲ့ “မက္ကာပူးပေါင်းရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစာချုပ် (Mecca Joint Defence Agreement)” နဲ့ သက်ဆိုင်ရာနောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းတွေဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာဖို့အတွက် အခြေခံအကြောင်းရင်း နှစ်ရပ် ရှိပါတယ်။ ပထမ တစ်ချက်ကတော့ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ မက္ကာကြေညာစာတမ်း ဖြစ်ပာတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာရှိတဲ့ မွတ်စလင်အသိုက်အဝန်းတွေကြား အစွန်းရောက်ဝါဒတွေကို တိုက်ဖျက်ဖို့၊ ဘာသာရေးနဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ကွဲပြားမှုတွေကို အပြန်အလှန်လေးစားဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူတကွ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးကို ဖော်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး “အစ္စလာမ်ကမ္ဘာ့အဖွဲ့ချုပ် (Muslim World League – MWL)” ရဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယ…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၉)
ဆူးငှက် ဒရဝမ်တောင် လစာ ၁သိန်းပေးသတဲ့ —————————————– ကျွန်တော်လည်း ထိုစဉ်ကာလ ထိုအဖြစ်မျိုးနှင့် တူလှသည် (အခုလည်း ထိုစဉ်က အတိုင်းပါပဲ၊ မပြောင်းလဲ)။ ရပ်ဆွေ ရပ်မျိုးများက တွေ့လိုက်သည်နှင့် အလုပ်ရော ရှိရဲ့လား၊ ကြွေးကင်းရဲ့လား၊ အခု မခင်ရီတို့ အိမ်မှာပဲ ကပ်နေရသေးတာ လား၊ ကလေးက ၂ယောက်ရှိပြီနော် ဟု စကားတင်းဆိုကြသည်။ ဒါနဲ့ အခု အလုပ်က ဘယ်မှာလဲဟု မေးတော့ ကျွန်တော်က ဂုဏ်ယူဝံ့ကြွားစွာဖြင့် လူထုဒေါ်အမာရဲ့ တိုက်မှာလေ ဟု လက်မထောင် ဖြေတော့ သြော် မင်းက ပုံနှိပ်တိုက်မှာ စာအုပ်ချုပ်ရတာပေါ့ ဟု ကောက်ချက်ချတော့သည်။ ဒါနှင့် မပြီးသေး၊ မင်းနဲ့ တွဲဖက် မင့် လူကတော့ ပြန်လာပြီး သူဌေးဖြစ်နေတာမဟုတ်လား၊ မြို့သစ်မှာ ရေသန့်စက်ရုံကြီး ထောင်ထားတာပဲ၊ ဒရဝမ်တောင် လစာ ၁သိန်းလောက်…
Read Moreသွေးချိုဓာတ်ကို သဘာဝကျကျ ထိန်းချုပ်နိုင်မည့် နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ
မန္တလာ ဆရာမျိုး သွေးချိုရောဂါ (Diabetes Mellitus – ဆီးချိုရောဂါ) သည် ယနေ့ခေတ်တွင် လူကြီးလူငယ်မရွေး တွေ့ရှိလာရသော နာတာရှည်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်ပုံစံပြောင်းလဲလာခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုနည်းလာခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများခြင်းတို့ကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (Blood Glucose – သွေးချိုဓာတ်) မြင့်တက်လာသူများ ပိုမိုများပြားလာသည်။ သွေးချိုဓာတ် မြင့်နေသည်ကို အချိန်မီမထိန်းချုပ်နိုင်ပါက နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိ၊ အာရုံကြောနှင့် သွေးကြောများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့်အတွက် နေ့စဉ်ဘဝတွင် ကျန်းမာသောနေထိုင်မှုပုံစံကို လိုက်နာခြင်းမှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ သွေးချိုဓာတ်ကို လျှော့ချရန်အတွက် ပထမဆုံးလုပ်သင့်သည်မှာ သကြားဓာတ်များသော အစားအသောက်များကို လျှော့စားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုရည်များ၊ အချိုမုန့်များ၊ ချောကလက်များ၊ ကိတ်မုန့်များ၊ Bubble Tea များ၊ Energy Drink များနှင့် သကြားထည့်ထားသော အဖျော်ယမကာများသည် သွေးချိုဓာတ်ကို အချိန်တိုအတွင်း မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ “Sugar-free”…
Read MoreKTV၊ Hi ခန်းနှင့် လူငယ်
မန္တလာ ဆရာမျိုး လူငယ်ဘဝသည် စူးစမ်းလိုစိတ်အပြည့်ရှိသည့်အရွယ်၊ သူငယ်ချင်းများနှင့် ပျော်ရွှင်လိုသည့်အရွယ်၊ အသစ်အဆန်းများကို စမ်းသပ်ကြည့်လိုသည့်အရွယ်ဖြစ်သည်။ ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်ဖိအားများကြားတွင် အပန်းဖြေချင်ခြင်းသည်လည်း သဘာဝကျပါသည်။ KTV (Karaoke Television -ကာရာအိုကေသီချင်းဆို အပန်းဖြေနေရာ) များသို့ သူငယ်ချင်းများနှင့် သွားရောက်ပျော်ပါးခြင်းကိုယ်တိုင်က လူငယ်တစ်ဦးကို မကောင်းသူဖြစ်စေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ပိတ်ထားသောအခန်းများ၊ ညနက်ချိန်အထိ ပျော်ပါးမှု၊ အရက်နှင့် အခြားမူးယစ်စေသောပစ္စည်းများ အလွယ်တကူဝင်ရောက်လာနိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်တို့ ပေါင်းစပ်လာသောအခါ လူငယ်များအတွက် သတိထားသင့်သည့် အန္တရာယ်များ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ ယနေ့လူငယ်အချို့ကြားတွင် KTV၊ Club၊ Bar နှင့် “Hi ခန်း” ဟု အများခေါ်ဝေါ်နေကြသော ပျော်ပါးရာနေရာများသည် သူငယ်ချင်းအချင်းချင်းတွေ့ဆုံရာ၊ မွေးနေ့ပွဲကျင်းပရာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုဖြေဖျောက်ရာ နေရာများအဖြစ် ရှိနေကြသည်။ ပြဿနာမှာ ထိုနေရာကို သွားခြင်းတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ထိုပတ်ဝန်းကျင်တွင် မည်သည့်အရာများနှင့် ထိတွေ့လာနိုင်သလဲ၊ မည်သည့်ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမိနိုင်သလဲဆိုသည့်အချက် ဖြစ်သည်။…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၈)
