ဆူးငှက် “ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ” ၂၅ နှစ်ပြည့် —————————————————- ၁၉၈၉ခုနှစ် မေလ မှာ တောင်လေးလုံးတွင် ကျင်းပသော “ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ” စာအုပ် ၂၅ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ပွဲက မှတ်မှတ် ရရ ဖြစ်လှသည်။ နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင်သား ရွှေနန်းတင်၊ မြို့မငြိမ်းသား ဦးရွှန်းမြိုင်(မြို့မ)တို့လည်း တက်ရောက်ကာ အမှတ်တရ စကားပြောကြ၏။ စာတမ်းတွေ ဖတ်ကြ၊ ပြောကြ၊ ဟောကြနှင့် ကျေးဇူးရှိသော စာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ်ကို မည်သို့မည်ပုံ စိတ်ကူးရ ပြုစုထုတ်ဝေမှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း စာရေးသူ ဒေါ်ဒေါ်ကိုယ်တိုင်က မှတ်မှတ်ရရ ပြောပြသည်။ အခမ်းအနားလေး ဆိုငြား အမြုတေပမာ သိပ်သည်းလှတဲ့ အနှစ်ချည်း မို့ တန်ဖိုးရှိလှချည့်။ ဒေါ်ဒေါ့် တူရင်းချာကြီးများ ဖြစ်သော ဆရာကြည်အောင်၊ ဆရာကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်)တို့၏။ အမှတ်တရ စကားတွေ၊ ကျွန်တော်သည် ယနေ့တိုင် မှတ်သားမိဆဲ ဒေါ်ဒေါ့်စကားတစ်ခွန်း…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
“တရားမဝင်အကွက်ရိုက် ရောင်းချမှုတွေကို သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူတွေက ဂရန်တွေချပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ကုမ္ပဏီဘက်က ကန့်ကွက်ခွင့်မရှိပါဘူး” ဆိုတဲ့ အမရပူရမြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း ဒါရိုက်တာ ဦးဇော်ရဲဝင်းနဲ့ တွေ့ဆုံခြင်း
မန္တလေး- သြဂုတ်- ၆-၂၀၂၆ VOM သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ မနေ့ညနေ ၃ နာရီဝန်းကျင်က အမရပူရမြို့နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးသိန်းထွန်းဦး၊ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဖြစ်ကြတဲ့ ဦးဇော်အောင်ထက်နဲ့ ဒေါ်စောမြိုင်တို့က စီမံကိန်းလယ်ယာမြေပေါ်ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ နေအိမ်ဖျက် သိမ်းခံရမယ့် အုပ်စုသုံးခုက ဒေသခံတွေနဲ့ ရွှေဘုံသာတိုက်ဟောင်းကျောင်းတိုက်အတွင်းမှာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံပွဲမှာ ဒေသခံတွေက သူတို့ဖြစ်စေချင်တဲ့ လိုလားချက်တွေကို တင်ပြခဲ့သလို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ဥပဒေဘောင်အတွင်းက သူတို့ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မယ့် ကိစ္စတွေကို ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ အဲလိုတွေ့ဆုံပြီးတဲ့နောက်မှာ အမရပူရမြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းရဲ့ တာဝန်ရှိသူ ဒါရိုက်တာ ဦးဇော်ရဲဝင်းနဲ့ Voice Of Myanmar အယ်ဒီတာချုပ် ဦးနေလင်းတွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။ “ အမရပူရမြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကြောင့် မည်သည့်ရွာမျှပြောင်း ရွှေ့ရခြင်း မရှိကြောင်း ၊ လယ်ယာမြေ အကွက်ရိုက်ရောင်းချထားသူများထံမှ အမှန်တကယ်ဝယ်ယူမိသူတွေ ဖြစ်ပါက ဆုံးရှုံးမှုသက်သာစေရေးအတွက် ကုမ္ပဏီ အနေနှင့် တတ်နိုင်သမျှ အကောင်းဆုံးကူညီဆောင်ရွက်ပေးမည် ဖြစ်ပါကြောင်းနဲ့…
