MT(VOM) ကမ္ဘာ့မြေပုံကို ဖြန့်ကြည့်လိုက်လျှင် အရှေ့တောင်အာရှဟူသော ဒေသကြီးသည် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အရှေ့နှင့် အနောက်ကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် တံတားကြီးတစ်စင်းသဖွယ် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရပေမည်။ သမိုင်းဆိုသည်မှာ ရပ်တန့်နေသော ရေအိုင်မဟုတ်၊ အစဉ်အမြဲ စီးဆင်းနေသော မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည့်အလျောက် ထိုဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံများ၏ ကံကြမ္မာသည်လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းနှင့်အတူ နိမ့်ချည်မြင့်ချည် ရှိခဲ့လေသည်။ ထိုရေစီးကြောင်းထဲတွင် မြန်မာနှင့် အာဆီယံ (ASEAN) တို့၏ ဆက်ဆံရေး သမိုင်းစဉ်သည် ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံး၊ အချိုးအကွေ့ အများဆုံးနှင့် လေ့လာစရာကောင်းသော ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပေသည်။ စစ်အေးခေတ်၊ စီးတိုး (SEATO) နှင့် ကြားနေရေး ခံတပ် (၁၉၅၄ အလွန်ကာလများ) အာဆီယံ မပေါ်ပေါက်မီကပင် အရှေ့တောင်အာရှသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ စစ်တုရင်ခုံ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးမှာ လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ အလံထူထား သော အနောက်အုပ်စု နှင့် ကွန်မြူနစ်…
Read MoreCategory: ဆောင်းပါး
အခန်း (၁၂၁)
ဆူးငှက် လွတ်လပ်ရေးနေ့ ———————– မှတ်မှတ်ရရ ၁၉၈၀ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်၊ လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာပဲ ကျွန်တော်တို့ သမီးယောက်ဖ၂ယောက် ရန်ကုန်က ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်မှာ ဇန်နဝါရီ ၃ရက်နေ့ အခြေခံဥပဒေနေ့ ကတည်းက လမ်းတွေပိတ်ကာ အသံချဲ့စက် တကြော်ကြော်နှင့် အားကစားပြိုင်ပွဲတွေ ကျင်းပနေကြသည်။ နောက်ရက် လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင်လည်း မနက်မလင်းခင် ကတည်းက လမ်းတိုင်းမှာ အသံချဲ့စက်သံဆူညံနေသည်။ လမ်းပေါ်တွင် ထုံးလိုင်းများတား၍ အားကစားပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ဦးဇော်ဝင်းလည်း မန္တလေးရောက်သည်နှင့် မုံရွာသို့ ချက်ချင်းပြန်သည်။ ထို့နောက် ဇန်နဝါရီလအတွင်း မှာပင် ခင်ဝင်းနွယ်က မိမိတို့ စာမူကို ကန့်ကွက်ခြင်း ကိစ္စအား ဖြေရှင်းပေးပါရန် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနသို့ စာတင်ခဲ့ သည်။ ထို့အတူ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးထံသို့လည်း စာမူကန့်ကွက် ခံရခြင်းကို တင်ပြခဲ့သည်။ ကဗျာလွတ်စာအုပ် ထွက်ပြီ ———————————— ဤသို့ဖြင့် ထိုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ…
Read Moreအိန္ဒိယ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး သမိုင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်