ဆူးငှက် စာရေးဆရာတဲ့လား လက်မတထောင်ထောင် ———————————————– ၁၉၉၀ခုနှစ် ကျော် ၊ ထိုကာလက ဝတ္ထုတိုရွှေခေတ် အရှိန်ကောင်းဆဲ ကာလ။ ရန်ကုန်အခြေစိုက် လစဉ်ထုတ် မဂ္ဂဇင်းကြီးတွေ အပြိုင်အဆိုင် ထုတ်ဝေကာ မဂ္ဂဇင်းတိုင်းလိုလိုကလည်း မန္တလေးဝတ္ထုတိုတွေ မပါလျှင်ပင် မဂ္ဂဇင်းအင်္ဂါ မမြောက်သကဲ့သို့ အယ်ဒီတာ ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးများ ကိုယ်တိုင် မန္တလေးသို့ တခုတ်တရ တက်လာကြပြီး ဝတ္ထုတိုသမားတွေဆီ စာမူများ တလေးတစား တောင်းနေချိန် ဖြစ်၏။ ထိုအခါ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ‘ငါကွ စာရေးဆရာ’ ဟုဆိုကာ လက်မ တထောင်ထောင်နှင့်၊ ငါမှ စာမရေးလျှင် မြန်မာစာပေလောကကြီး ပျက်စီးတော့ မယောင်ယောင်၊ ငါ့စာ တစ်ပုဒ်တစ်လေမျှ မပါရင် ထိုထိုဤဤ မဂ္ဂဇင်း စာပေအဆင့်အတန်း မမီသယောင်၊ သွေးနားထင် ရောက်နေချိန် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်လည်း ကိုယ်နှင့် ကိုယ့်နီးစပ်ရာ စာပေသမား…
Read Moreထိုင်း-မြန်မာ အနာဂတ်ခရီးနှင့် တော်လှန်ရေးအလှည့်အပြောင်း
MT(VOM) မြန်မာ့သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနဲ့ ဆက်ဆံရေးဆိုတာ တကယ်ကို စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှပါတယ်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေးရစ ကတည်းက မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်ဟာ တရုတ်ဖြူ (KMT) ကိစ္စတွေ၊ နယ်စပ်လုံခြုံရေး ပြဿနာတွေနဲ့ စတင်ခဲ့ရပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက်ကို ကြည့်ရင်လည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း လက်ထက် ကစပြီး စစ်အစိုးရတွေလက်ထက် ကနေ ဒီနေ့အထိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၊ သယံဇာတထုတ်ယူမှုတွေအထိ အမြဲတမ်း အပြန်အလှန် လိုအပ်ချက်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်နေခဲ့တာပါပဲ။ ၁၉၈၈ အရေးတော်ပုံအပြီးမှာတော့ ဒီမိုကရေစီအရေး တောင်းဆိုတဲ့ ကျောင်းသားလူငယ်တွေဟာ တိုင်းရင်းသားနယ်စပ်တွေနဲ့ ထိုင်းဘက်ခြမ်းကို တောခိုခဲ့ကြရပြီး၊ အဲဒီတုန်းက ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တခ်ခရိုင်မှာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့တဲ့ ကြိုဆိုရေးစခန်းကနေတစ်ဆင့် ဥပဒေဘောင်အတွင်း ပြန်လာဖို့ ညှိနှိုင်းခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းမှတ်တိုင်တွေလည်း ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်လာခဲ့တဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ…
Read Moreအသက်ကို ကာကွယ်ပေးမည့် အလွယ်ကူဆုံး အလေ့အကျင့်
မန္တလာ ဆရာမျိုး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆိုင်ကယ်သည် နေ့စဉ်ဘဝအတွက် အရေးကြီးသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အလုပ်သွားရန်၊ ကျောင်းတက်ရန်၊ စျေးဝယ်ရန်နှင့် ခရီးတိုများ သွားလာရာတွင် ဆိုင်ကယ်ကို အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် အသုံးပြုသူများ များပြားလာသည်နှင့်အမျှ လမ်းမတော်တဆမှုများလည်း ပိုမိုများပြားလာနေပြီး ယင်းမတော်တဆမှုများကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးမှု၊ မသန်စွမ်းဖြစ်မှုနှင့် မိသားစုများ၏ စီးပွားရေးအခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချနိုင်ရန် အလွယ်ကူဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ အရည်အသွေးပြည့်မီသော Helmet (ဦးထုပ်) ကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်း၍ ဆိုင်ကယ်စီးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးနှောက်သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အရေးအကြီးဆုံး အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး အသက်ရှူခြင်း၊ နှလုံးခုန်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်း၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်ခြင်းနှင့် မှတ်ဉာဏ်တို့ကို ထိန်းချုပ်ပေးသည်။ ဆိုင်ကယ်မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားသောအခါ ဦးခေါင်းကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်မိပါက ဦးနှောက်ဒဏ်ရာ၊ သွေးယိုစီးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်မသန်စွမ်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ်…
Read More