ဆူးငှက် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ချက် တဲ့ ————————————– “ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၏ နိုင်ငံသား လုပ်သားပြည်သူများ ဖြစ်ကြကုန်သော ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤကမ္ဘာ၌ လူတို့၏ အားနည်းချက်များကို အမြတ်ထုတ်၍ မသိနားမလည်သော လူများစုအပေါ်တွင် စာနာမှု ညှာတာ ထောက်ထားမှု စသည့် ကောင်းမြတ်သောတရားများကို မျက်ကွယ်ပြု၍ မတရားသဖြင့် ချယ်လှယ်နိုင်ကြသော ဝိသမလောဘသားများ၏ ဝိသမစီးပွားရေးစံနစ်ဆိုးများ ရှိနေသရွေ့ ကာလပတ်လုံး လူသားအပေါင်းသည် လူမှုဒုက္ခများမှ မလွတ်မြောက်နိုင်ဟု အလေးအနက် ယဲုကြည်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် တွင် လူလူချင်း မတရားချယ်လှယ်၍ မတရားစီးပွားရှာစားသော ဝိသမစံနစ်များကို ချုပ်ငြိမ်းစေပြီး တရားမျှတမှုကို အခြေခံသော ဆိုရှယ်လစ် စီးပွားရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်မှသာလျှင် တိုင်းရင်းသား ပြည်သူအပေါင်းသည် လူ့ပရောဂကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာရသော လူမှုဒုက္ခအပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ကြလျက် ဗြဟ္မစိုရ်တရားများ ထွန်းကားနိုင်မည့် သာယာဝပြောသော…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
အခြေခံပြည်သူတွေရဲ့ သောကပင်လယ်ဝေတဲ့ နေ့ရက်များ
KKA(VOM) လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့လူမှုစီးပွားဝန်းကျင်ကို တခွန်းတည်းနဲ့ဖော်ပြရရင် “အသက်ရှူရကျပ်ခြင်း”လို့ပဲ ဆိုရပါမယ်။ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဂယက်ဟာ အခြေခံပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေးက နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပိုမိုကျပ်တည်းလာနေပြီး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု အနက်ရှိုင်းဆုံး အခြေအနေကို ဦးတည်ရွေ့လျားနေပါတယ်။ ပြည်သူတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အဓိက အခက်အခဲဟာ ကုန်ဈေးနှုန်း အဆမတန် ကြီးမြင့်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား၊ ကြက်သွန်၊ ဆေးဝါး စတဲ့ အခြေခံ မီးဖိုချောင်သုံးနဲ့ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေဟာ အခြေခံလူတန်းစားတွေကိုဆောက်တည်ရာမရလောက်အောင် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်နေတာနဲ့ ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။ တစ်ချိန်က အခြေခံလူတန်းစားအများစု မှီခိုအားထား စားသုံးခဲ့ရတဲ့ ဆန်ကြမ်းတအိတ်ကိုပဲ အခုအခါ ငွေကျပ် တသိန်းခွဲ အထိ ရှိလာပြီး၊ အခြေခံစားသောက်ကုန်ဖြစ်တဲ့ စားသုံးဆီဈေးနှုန်းကလည်း သာမန်မိသားစုတွေ မတတ်နိုင်တဲ့ အနေအထားကို ရောက်ရှိနေပါတယ်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့အတူ မြန်မာကျပ်ငွေတန်ဖိုး အရှိန်အဟုန်နဲ့…
Read Moreနယူးဒေလီဆီသို့ ခြေဆန့်ခြင်း (အိန္ဒိယ-မြန်မာ နိုင်ငံရေးစစ်တုရင်ကွက်)