MT(VOM) သမိုင်းဆိုတာ မြစ်တစ်စင်းကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ မည်သည့်နေရာက စတင်စီးဆင်းခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ လမ်းခရီးတစ်လျှောက်တွင် ကွေ့ကောက်ဖြတ်သန်းကာ နောက်ဆုံး၌ ပင်လယ်ပြင်ကြီးထဲသို့ အတူတကွ စီးဝင်ပေါင်းစပ်သွားကြစမြဲ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်နီးချင်းကြီး ဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ ဆက်ဆံရေး သမိုင်းကြောင်းသည်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ တောင်တန်းကြီးများ၊ တောနက်ကြီးများ ခြားနေစေကာမူ ယဉ်ကျေးမှု၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းတို့က ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံနှစ်ခုကို ရှေးပဝေသဏီကတည်းက ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ချည်နှောင်ပေးခဲ့ကြသည်။ ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓခေတ်မှသည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ၊ ထို့နောက် ဖဆပလခေတ်နှင့် စစ်အာဏာရှင်ခေတ်များကို ဖြတ်သန်းကာ မကြာသေးမီက ကုန်လွန်သွားခဲ့သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ခေတ်အထိ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး၏ အနိမ့်အမြင့်၊ အတက်အကျတို့ကို နိုင်ငံရေးရှူထောင့်မှ သုံးသပ်ကြည့်ပါမည်။ (၁) ရှေးခေတ်ကာလ ယဉ်ကျေးမှုရေကြည်နှင့် သံတမန်အစ မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် နိုင်ငံရေးထက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးက…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၂၀)
ဆူးငှက် စာမူ ခွင့်ပြုမိန့်ရပြီတဲ့ —————————- ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့၊ု ထိုနေ့တွင် စာပေဗိမာန်သို့ ထပ်မံသွားရောက်စုံစမ်းတော့ လာမည့် တနင်္လာနေ့တွင် စာပေစိစစ်ရေးရုံးသို့ စာမူခွင့်ပြုချက် လာရောက် ထုတ်ယူပါ ဟူသော သတင်းကို ကြားသိရသည်။ ထို့ကြောင့် ဦးဇော်ဝင်းက အပြန်တွင် လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာတိုက်သို့ ဝင်ပြီး တနင်္လာနေ့ထွက်မည့် သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်းရန် အတွက် စာအုပ်ကြော်ငြာ အပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် တနင်္လာနေ့ မရ၊ အင်္ဂါနေ့မှ ရမည်တဲ့။ အင်္ဂါနေ့က အင်္ဂလိပ်နှစ်ဆန်း ၁ရက်နေ့လေ။ ပိုကောင်းတာပေါ့ ဟု ဆိုကာ ဦးဇော်ဝင်းက ကြော်ငြာ စာသားရေးပေးခဲ့သည်။ ကဗျာလွတ်အက (ဒေါ်သြဘာသောင်းမူ)၊ ဒေါ်သြဘာသောင်း ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနတွင် ကဗျာလွတ်ကကြိုး ၁၂၅မျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သူ “ခင်ဝင်းနွယ်” ၏ ကြိုးပမ်းချက်။ ၇နှစ်နီးပါးမျှ…
Read Moreတရုတ်-ဗမာ သမိုင်းဝင်စာချုပ်များ
(ကုန်းဘောင်ခေတ်မှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ခေတ်အထိ) MT(VOM) သမိုင်းဆိုတာ နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ကြည့်ဖို့တင်မဟုတ်ဘဲ အနာဂတ်ကို လမ်းခင်းဖို့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ ဗမာပြည်ဟာ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အင်အားကြီးမားတဲ့ တရုတ်ပြည်ကြီးနဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်း ကီလိုမီတာ နှစ်ထောင်ကျော် ထိစပ်နေတာမို့ ရှေးပဝေသဏီကတည်းက