MT(VOM) မြန်မာ့ခေတ်သစ်သမိုင်းမှာ အာဏာအရှိဆုံးနဲ့ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး နေရာယူခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ နဝတ/နအဖ အစိုးရခေတ်ကို ပြန်ကြည့်ရင် အိမ်နီးချင်းကြီး တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ နိုင်ငံတကာ ဖိအားတွေကြားက အသက်ရှူပေါက် ဖြစ်ခဲ့တာ ငြင်းလို့မရပါဘူး။ အနောက်အုပ်စုရဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ဝိုင်းဝိုင်းလည်နေတဲ့ အချိန်မှာ တရုတ်နိုင်ငံဟာ နဝတ/နအဖ အစိုးရအတွက် နိုင်ငံရေးအကာအကွယ်ရော၊ စီးပွားရေးနဲ့ စစ်ရေးအထောက်အပံ့ပါ ပေးခဲ့တဲ့ “ဆွေမျိုးပေါက်ဖော်” ကြီး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရဲ့ စစ်ဖက်နဲ့ နိုင်ငံရေး ဖြတ်သန်းမှု သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံမှာ အဓိက ခေါင်းဆောင်ကြီး (၄)ဆက် တောင် ပြောင်းလဲ ဖြတ်သန်းခဲ့ပါတယ်။ တိန့်ရှောင်ပိန် ခေတ်ကနေ စတင်ပြီး ကျန်ဇီမင်း၊ ဟူကျင်ထောင်း၊ ရှီကျင့်ဖျင် ခေတ်အထိ တရုတ်ခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက်နဲ့ ဘယ်လိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပတ်သက် ဆက်နွှယ်ခဲ့သလဲဆိုတာ အချိန်ကာလအလိုက် လေ့လာကြည့်ပါမယ်။ တိန့်ရှောင်ပိန် (Deng Xiaoping)…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
အခန်း (၁၄၄)
ဆူးငှက် စာအုပ်ဆိုင်လေး လူစည်ချိန် ——————————– စာအုပ်ဆိုင်လေးက စဖွင့်ကတည်းက မဆိုးလှဟု ပြောရမည်။ အစပိုင်းက ငှားရမ်းသူ အစိတ် သုံးဆယ်မှ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ပရိသတ်အရေအတွက် တက်လာသည်။ လာကြသူများတွင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ထက် ဇနီးမောင်နှံ၊ မောင်နှမများ၊ ညီအစ်မများ၊ တူဝရီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ညနေပိုင်း ၇နာရီကျော်သည်နှင့် ဆိုင်သို့ လူကျလာသည်။ ထိုအခါ ရှေ့က အသစ်စာအုပ်များ ငှားသည့် နေရာမှာ ခင်သော်ဇင်သာမက မမခင်မြရော သူ့သမီး မြမြဝင်းရော တူမ စန္ဒာဦးရော ကူကြသည်။ အတွင်း စာအုပ်ဟောင်းကောင်တာမှာတော့ လာသူနည်းပါသည်။ ထိုကောင်တာက စာအုပ်များကိုတော့ အကြောင်းသိသူများကိုသာ ငှားပါသည်။ ပရိသတ်အသစ်ထဲမှ ငှားတာကြာပြီး သိကျွမ်းနေကာ သူကိုယ်နှိုက်က ထိုစာအုပ်များ ကြည့်ပါရစေဆိုမှ ငှားပေးပါသည်။ စာအုပ်ဟောင်းကောင်တာက အငှားကျဲသည်ဆိုငြား လာငှားသူက စာအကြောင်းပေအကြောင်း စာအုပ်အကြောင်း ပြောနေဆိုနေကြတော့ ကျွန်တော်ကလည်း…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၄၃)
ဆူးငှက် ကျွန်တော်ပိုင်ဆိုင်တာ ဟူသည် ———————————- ကျောင်းတက်စဉ် ကတည်းက ကျွန်တော် စုမိတာ စာအုပ်တွေပဲ ဖြစ်သည်။ မိုးဝေ နှင့် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ၂အုပ်ကို လစဉ် ဝယ်ခဲ့သည်မှာ ၅နှစ်ကျော်ပြီ။ ထို့ပြင် ကိုယ်ဖတ်ချင်သော စာ ပါသည့် အခြားမဂ္ဂဇင်းများကိုလည်း ကြိုးကြားဝယ်ဖြစ်သည်။ ဝတ္ထုစာအုပ်တွေက မြသန်းတင့် ဗန်းမော်တင်အောင် ဒဂုန်တာရာ သခင်မြသန်း ရွှေဥဒေါင်း မောင်သာရ နိုင်ဝင်းဆွေ ချစ်ဦးညို မိုးမိုး(အင်းလျား) စမ်းစမ်းနွဲ့(သာယာဝတီ) စသည်ဖြင့် အဟောင်းရော အသစ်ပါရှိသည်။ အခြား စာအုပ်များ အနေနှင့် လူထုဦးလှ လူထုဒေါ်အမာ ငွေဥဒေါင်း သော်တာဆွေ တို့လည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် နာရီစင်အနီး စာနယ်ဇင်းသမဝါယမ က ကောင်တာ တစ်လုံးမှာ တစ်နေ့တစ်နေ့ သွားငေးပြီး စာအုပ်တစ်အုပ် ဝယ်ဖြစ်ခဲ့တာကလည်း နှစ်ချီကြာခဲ့တော့ ဝတ္ထုမဟုတ်သော အကြောင်းအရာ…