MT(VOM) ကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးဟူသည်မှာ အစဉ်အမြဲ ရွေ့လျားပြောင်းလဲနေသော တိမ်တောင်များနှင့် တူလှပေသည်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဟူသည် ရွေးချယ်ခွင့်မရှိဘဲ ပထဝီဝင်က ပေးအပ်သော ကံကြမ္မာတစ်ခုဖြစ်လေသည်။ မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက် နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ကြီးများ၏ အပြန်အလှန် သွားလာဆက်ဆံမှု သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်များစွာဖြင့် ပြည့်လွှမ်းနေခဲ့လေသည်။ လွတ်လပ်ရေး မရမီကာလများဆီသို့ မျှော်ကြည့်လျှင် မြန်မာ့အမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အိန္ဒိယခေါင်းဆောင်ကြီး ပန်ဒစ်နေရူးတို့၏ သမိုင်းဝင်တွေ့ဆုံမှုများ၊ အာရှတိုက်၏ ကံကြမ္မာကို ပူးတွဲပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့မှုများသည် ခေတ်သစ် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ အုတ်မြစ်ပင် ဖြစ်လေသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် လန်ဒန်သွားရာလမ်း ဒေလီ၌ ရပ်နားစဉ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအား နေရူးက အနွေးထည်ကုတ်အင်္ကျီ ခြုံလွှမ်းပေးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ နိုင်ငံရေးအရသာမက ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရပါ နက်ရှိုင်းလှသော သံယောဇဉ်၏ ပြယုတ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ [1] ထို့နောက် လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုနှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နေရူးတို့၏ ခေတ်တွင်မူ…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၂၇)
ဆူးငှက် မိန်ရာသီ မန္တလေး အလွမ်း ——————————- ကျွန်တော်က တည်းခိုသော ဦးဝိစာရတိုက်ခန်းရောက်သည်နှင့် ပေးလိုက်သော စာလိတ်လေးကို ဖြည်ကြည့်သည်။ လက်၃လုံးအရွယ် စာရွက်ရှည်လေးပေါ် ပုရွက်ဆိတ်လေးများလို စာလုံးလေးတွေ စေ့နေအောင် ရေးထားသည်။ စာလုံးသေးသော်လည်း ဖတ်ရတာက ရှင်းသည်။ သင်္ကြန်နားနီးလို့ မန္တလေးကို သတိရတာ၊ ရေသဘင်အဖွဲ့တွေကို သတိရတာ မိတ်ဆွေတွေကို သတိရတာ ဖွဲ့ဖွဲ့နွဲ့နွဲ့ ရေးထားသည်။ “ သူတော်စင်တွေတောင်မှ ဉာဏ်မခိုင်လို့ ဈာန်ယိုင်ကာ လျှောရတဲ့ မိန်ရာသီ။ ဘယ်ဆီကြည့်ကြည့် လေပွေလေရူးတွေဟာ ရွက်ကြွေလေးတွေကို အဖော်ခေါ်လာတဲ့ မိန်ရာသီ။ ခြောက်သွေ့မှု တိတ်ဆိတ်မှုတွေ ကြီးစိုးပြီး လွမ်းဆွတ်ဖွယ်၊ အမည်ဖောင်ပြခြင်းငှာ မစွမ်းဆောင်နိုင်ဖွယ် ဝေဒနာတွေကို ဝေငှနေတဲ့ မိန်ရာသီ။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ဒို့နေရတဲ့ အဆောင်က အနောက်ဘက်ဆီကို မျက်နှာမူထားတာမို့ မိန်ရာသီရဲ့ ချစ်စရာ ညနေဆည်းဆာရဲ့ အချို့တဝက်ကို မြင်နေရတယ်။…
Read Moreမြေစာပင်ဖြစ်ခဲ့ရသည့် ငါးနှစ်ကျော် သို့မဟုတ် ပညာရေးအမှောင်ထုထဲက မြန်မာ့ကလေးလူငယ်များ
KKA (VOM) မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးမုန်တိုင်းနဲ့ မတည်ငြိမ်မှုများအကြားတွင် အနာဂတ်၏ ကြယ်ပွင့်များဖြစ်ရမည့် ကလေးလူငယ်ပေါင်းများစွာသည် စာသင်ခန်းများနှင့် ဝေးကွာခဲ့ရသည်မှာ ယခုဆိုလျှင် ငါးနှစ်ကျော် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ကပ်ရောဂါဘေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများ စပ်ကူးမတ်ကူး ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှစ၍ ယနေ့အထိ ကလေးငယ်အများအပြားသည် ကျောင်းမတက်ခဲ့ရဘဲ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းထဲ၌ အကြီးမားဆုံးသော “မြေစာပင်” များ ဖြစ်လာခဲ့ကြရသည်။ စစ်မီးလျှံများနှင့် ပဋိပက္ခများကြားတွင် ပညာသင်ယူခွင့် ဆုံးရှုံးနေရသည့် ကလေးငယ်များ၏ ဘဝနှင့် ၎င်းတို့ ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများမှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာနေသည်။ အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်တွင် စာသင်ခန်းမှ ထွက်ခဲ့ရသော ကလေးတစ်ဦးသည် ယခုအခါ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် လူငယ်တစ်ဦး ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ဘဝတွင် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် အခြေခံစာဖတ်၊ စာရေး၊ အတွေးအခေါ် ပျိုးထောင်ရမည့် အရွယ်များကို စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများ၊…