ဒွန်တွဲနေခဲ့တဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေပါ။ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် မုန်းတလှည့် ပြုံးတလှည့်၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားလိုက် ချစ်ကြည်ရေးစာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုလိုက်နဲ့ သံတမန်ရေး ကစားကွက်တွေ ရှုပ်ရှုပ်ထွေးထွေး ရှိခဲ့တာကို တွေ့ရမှာပါ။ အဲဒီလို ခေတ်အဆက်ဆက် ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့ စာချုပ်တွေအကြောင်းကို ကုန်းဘောင်ခေတ်ကနေ မနေ့တနေ့က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အစိုးရလက်ထက်အထိ အချက်အလက်စုံစုံလင်လင်နဲ့ သမိုင်းအကွေ့အကောက်တွေကို ပြန်ပြောင်းသုံးသပ် တင်ပြပေးချင်ပါတယ်။ (၁)ကုန်းဘောင်ခေတ် ကောင်းတုံစာချုပ် (၁၇၆၉) ရှေးပုဂံခေတ်ကတည်းက တရုတ်-ဗမာ ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ပေမယ့် အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိတဲ့ ပထမဆုံး တရားဝင်စာချုပ်လို့ ပြောရင်တော့ ကုန်းဘောင်ခေတ်မှာ ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၁၉)
ဆူးငှက် ရန်ကုန်ကို မရောက်ဖူးလို့ ဘုရားဖူးရင်း အလည်လာတာလား ——————————————————————– ရန်ကုန်ရောက်ပြီး နောက်ရက်ရောက်တော့ ဦးဇော်ဝင်းက သူ့အမျိုးများရှိသည့် မြေနီကုန်းသို့ အလည်သွားသည်။ သူ့အစ်ကိုဝမ်းကွဲဟု သိရသည်။ မြေနီကုန်းက လမ်းတော့ မမှတ်မိ။ အိမ် ၂ထပ် ပျဉ်ထောင်အိမ်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူတို့က အပေါ်ထပ်မှာမို့ အပေါ်ထပ်တက်တော့ အိမ်ခန်းက ရှေးအိမ်ကြီး၏ သပ်ရပ်သော အပြင်အဆင်ဖြစ်သည်။ ကြမ်းခင်း ပျဉ်များကလည်း သန့်ရှင်း ပြောင်လက်လို့။ ဦးဇော်ဝင်း၏ အစ်ကိုဝမ်းကွဲ ဆိုသူက ဧည့်ခန်းက ပက်လက်ကုလားထိုင်မှာ ထိုင်ရင်း သတင်းစာဖတ်နေသည်။ ခပ်လှမ်းလှမ်မှာ ကျွန်တော်နှင့် ရွယ်တူလောက် ဖြစ်ပုံရသည့် မိန်းကလေးတစ်ဦးက ကျောင်းစာလုပ်နေပုံရသည်။ သူ့နှင့် မတိမ်းမယိမ်း တစ်ယောက်ကလည်း အနားမှာ ရှိနေသည်။ ကျောင်းသူ ညီအစ်မဖြစ်လိမ့်မည်။ ဖျပ်ကနဲ မြင်လိုက်ရသည်မှာပင် သွယ်သွယ်ချောချောလေးတွေဟု ခန့်မှန်နိုင်သည်။ ဦးဇော်ဝင်းနှင့် ကျွန်တော်က သူ့အစ်ကိုဘေးရှိ ဆက်တီမှာ…
Read Moreသူအိမ် အခန်း (၁၁၈)
ဆူးငှက် ရောက်ဖူးချင်သော ရန်ကုန် ——————————- ကျွန်တော်သည် တက္ကသိုလ်ကျောင်း ၄နှစ် တက်ပြီးမှ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပထမဆုံး ရောက်ဖူးသည်။ တကယ်တော့ ရန်ကုန်ကို ရောက်ဖူးသူများပြောတိုင်း ငေး၍ နားထောင်ကာ ကိုယ်လည်းရောက်ဖူးချင်သည်။ မိုးရွာလျှင် ရေမတင်သော နိုင်လွန်ကတ္တရာလမ်းမကြီးတွေ၊ မီးပွိုင့်တွေ၊ သမ္မတရုပ်ရှင်ရုံ အတက်က မှန်ချပ်ကြီးတွေ၊ ဓာတ်လှေကားနှင့် ရွှေတိဂုံဘုရား၊ ဟီးနိုးကားတွေ၊ တိရစ္ဆာန်ရုံ ရန်ကုန်ဘူတာကြီး ဆူးလေလမ်းမနှင့် ဗန္ဓုလပန်းခြံ၊ ညဈေး စသည်ဖြင့် ပြောသူတိုင်း၏ စကားတိုင်းမှာပါသော ရန်ကုန်မြို့ကို စိတ်ကူးထဲကပဲ အလည်ရောက်နေရသည်။ အမေက ရန်ကုန်သို့ လက်ဖက်ခြောက် ကုန်ကူးစဉ်က လိုက်ခဲ့ဖို့ ခေါ်ပါသည်။ သို့သော် အမေတို့က လက်မှတ်မဲ့နှင့် အိမ်သာဘေး ဖြစ်သလိုလိုက်ရတာ၊ ညရောက်ရင် ရထားကြမ်းခင်းပေါ် သူများခုံအောက် ခေါင်းလျှိုအိပ်ရတာတွေ ကြားတော့ မလိုက်ဝံ့တော့ပဲ။ ကိုယ့်ခုံနှင့်ကိုယ် သက်သက်သာသာ လိုက်ရသည်ပင်လျှင် ခုံကို နောက်ပြန်ထိုင်ရလျှင်…