Read Moreပုဂ္ဂိုလ်ဗဟိုပြုနိုင်ငံရေးပါတီ နှင့် လမ်းစဉ်ဗဟိုပြုနိုင်ငံရေးပါတီ
MT(VOM) နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ် ရှင်သန်နိုးကြားဖို့ဆိုရင် နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အဓိကကျပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ ဦးတည်ချက်အပေါ် မူတည်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဗဟိုပြုပါတီ (Personality-based Party) နဲ့ လမ်းစဉ်ဗဟိုပြုပါတီ (Ideology-based Party) ဆိုပြီး နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်ဗဟိုပြုနိုင်ငံရေးပါတီ (Personality-based Party) ဒီလိုပါတီမျိုးဟာ ထက်မြက်တဲ့၊ လူထုထောက်ခံမှု အပြည့်အဝရထားတဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ သြဇာတိက္ကမ (Charisma) ပေါ်မှာပဲ လုံးလုံးလျားလျား အခြေခံ တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပါတီရဲ့ မူဝါဒထက် ခေါင်းဆောင်ရဲ့ စကား၊ ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ကပဲ အရာရာကို ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ အားသာချက်ကတော့ အရေးကြုံချိန်မှာ လူထုကို ချက်ချင်း စည်းရုံးလှုံ့ဆော်နိုင်စွမ်း မြင့်မားတာ ဖြစ်ပြီး၊ အားနည်းချက်ကတော့ အဲဒီခေါင်းဆောင် မရှိတော့ရင် ပါတီပါ ပြိုကွဲသွားတတ်တာပါပဲ။ လမ်းစဉ်ဗဟိုပြုနိုင်ငံရေးပါတီ…
Read Moreအမေရိကန်နိုင်ငံသား အက်ဒမ် ကတ်စတယ်လို ဖမ်းဆီးခံရမှု၏ နောက်ကွယ်
LM မြန်မာနိုင်ငံအမေရိကန်ကုန်သည်အသင်း (AmCham – American Chamber of Commerce in Myanmar) ဥက္ကဌဟောင်းဖြစ်သူ ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံသား ကမ်းတက် မရိန်း တပ်ဖွဲ့အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးလည်းဖြစ်သူ အက်ဒမ် ကတ်စတယ်လို အား ရန်ကုန်လေဆိပ်တွင် ထိန်းသိမ်းခေါ်ယူထားလိုက်ခြင်း၏ နောက်ကွယ်၌ ပြည်တွင်းပြည်ပ သတင်းဌာနများတွင် ဖော်ပြခြင်းမရှိသေးသည့် လူမှုကွန်ရက်ဝါဒဖြန့်ချီရေးစာမျက်နှာများက ထည့်သွင်းဖေါ်ပြပေးခြင်းမပြုပဲ ၊ ရေငုံနှုတ်ပိတ်ချန်လှပ်အချက်အလက်များက အွန်လိုင်းပေါ်တွင် အသားပေးရေးသားခံနေရသော ထင်မြင်ယူဆချက်များ ၊ စွပ်စွဲချက်များ ၊ ဝါဒဖြန့်မှုများထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းနေပြီး ၊ ပိုမိုစိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာဖြစ်လာပါသည် ။ အခြေအမြစ်မရှိသော စွပ်စွဲချက်များ AGS Myanmar ကုမ္ပဏီတည်ထောင်သူ Adam Castillo ကို ဇွန်လ ၁၁ ရက် ၊ ကြာသပတေးနေ့က ရန်ကုန်လေဆိပ်အရောက်တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံလိုက်ရခြင်းကြောင့် ကနဦးထွက်ပေါ်လာသည်မှာ သတင်းအချက်အလက်က နည်းနည်းနှင့်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၄၂)