Read Moreလူတစ်ယောက်၏ ကံကြမ္မာကို ပြောင်းလဲဖို့ စာဖတ်ကြပါစို့
မန္တလာ ဆရာမျိုး “လူတစ်ယောက်၏ ကံကြမ္မာကို ပြောင်းလဲနိုင်သည့် အင်အားအကြီးဆုံး လက်နက်မှာ ပညာဖြစ်ပြီး၊ ပညာရရှိရန် အကောင်းဆုံးလမ်းကြောင်းမှာ စာဖတ်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဆိုလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ပေ။ လူတစ်ယောက်၏ အသိပညာ၊ အတွေးအခေါ်၊ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် ဘဝအမြင်တို့ကို တဖြည်းဖြည်း ပုံဖော်ပေးသည့် အရာမှာ စာအုပ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် မိုဘိုင်းဖုန်း၊ လူမှုကွန်ရက် (Social Media) နှင့် ဗီဒီယိုတိုများ၏ ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် စာဖတ်သည့် အလေ့အကျင့်သည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာသည်ကို စိုးရိမ်ဖွယ် တွေ့မြင်နေရသည်။ သတင်းအချက်အလက်များ ရယူရန် လွယ်ကူလာသော်လည်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်သည့် အလေ့အကျင့်ကတော့ လျော့နည်းလာ နေပါသည်။ စာဖတ်ခြင်းသည် စာမေးပွဲအောင်ရန်၊ ဘွဲ့ရရန် သို့မဟုတ် အလုပ်အကိုင်ကောင်းတစ်ခု ရရှိရန်အတွက်သာ မဟုတ်ပေ။ စာဖတ်ခြင်းသည် လူတစ်ယောက်၏ အတွေးအခေါ်ကို…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၆)
ဆူးငှက် ပရိသတ်အကြိုက်နှင့် ထပ်တူမျှသော စာပေဆု ——————————————— ဒေါ်ဒေါ် လူထုဒေါ်အမာ ၏ စာအုပ်များအနက် ကျွန်တော် အကြိုက်ဆုံးစာအုပ်ကို ရွေးပါဆိုလျှင် “ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ” စာအုပ်ကို ရွေးပါမည်။ “ပြည်သူချစ်သော အနုပညာသည်များ” စာအုပ်သည် စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာမကြီး ဒေါ်ဒေါ် လူထုဒေါ်အမာရေးသား ပြုစုခဲ့သည့် စာအုပ်များတွင် အထင်ရှားဆုံး စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။ ဒေါ်ဒေါ်၏ “ပြည်သူချစ်သော အနု ပညာသည်များ” စာအုပ်က ၁၉၆၄ခုနှစ် မေလမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေပြီး ထိုနှစ် စက်တင်ဘာမှာ ဒုတိယအကြိမ်၊ ၁၉၆၇ခုနှစ် ဇူလိုင်မှာ တတိယ အကြိမ်၊ ၁၉၇၄မှာ စတုတ္ထအကြိမ်နှင့် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်အကြာ ၁၉၉၇ ဒီဇင်ဘာရောက်မှ ပဉ္စမအကြိမ်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ရေများစွာ ထုတ်ေ၀ ခဲ့ရသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ် ထုတ်သည့်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၅)