Read Moreသေနတ်နဲ့အထောက်ခံထားရတဲ့ ကြားကာလ ပညာရေး
MT(VOM) စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၆ ရက်စွဲ နဲ့ “စစ်ကောင်စီကျောင်းများတွင် ကျောင်းအပ်နှံသည့် မိဘများနှင့် ကျောင်းအပ်နှံရေးအတွက် အားပေးကူညီနေသူများအား သတိပေးခြင်း” ဆိုတဲ့ စာတစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (UDHR) ပါ ပညာသင်ကြားခွင့် အခြေခံမူများနှင့် သမိုင်းနောက်ခံအချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံပြီးလေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ပါမယ်။ ပညာရေးလွတ်လပ်ခွင့် နဲ့ စစ်အတွင်း ပညာရေးအကျပ်အတည်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများကြား မှာ ပညာရေးဟာ မကြာခဏဆိုသလို နိုင်ငံရေး နဲ့ စစ်ရေးလက်နက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခြင်းကို လုံးဝ (လုံးဝ) တားမြစ်ထားပြီး၊ NUG ကြားကာလပညာရေးကျောင်းများတွင်သာ အပ်နှံရန် ဖိအားပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျောင်းကို…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၂၆)
ဆူးငှက် ဓာတ်ပုံ မိသားစု ———————– ဦးကြီးဦးလှတင်က ရှေးဓာတ်ပုံဆရာကြီးလည်း ဖြစ်သည့်အပြင် ဝေးသီခေါင်လှသော သဖန်းဆိုသည့် ကျေးလက်ကလေး မှသည် မန္တလေးသို့ စွန့်စွန့်စားစားတက်လာပြီး အဖော်များကဲ့သို့ သမားရိုးကျ ထမ်းပိုးထမ်း၍ ဆီမရောင်းဘဲ အမြော်အမြင်ကြီးစွာဖြင့် ဓာတ်ပုံပညာကို ကျားကုတ်ကျားခဲ သင်ယူခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မြို့လယ်ခေါင်တွင် ကိုယ်ပိုင်ဓာတ်ပုံတိုက် ဖွင့်လှစ်နိုင်သည်အထိ ကြိုးပမ်းခဲသူဖြစ်သည်။ ဦးကြီးက သူ့ဓာတ်ပုံပညာကို ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဒေါ်လုံးကိုလည်း သင်ကြားပေးရာ လှဂုဏ်ရည်တွင် ဒေါ်ဒေါ်လုံးသည် ဓာတ်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဦးကြီးနည်းတူ တန်ဖိုးထားသူ ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်လှဂုဏ်ရည်ကို ရောက်တော့ ဒေါ်ဒေါ်လုံးမရှိတော့။ ထို့ပြင် သမီးကြီး မမခင်ဌေးလည်း ကင်မရာကိုင်ကာ ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ရိုက်နိုင်သည်။ နောက် ဘွဲ့ရပြီး ဝန်ထမ်းဖြစ်သွား၏။ နောက် ကိုကျော်ဝင်းပေါ့၊ သူကတော့ ပြောစရာမလို ဝါရင့် ဓာတ်ပုံဆရာဖြစ်ပြီး ဦးကြီးလိုပဲ ဓာတ်ပုံအပေါ် တန်ဖိုးထား…
Read Moreမြန်မာ-ရုရှား ဆက်ဆံရေး
MT(VOM) (ကုန်းဘောင်ခေတ်မှ မျက်မောက်ကာလ) သမိုင်းဟူသည် အတိတ်က အဖြစ်အပျက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားရုံမျှ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို ပုံဖော်ကာ အနာဂတ်အတွက် လမ်းပြနေသော တက်ကြွလှုပ်ရှားနေသည့် ရေစီးကြောင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ နှင်းထုများ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဖုံးလွှမ်းနေတတ်သည့် ရုရှားတို့၏ စတက်လွင်ပြင် ကြီးများနှင့် နေရောင်ခြည် တောက်ပပူပြင်းလှသည့် အပူပိုင်းဒေသ မြန်မာ့မြေတို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ မိုင်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကွာဝေးလှသော်လည်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် သမိုင်းကံကြမ္မာ ရေစီးကြောင်းထဲတွင်မူ အပြန်အလှန် ဆက်နွှယ်ပတ်သက်မှုများ ရှိခဲ့ကြပေသည်။ ကုန်းဘောင်နေဝင်ချိန်နှင့် ရုရှားတံခါးကို ခေါက်ခြင်း ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ကုန်းဘောင်ခေတ် နေဝင်ချိန်ကာလများဆီသို့ ကျွန်တော်တို့ မျက်စိမှိတ်ပြီး ပြန်တွေးကြည့်ကြပါစို့။ ထိုအချိန်က မြန်မာ့နန်းတွင်းသည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ နယ်ချဲ့လာမည့် အန္တရာယ်ကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ရင်ထိတ်စွာ စောင့်ကြည့်နေရသော အချိန်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို တန်ပြန်နိုင်ရန်အတွက် မင်းတုန်းမင်းနှင့် သီပေါမင်းတို့သည် ဥရောပနိုင်ငံကြီးများနှင့် သံတမန်ဆက်သွယ်ရေး…
Read Moreတရုတ်နိုင်ငံ၏ ခါးပတ်တစ်ကွင်း၊ လမ်းတစ်စင်း (BRI)၊ မလက္ကာအကြပ်အတည်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
MT(VOM) ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး (Geopolitics) ကစားကွက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် တစ်နေ့တခြား ကြီးမားကျယ်ပြန့်လာနေသည်။ ဤအပြောင်းအလဲများ၏ အဓိကမောင်းနှင်အားမှာ “ခါးပတ်တစ်ကွင်း၊ လမ်းတစ်စင်း” (Belt and Road Initiative – BRI) သို့မဟုတ် ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းပင်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဤမဟာဗျူဟာစီမံကိန်းသည် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို ပြန်လည်ပုံဖော်နေသကဲ့သို့ တရုတ်၏ “မလက္ကာအကြပ်အတည်း” ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ ထွက်ပေါက်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုများတွင် အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။ သမိုင်းဝင် ပိုးလမ်းမဟောင်းမှ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမဆီသို့ (BRI) ဘီစီ ၁၃၀ ခန့်၊ တရုတ်နိုင်ငံ ဟန်မင်းဆက် (Han Dynasty) လက်ထက်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပိုးလမ်းမဟောင်း (Old Silk Road) သည် တရုတ်မှစတင်ကာ အလယ်ပိုင်းအာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် ဥရောပတိုက်အထိ…
Read Moreအခန်း (၁၂၅)
ဆူးငှက် စက်ဘီး လေရှိလား၊ စက်ဘီးပေါက်နေလား ————————————————– ပညာရပ်ဟူသည်မှာ ထိုပညာရပ်ကို သင်ကြားသော်လည်း ထိုပညာရပ်အား အိတ်သွန်ဖာမှောက် မရနိုင်သော်မှ ထိုပညာရပ်နှင့် ဆက်နွယ်သော အမြော်အမြင် အကြံအဆ အတွေးအခေါ်များကလည်း ဘဝကို အကျိုးပြုစေပါသည်။ ကျွန်တော်သည် ဦးကြီးလှတင်နှင့် ကိုကျော်ဝင်းတို့ထံက ဓာတ်ပုံပညာကို အောင်မှတ်အဆင့်နှင့်ပင် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ သို့သော် လှဂုဏ်ရည်တွင် မကြာလိုက်သော အချိန်အတွင်း ဆည်းပူးလိုက်ရသည်က ဓာတ်ပုံပညာထက် အမြော်အမြင် နှင့် အကြံအဆ အတွေးအခေါ်များဖြစ်သည်။ လှဂုဏ်ရည်တွင် ထိုစဉ်က စက်ဘီး ၃စီးရှိသည်။ ဟန်းဘား ယောက်ျားစီး စက်ဘီး ၂စီးနှင့် မိန်းမစီးစက်ဘီး ၁စီးဖြစ်သည်။ ညနေ အလုပ်ပြန်ချိန်က များသောအားဖြင့် အေးအေးဆေးဆေး နားနေပြီးမှ ပြန်သည်မို့ ၆နာရီက အစောဆုံးဖြစ်သည်။ တစ်ခါတရံ ည၈နာရီလောက် ရောက်သွားသည်။ အလုပ်ပြန်ချိန်ရောက်လျှင် ထိုစက်ဘီးများကို တာယာများမှာ လေရှိမရှိ စစ်ရသည်။…
Read More