Category: Lifestyle

မန္တလာ ဆရာမျိုး “တစ်ခါစားရုံနဲ့တော့ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး…” ဒီစကားကို လူအများစု ပြောဖူးကြသလို ယုံကြည်ထားကြပါသည်။ တကယ်လည်း Junk Food (ကျန်းမာရေးအတွက်မသင့်တော်သော အသင့်စားအစားအစာများ) တစ်ပွဲစားလိုက်ရုံဖြင့် ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်သွားမည်မဟုတ်ပါ။ သို့သော် “တစ်ခါတစ်ရံ” ဟူသော အလေ့အထသည် “နေ့စဉ်” ဖြစ်လာသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ မမြင်ရသော ပြောင်းလဲမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာလာသောအခါ နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါနှင့် အချို့သော ကင်ဆာရောဂါများအထိ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။ ယနေ့ကမ္ဘာတွင် လူသေဆုံးမှုအများဆုံး ဖြစ်စေသော ရောဂါများသည် ကူးစက်ရောဂါများမဟုတ်တော့ဘဲ နာတာရှည်မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ (Non-Communicable Diseases -NCDs) ဖြစ်လာသည်။ ထိုရောဂါများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး မကောင်းသော အစားအသောက်အလေ့အထတို့သည် အဓိကအန္တရာယ်အချက်များ ဖြစ်ကြသည်။ Junk Food…

မန္တလာ ဆရာမျိုး ကျောင်းသားဘဝဆိုသည်မှာ ပညာသင်ယူရုံသာမက မိမိ၏အနာဂတ်ဘဝအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို တည်ဆောက်နေသည့် အရေးကြီးဆုံးအချိန်ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပညာရေး၊ အကျင့်စာရိတ္တ၊ မိတ်ဆွေရွေးချယ်မှု၊ ဘဝရည်မှန်းချက်နှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့သည် ကျောင်းသားဘဝတွင် တဖြည်းဖြည်း ပုံဖော်လာကြသည်။ ထိုသို့ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်နေသည့်အချိန်၌ မူးယစ်ဆေးဝါးသည် လူငယ်တစ်ဦး၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘဝတစ်ခုလုံးကို လမ်းကြောင်းမှားသို့ တွန်းပို့နိုင်သည့် အန္တရာယ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာကို “မကောင်းတဲ့လူတွေက မူးယစ်ဆေးသုံးကြတာပဲ” ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မမြင်သင့်ပါ။ ကျောင်းသားလူငယ်တစ်ဦး မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စတင်ထိတွေ့လာရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ မျိုးစုံရှိနိုင်သည်။ သူငယ်ချင်းများ၏ တိုက်တွန်းမှု၊ စမ်းသပ်လိုစိတ်၊ အသစ်အဆန်းကို သိချင်စိတ်၊ ပျော်ရွှင်မှုရှာဖွေလိုစိတ်၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ မိသားစုပြဿနာ၊ ပညာရေးဖိအား၊ အထီးကျန်မှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုနည်းခြင်းတို့က အကြောင်းခံဖြစ်လာနိုင်သည်။ တချို့က “တစ်ခါလောက် စမ်းကြည့်တာ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး” ဟု စတင်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင်…

မန္တလာ ဆရာမျိုး သွေးချိုရောဂါ (Diabetes Mellitus – ဆီးချိုရောဂါ) သည် ယနေ့ခေတ်တွင် လူကြီးလူငယ်မရွေး တွေ့ရှိလာရသော နာတာရှည်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်ပုံစံပြောင်းလဲလာခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုနည်းလာခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများခြင်းတို့ကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (Blood Glucose – သွေးချိုဓာတ်) မြင့်တက်လာသူများ ပိုမိုများပြားလာသည်။ သွေးချိုဓာတ် မြင့်နေသည်ကို အချိန်မီမထိန်းချုပ်နိုင်ပါက နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ မျက်စိ၊ အာရုံကြောနှင့် သွေးကြောများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့်အတွက် နေ့စဉ်ဘဝတွင် ကျန်းမာသောနေထိုင်မှုပုံစံကို လိုက်နာခြင်းမှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ သွေးချိုဓာတ်ကို လျှော့ချရန်အတွက် ပထမဆုံးလုပ်သင့်သည်မှာ သကြားဓာတ်များသော အစားအသောက်များကို လျှော့စားခြင်းဖြစ်သည်။ အချိုရည်များ၊ အချိုမုန့်များ၊ ချောကလက်များ၊ ကိတ်မုန့်များ၊ Bubble Tea များ၊ Energy Drink များနှင့် သကြားထည့်ထားသော အဖျော်ယမကာများသည် သွေးချိုဓာတ်ကို အချိန်တိုအတွင်း မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ “Sugar-free”…