ဆူးငှက် ဟေမာဇလက မြေ ———————– ကျွန်တော် အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် ဇနီးသည်က ကျွန်တော့် အိမ်သို့ လိုက်၍နေသည်။ မနက်လင်းသည်နှင့် ကျွန်တော်က သင်္ဘောတန်းရှိ အလုပ်ရုံသိူ့သွားသည်နှင့် သူကလည်း ကျွန်တော့်စက်ဘီးနှင့် အတူလိုက်ကာ အလုပ်ရုံ၏ မြောက်ဘက် တစ်အိမ်ကျော် သူ့အဖေကြီး သစ်စက်မှာ အလုပ်ဝင်သည်။ အိမ်မှာက ထူးထူးခြားခြား ဘာမှ မပြောင်းလဲ။ ညစာမှာပဲ အမေ့စားအိုးမှာ သူ့တစ်ယောက်စာ ပိုလာတာပဲရှိသည်။ ကျွန်တော်က အဘကို ဈေးဖိုး ၂၀ဝိ ပေးရုံပါပဲ။ ထိုစဉ်ကာလ ကျွန်တော့်လခက ၄၀၀ိ/ နီးပါးတော့ ရနေပါပြီ။ ညမှာတော့ ကိုယ်မိန်းမက အိမ်ပါလာပြီမို့ အရင်လို ဝမ်းကွဲ အစ်ကိုတွေနှင့် ညဈေးတန်းတော့ မသွားဖြစ်တော့ပေ။ သူနှင့် လမ်းလျှောက်ရင်း ရုံတော်ကြီးရှိ အင်းဝအအေးဆိုင်သို့ နို့ချဉ် သွားသောက် တာမျိုးတော့ ရှိသည်။ ကျွန်တော့် ဝမ်းကွဲ အစ်ကိုတွေက…
Read Moreရပ်ကွက်၊ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးချယ်ခြင်းနှင့်ပြည်သူတို့သိထားရမည့် အခွင့်အရေးများ
မန္တလေး- ဇွန် ၁၅-၂၀၂၆ KKA (VOM) ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးဟာ ပြည်သူလူထုနဲ့ အနီးကပ်ဆုံး ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်လူမှုစီးပွားကိစ္စတွေ၊ ထောက်ခံစာကိစ္စတွေကအစ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ရပ်ရွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ကလည်း အခြေခံကျတဲ့ ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက အလွန်အက္ခရာကျပါတယ်။ လတ်တလောမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးသစ်တွေ ရွေးချယ်ဖို့အတွက် ပထမအဆင့်ဖြစ်တဲ့ ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ (နာယက) ရွေးချယ်မှုတွေကို နေရာအနှံ့အပြားမှာ စတင်လုပ်ဆောင်နေကြပြီလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရပ်ကွက်၊ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေအရ ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အခွင့်အရေး၊ရပိုင်ခွင့်နဲ့ တာဝန်တွေကို သိရှိနားလည်ထားဖို့လိုပါတယ်။ ဒါဟာ ကိုယ့်ရပ် ကိုယ့်ရွာရဲ့ တကယ့်အခွင့်ရေးပါ။ မှန်မှန်ကန်ကန် ရွေးချယ်တတ်ဖို့လိုပါတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို တိုက်ရိုက်မရွေးချယ်ခင်မှာ ဒီရွေးချယ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို ဘက်လိုက်မှုမရှိ၊ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်စွာ ကိုင်တွယ်မယ့် လုပ်ကိုင်ေဆာင်ရွက်ေပးနိုင်မယ့် ရပ်ကွက် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး…
Read Moreဆက်ကျော်သက် လူငယ်တွေနဲ့ ရင်လေးစရာ အနာဂတ်
ဇွန် ၁၅ – ၂၀၂၆ SN (VOM) “ယနေ့လူငယ်၊ နောင်ဝယ်လူကြီး” ဆိုတဲ့ ဆိုးရိုးစကားအတိုင်း နိုင်ငံတနိုင်ငံအနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီနေ့ခေတ် လူငယ်တွေဟာ အနာဂတ် နိုင်ငံတော်သစ်မှာ လူကြီးတွေရဲ့နေရာကို ပခုံးပြောင်း တာဝန်ယူကြရမယ့် လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့၊ ဒီအချိန်မှာ အနာဂတ်မဲ့လာတဲ့ လူငယ်အများစုရဲ့ တရားဥပဒေမဲ့ လုပ်ရပ်တွေ များပြားလာခြင်းဟာ တိုင်းပြည်အတွက် ကောင်းတဲ့ အလားအလာတခုတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ အများစုကို ကြည့်လိုက်ရင် ဆယ်ကျော်သက် လူငယ်လေးတွေ ဖြစ်နေခြင်းဟာ နိုင်ငံ့အနာဂတ်အတွက် ရင်လေးစရာအတိ ဖြစ်လို့နေပါတယ်။ ဒီကနေ့ ဆယ်ကျော်သက်လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ဟာ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ၊ ပညာရေးနဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ဆုံးရှုံးမှုတွေ၊ လူမှုရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် အထူး စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ဖြစ်နေပါတယ်။ ခေတ်စနစ်ရဲ့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ အခြေအနေအရ လူငယ်တွေ…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၄၁)
ဆူးငှက် နှစ်ချုပ် ကုန်ကျန်ကောက်ချိန် ——————————– နှစ်တစ်နှစ်၏ မတ်လ နောက်ဆုံးပတ် ရောက်သည်နှင့် အလုပ်ရုံ၏ နှစ်ချုပ်စာရင်း ရေးဆွဲရသည်။ သတ်မှတ်ထားသည့် စီမံကိန်းလျုထားချက်ကို ပြည့်မီစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှုကိုလည်း အစီရင်ခံစာ ရေးရသည်။ စာရင်းပိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တာဝန်ခံစာရေးကြီး ကိုဌေးအောင်က တာဝန်ယူသည်။ သူသည် ဖိနပ်အလုပ်သမား တစ်ဦးမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း လုပ်သားစုပေါင်းအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်း ကတည်းက ပါဝင်ကာ စာရင်းကိုင်ခဲ့သည်။ သူက ဝမ်းကွဲမျှ အစ်ကိုတော်စပ်သော်လည်း ကျွန်တော့်ကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ညီအရင်းတစ်ယောက်လို စောင့်ရှောက်သည်။ ထိုစဉ်ကာလ သူက လူပျိုကြီးတစ်ယောက်ဖြစ်ရုံမက သဘောလည်း ကောင်းသူမို့ ကျန်ညီအစ်ကို မောင်နှမများကိုလည်း စောင့်ရှောက်သည်။ မိဘများက သူပါလျှင် မည်သည့်နေရာမဆို စိတ်ချလို့ ကျွန်တော်တို့ကလည်း သွားချင်သည့် နေရာရှိလျှင် သူ့ကိုပဲ ခေါင်းခွေ့ကြသည်။ တကယ်တော့ သူက အလုပ်ရုံ၏ အသက်ပဲ ဖြစ်ပါ၏။…
Read Moreဆွေမျိုးပေါက်ဖော် ဆက်ဆံရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး ဓားသွားပေါ် ကနေရတဲ့ ပြဇာတ်
MT(VOM) မြန်မာနဲ့ တရုတ် ဆိုတာ “ပထဝီဝင်ရဲ့ထောင်ချောက်” ထဲမှာ အတူတူ ပိတ်မိနေကြတဲ့ အိမ်နီးနားချင်းတွေပါ။ “ပထဝီဝင်ဆိုတာ နိုင်ငံတွေရဲ့ ကံကြမ္မာပဲ” ဆိုသလို မြန်မာပြည်ရဲ့ ကံကြမ္မာဟာလည်း မိုင်ပေါင်း ၁,၃၀၀ ကျော် ထိစပ်နေတဲ့ တရုတ်တံတိုင်းကြီးရဲ့ အရိပ်အောက်ကနေ ဘယ်လိုမှ ရုန်းထွက်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ ခေတ်ကနေ ဒီနေ့အထိ တိုင်းပြည် အပြောင်းအလဲတွေ၊ အစိုးရအဆက်ဆက်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ တရုတ်ပြည်ကို သွားခဲ့ကြတဲ့ ခရီးစဉ်တွေကို ပြန်ကြည့်ရင် ရိုးရိုးတန်းတန်း အလည်အပတ် ခရီးစဉ်တွေ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အကျိုးစီးပွားတွေ ပေါ်အခြေခံတဲ့ ခရီးစဉ်တွေ ဆိုတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဖော်ရွေသော နဂါး နဲ့ ဦးနု၊ ဗိုလ်နေဝင်းတို့ရဲ့ နယ်စပ်စာချုပ် ခရီးစဉ်များ မြန်မာပြည်ဟာ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှာ ကွန်မြူနစ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ (PRC)…
Read More