ဆူးငှက် အလှူအတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ ——————————— အလှူမတိုင်မီ နောက်ဆုံးပြင်ဆင်မှု အနေနှင့် တပို့တွဲ လဆန်း၁၄ရက်နေ့မှာ တောင်လေးလုံး ကျောင်းတိုက်သို့ တစ်ခေါက်သွားကြသည်။ ဆရာတော်ဦးပညာက ဘုန်းကြီးဆွမ်းကပ်ရန်နှင့် ပရိတ်နာရေစက်ချဖို့ ပြင်ဆင်ထားသည်များ နှင့် ထမင်းကျွေးမည့် ဆွမ်းစားဆောင်နေရာများကို ပြသည်။ အလှူပွဲကျင်းပမည့် အောင်ခြင်းရှစ်ပါး ဓမ္မာရုံအတွင်း မောင်ရှင်လောင်း စင်နှင့်အတူ ခင်းကျင်း ပြင်ဆင်ထားပြီးပြီ။ အိုးသူကြီးချောင်ကို ဦးသောင်းစိန်က တာဝန်ယူထားသကဲ့သို့ ဆွမ်းကပ် ရေစက်ချ အလှူအခမ်းအနားများအတွက် ဆရာတော်၏ ညီများဖြစ်ကြသည့် ဦးစိန်ထွန်းနှင့် ဦးညွန့်မောင်တို့က တာဝန်ယူထားသည်။ ထို့ပြင် ဆရာတော်၏ တပည့် ဦးဇင်းဌေးကလည်း ဆရာတော့်ကိုယ်စား လိုအပ်သမျှ ဆောင်ရွက် ထားပြီးပြီ။ ဒီနေ့ တောင်လေးလုံး ကျောင်း တိုက်သု့ိ လာစဉ် ဆရာညိုထွန်းလူက…
Read Moreပလပ်စတစ်အိတ်နှင့် ပူသောစားစရာများ
မန္တလာ ဆရာမျိုး သတိမပြုမိသော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ယနေ့ခေတ် လူနေမှုဘဝတွင် ပလပ်စတစ် (Plastic – ပလတ်စတစ်) သည် နေရာတိုင်းတွင် တွေ့မြင်ရသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။ စျေးဝယ်သည့်အခါ အသုံးပြုသော အိတ်မှအစ၊ ရေသန့်ဘူး၊ အစားအသောက်ဘူး၊ ခွက်၊ ဇွန်း၊ ပန်းကန်၊ အစားအသောက်ထုပ်ပိုးပစ္စည်းများအထိ ပလပ်စတစ်ကို နေ့စဉ်မပြတ် အသုံးပြုနေကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုန့်ဟင်းခါး၊ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ ဟင်းရည်၊ ဆီပြန်ဟင်း၊ ကြာဇံဟင်းခါး၊ လက်ဖက်ရည်ပူ၊ ကော်ဖီပူ၊ ပဲပြုတ်၊ အသားဟင်း စသည့် ပူပူနွေးနွေး အစားအသောက်များကို ပလပ်စတစ်အိတ်ထဲ တိုက်ရိုက်ထည့်ပေးခြင်းသည် သာမန်မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ လူအများစုက တစ်ခါတလေထည့်တာပဲ ဘာမှမဖြစ်နိုင်ဘူးဟု ထင်မြင်ကြသော်လည်း သိပ္ပံပညာရှင်များကမူ ပလပ်စတစ်အမျိုးအစား၊ အပူချိန်၊ အသုံးပြုသည့်အချိန်နှင့် အစားအသောက်၏ အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ပလပ်စတစ်ထဲရှိ ဓာတုပစ္စည်းအချို့သည် အစားအသောက်ထဲသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း (Chemical…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၄)
ဆူးငှက် တောင်လေးလုံး နှင့် ဟင်းလေးချက် ———————————– တောင်လေးလုံးကျောင်းပေါက်ရောက်တော့ စက်ဘီးလေးရပ်ပြီး အဝင်ပေါက် ဘယ်ဘက်ဘေးက တမာပင်လေး အရိပ်မှာ ထိုးလိုက်သည်။ အသံကြားလို့ ဆရာတော်ဦးပညာ ၏ ညီ ဖြစ်သူ ကိုစိန်ထွန်းက ကျောင်းဆောင်ပြတင်းက ခေါင်းပြူကြည့် ရင်း “ဟာ.. ကိုဆူး.. လာဗျ၊ နောင်တော်က ဒီမှာ ဆွမ်းဘုန်းပေးနေတာ၊ ဝင်ခဲ့ပါ..” ဟု ခေါ်သည်။ ကျွန်တော်က လက်အုပ်ချီကာ ကျောင်းထဲ ဝင်၍ ဆွမ်းဘုန်းပေးနေသော ဆရာတော်ကို ကန်တော့သည်။ ဆရာတော်က ရတယ်၊ ရတယ်။ ဆူးငှက် သက်သက်သာသာ နေ၊ ထမင်းစားပြီးမှ ပြန် ဖြည်းဖြည်းပေါ့၊ ဟင်းလေးချက်တွေ ရှိတယ်။ ဦးဝင်းတင် ထောင်ဝင်စာဖို့ ကိုမောင်မောင်ခင်နဲ့ သူကြိုက်တဲ့ ဟင်းလေးချက် ထည့်ပေးလို့ အများကြီးချက်ထားတာ ဟု ဆရာတော်က ဆွမ်းကို လက်စသတ်ရင်း မိန့်သည်။…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၃)