မန္တလာ ဆရာမျိုး လူငယ်ဘဝသည် စူးစမ်းလိုစိတ်အပြည့်ရှိသည့်အရွယ်၊ သူငယ်ချင်းများနှင့် ပျော်ရွှင်လိုသည့်အရွယ်၊ အသစ်အဆန်းများကို စမ်းသပ်ကြည့်လိုသည့်အရွယ်ဖြစ်သည်။ ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်ဖိအားများကြားတွင် အပန်းဖြေချင်ခြင်းသည်လည်း သဘာဝကျပါသည်။ KTV (Karaoke Television -ကာရာအိုကေသီချင်းဆို အပန်းဖြေနေရာ) များသို့ သူငယ်ချင်းများနှင့် သွားရောက်ပျော်ပါးခြင်းကိုယ်တိုင်က လူငယ်တစ်ဦးကို မကောင်းသူဖြစ်စေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ပိတ်ထားသောအခန်းများ၊ ညနက်ချိန်အထိ ပျော်ပါးမှု၊ အရက်နှင့် အခြားမူးယစ်စေသောပစ္စည်းများ အလွယ်တကူဝင်ရောက်လာနိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်တို့ ပေါင်းစပ်လာသောအခါ လူငယ်များအတွက် သတိထားသင့်သည့် အန္တရာယ်များ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ ယနေ့လူငယ်အချို့ကြားတွင် KTV၊ Club၊ Bar နှင့် “Hi ခန်း” ဟု အများခေါ်ဝေါ်နေကြသော ပျော်ပါးရာနေရာများသည် သူငယ်ချင်းအချင်းချင်းတွေ့ဆုံရာ၊ မွေးနေ့ပွဲကျင်းပရာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုဖြေဖျောက်ရာ နေရာများအဖြစ် ရှိနေကြသည်။ ပြဿနာမှာ ထိုနေရာကို သွားခြင်းတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ထိုပတ်ဝန်းကျင်တွင် မည်သည့်အရာများနှင့် ထိတွေ့လာနိုင်သလဲ၊ မည်သည့်ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမိနိုင်သလဲဆိုသည့်အချက် ဖြစ်သည်။…

မန္တလာ ဆရာမျိုး သတိမပြုမိသော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ယနေ့ခေတ် လူနေမှုဘဝတွင် ပလပ်စတစ် (Plastic – ပလတ်စတစ်) သည် နေရာတိုင်းတွင် တွေ့မြင်ရသော ပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်လာသည်။ စျေးဝယ်သည့်အခါ အသုံးပြုသော အိတ်မှအစ၊ ရေသန့်ဘူး၊ အစားအသောက်ဘူး၊ ခွက်၊ ဇွန်း၊ ပန်းကန်၊ အစားအသောက်ထုပ်ပိုးပစ္စည်းများအထိ ပလပ်စတစ်ကို နေ့စဉ်မပြတ် အသုံးပြုနေကြသည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုန့်ဟင်းခါး၊ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ ဟင်းရည်၊ ဆီပြန်ဟင်း၊ ကြာဇံဟင်းခါး၊ လက်ဖက်ရည်ပူ၊ ကော်ဖီပူ၊ ပဲပြုတ်၊ အသားဟင်း စသည့် ပူပူနွေးနွေး အစားအသောက်များကို ပလပ်စတစ်အိတ်ထဲ တိုက်ရိုက်ထည့်ပေးခြင်းသည် သာမန်မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ လူအများစုက တစ်ခါတလေထည့်တာပဲ ဘာမှမဖြစ်နိုင်ဘူးဟု ထင်မြင်ကြသော်လည်း သိပ္ပံပညာရှင်များကမူ ပလပ်စတစ်အမျိုးအစား၊ အပူချိန်၊ အသုံးပြုသည့်အချိန်နှင့် အစားအသောက်၏ အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ပလပ်စတစ်ထဲရှိ ဓာတုပစ္စည်းအချို့သည် အစားအသောက်ထဲသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း (Chemical…

  မန္တလာ ဆရာမျိုး   လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်းသည် ကိုယ်စီတာဝန်များဖြင့် အရေးပါကြသည်။ ထိုအင်္ဂါများအနက် ကျောက်ကပ်သည် အရွယ်အစားအားဖြင့် လက်သီးဆုပ် တစ်ဆုပ်ခန့်သာရှိသော်လည်း လူတစ်ဦး အသက်ရှင်ကျန်းမာစွာ နေထိုင်နိုင်ရန် မရှိမဖြစ်အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းများကို နေ့စဉ်မပြတ် ဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် လူတစ်ဦးတွင် ကျောက်ကပ်နှစ်လုံးရှိပြီး ခါးနောက်ဘက်၊ ကျောရိုး၏ ဘေးတစ်ဖက် တစ်ချက်တွင် တည်ရှိကြသည်။ လူအများက ကျောက်ကပ်ကို ဆီးဖြစ်ပေါ်စေသည့် အင်္ဂါတစ်ခုအဖြစ်သာ သိရှိထားတတ်ကြသော်လည်း ကျောက်ကပ်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များသည် ထိုထက်များစွာ ကျယ်ပြန့်သည်။ ကျောက်ကပ်သည် သွေးထဲရှိ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်တော့သော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို စစ်ထုတ်ပေးခြင်း၊ ပိုလျှံနေသော ရေနှင့် ဆားဓာတ်များကို ဆီးမှတစ်ဆင့် ဖယ်ရှားပေးခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဆိုဒီယမ်၊ ပိုတက်စီယမ်နှင့် အခြားသတ္တုဓာတ်များ မျှတနေစေရန် ထိန်းညှိပေးခြင်း၊ သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် ပါဝင်ခြင်း၊ သွေးနီဥများ…