ဆူးငှက် ကျပ်ကျပ်တည်းတည်း ကာလများ ———————————– ကျွန်တော့် စာအုပ်အငှားဆိုင်လေးက ၁၉၉၀နောက်ပိုင်း တအိအိနှင့် အငှားလျော့နည်းလာသည်။ ယခင်က တစ်နေ့လျှင် ဦးရေ ၁၀၀ကျော် စာအုပ်ရေ ၂၀၀နီးပါး ငှားနှုန်းရှိခဲ့ရာမှ ဦးရေ က ၅၀ပင် မကျော်တော့၊ တစ်ခါတရံ ဦးရေ ၂၀ နှင့် ၃၀ကြားပင် ကျဆင်းသွားတော့သည်။ ငှားနှုန်းနည်းလို့ ဝင်ငွေနည်း၊ ဝင်ငွေနည်းလို့ စာအုပ်သစ်မတင်နိုင်၊ စာအုပ်သစ် မတင်နိုင်လို့ ငှားနှုန်းကျ၊ ငှားနှုန်ကျလို့ ဝင်ငွေနည်း သံသရာက ပုံမှန်သာမက ပို၍ပင် မြန်ကာ နည်းကာ လည်ပတ်တော့ ဆိုင်မပြုတ်ရုံသာ ကျန်တော့၏။ မနည်း တောင့်ခံထားရသည်။ မိခင်ကြီးကလည်း အသက်၈၀ကျော် ၉၀ ဝန်းကျင်မို့ ဆေးဝါး နှင့် အာဟာရ လိုအပ်သည်။ ဒါတောင် မိခင်ကြီးက ရောဂါအခံမရှိ။ ကျွန်တော့် ကလေး၂ယောက်ကလည်း အိမ်အနီးက ၁၂…
Read Moreဆင်းရဲခြင်းလွတ်ကင်းအောင် (၁)
MT(VOM) ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု ဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအတွက်တော့ ရောဂါဆိုးကြီးတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီရောဂါဟာ ကုသလို့မရတဲ့ အရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ (UN) က သတ်မှတ်ထားတဲ့ LDC (Least Developed Countries – ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများ) စာရင်းထဲ ရောက်သွားခဲ့ပေမဲ့ အောက်ခြေကနေ ရုန်းထွက်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံအဖြစ် စာရင်းကနေ ရာထူးတိုး (Graduated) သွားနိုင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတချို့ ရှိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ LDC ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ပါမယ်။ပြီးမှ LDC စာရင်းထဲကနေ အောင်မြင်စွာ ရုန်းထွက်နိုင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတချို့ရဲ့ အတွေ့အကြုံ၊ သင်ခန်းစာတွေကို အသေးစိတ် သုံးသပ် တင်ပြသွားပါမယ်။ LDC (ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံ) ဆိုတာ ဘာလဲ။ LDC ဆိုတာ Least Developed Countries ရဲ့ အတိုကောက်ဖြစ်ပြီး…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၈၂)
ဆူးငှက် လူငယ်တွေကို မြေတောင်မြှောက်ပေးသည့် လူထုမောင်နှံ ————————————————————– ဦးလေးလှ(လူထုဦးလှ)နှင့် ဒေါ်ဒေါ်လူထုဒေါ်အမာတို့က လူငယ်တွေကို မြေတောင်မြှောက်ပေးသည်က အစဉ်အလာလို ဖြစ်သည်။ ကြီးပွားရေး စာအုပ်တိုက်ကို စတင်ထူထောင်သည်မှာ ၁၉၃၈ ဇူလိုင်လဖြစ်သည်။ ကြီးပွားရေး လစာအုပ်တိုက် မထူထောင်မီ ၁၉၃၄ ခုနှစ်လောက် ကတည်းက ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းကို အယ်ဒီတာ ကိုလှ က ထုတ်ဝေနေပါပြီ။ ထိုခေတ် ထိုအခါက ထုတ်ဝေသော ကြီးပွားရေး မဂ္ဂဇင်းသည် လူငယ်များ ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး ပညာတွေတတ်၊ အမြင်တွေကျယ်ကာ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေး ကြီးပွားရေးလမ်းကြောင်းကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြံဆောင်ကြစေဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ကြီးပွားရေးမဂ္ဂဇင်းက ထိုခေတ် ထိုအချိန် အခြားမဂ္ဂဇင်း စာစောင်များမှာ ပါလေ့ရှိသော မိန်းကလေးလှလှနှင့် မျက်နှာဖုံးမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကျိုးနေသော ထီး ပေါက်နေသော စည်ရှေ့မှာ မားမားရပ်နေသော လူငယ်ပုံမျိုး၊ ကြွက်သားအပြိုင်းပြိုင်းနှင့်…
Read More