Read Moreအခန်း (၁၁၇)
ဆူးငှက် တက္ကသိုလ်အပြန် ပညာလည်းမစုံ၊ ကြင်ယာလည်း မစုံ —————————————————————– စောစောက ကျွန်တော်ပြောသည့် အထဲတွင် “သမီးရည်းစားလည်းမကျ၊ ဘာမှလည်းမဖြစ်” ဟူသော စကားပါခဲ့သည်။ ကျွန်တော်တို့ သူငယ်ချင်းတွေ ၄နှစ်၄မိုးသာ ကုန်ရော တက္ကသိုလ်မှာ ပြည်တော်အပြန် ပညာလည်းစုံ ကြင်ယာလည်း စုံသည့်ကိန်း မဆိုက်ခဲ့ကြပုံကို တင်စားသည့် စကားဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ထိုစကားက ကျွန်တော်နှင့် ပို၍ ကိုက်ညီသည်။ သိကြသည့်အတိုင်း တက္ကသိုလ်ပထမနှစ် ဖရက်ရှာဝဲလ်ကမ်း ကတည်းက ခြေတိုအောင် ချောင်းပေါက် မတတ် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ကလည်း ဘာမှမဖြစ်ခဲ့။ ထိုသို့ မဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ကျွန်တော်လည်း ကျောင်းတက်ခြင်း က်စ္စ အားမစိုက်တော့ဘဲ စာအုပ်တွေချည်း ဖတ်ဖြစ်တော့၏။ အဲဒီ စာအုပ်တွေကပဲ နောက်ဇာတ်လမ်း တစ်ပုဒ် အစပျိုးခြင်းဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မုန့်ဖိုးထဲက လစဉ် မိုးဝေနှင့် ရှုမဝ မဂ္ဂဇင်း ၂အုပ်ဝယ်သည်။ ထို့ပြင်…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၁၆)
ဆူးငှက် အလွတ်ကျက် ဖြေဆိုခဲ့ရတဲ့ ပုစ္ဆာတွေ ———————————– ဘာလိုလိုနှင့် တက္ကသိုလ်၏ ၄နှစ်သက်တမ်းက ကုန်ပါပြီ။ နောက်ဆုံးနှစ်စာမေးပွဲကိုလည်း ခက်ခက်ခဲခဲ ဖြေဆိုလိုက်ရပါ၏။ အတန်းကမမှန် စာက မလိုက်နိုင်တော့ သချာၤကို အလွတ်ကျက် ဖြေခဲ့ရသည်။ လူတွေ့နှုတ်ဖြေမှာလည်း ဘာထူးမှာလဲ။ ပြင်ပစာစစ်အဖြစ် ဆရာဦးဘမင်းနှင့် တွေ့ရသည်။ ဆရာဦးဘမင်းဆိုတာ ထိုစဉ်က မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော နက္ခတ္တသင်္ချာပညာရှင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်က မဟာသိပ္ပံဘွဲ့ရခဲ့သူဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်ပြန်ရောက်ပြီး မကြာမီ အလုပ်မှ နှုတ်ထွက်ကာ “လှိုင်း” အမည်ဖြင့် တေးသံသွင်းဆိုင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ဆရာဦးဘမင်းနှင့်အတူ နောက်ထပ်ပညာရှင် တစ်ဦးမှာ မိုးလေဝသပညာရှင် ဆရာကြီးဦးဌေးအောင်ဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးဦးဌေးအောင်က ထိုစဉ်ကတည်းက နာမည်ကျော် တရားပြဆရာကြီးဖြစ်နေပါပြီ။ ကျွန်တော့်ကို ဆရာကြီးဦးဌေးအောင်း စာမေးပွဲ ဖြေနိုင်လား ဟု လောက်သာ မေးကာ ဆရာဦးဘမင်းကိုပဲ မေးစေသည်။ ဆရာဦးဘမ်းက သင်္ချာနှင့် ပတ်သက်သော ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်မေး၏။…
Read Moreသူတို့အိမ် အခန်း (၁၁၅)
ဆူးငှက် အစဉ်အလာများနှင့် မန္တလေးသင်္ကြန် ——————————— ၁၉၃၀ ဝန်းကျင်မှ စ၍ အလှပြယာဉ်များ၊ အလှပြ အက မဏ္ဍပ်များ၊ အတီးအမှုတ် အဆို အက များဖြင့် စည်ကားခဲ့သော မန္တလေးသင်္ကြန်သည် ရန်သူမျိုး၅ပါးဘေး၊ ရောဂါကပ်ဘေးတို့ကြောင့် နောက်ဆုတ် အရှိန်လျော့သည်ပဲ ရှိခဲ့သည်။ အေးချမ်းသည်နှင့် နလံထူကာ နောက်ခြေတစ်လှမ်းဆုတ်သည်နှင့် အဆမတန် ရှေ့သို့ တဟုန်ထိုး အားမာန်ချီ အောင်လံလွှင့်ခဲ့သည်။ မြန်မာပြည် နိုင်ငံရေး၏ အချိုးအကွေ့အဖြစ် လူမျိုးရေးအဓိကရုဏ်းဖြင့် လှည့်စားသော်လည်း တစ်ပြည်လုံး အတိုင်းအတာနှင့် အုံကြွခဲ့သော ၁၃၀၀ပြည့် အရေးတော်ပုံကာလ သင်္ကြန်ကိုပင် အရုပ်အလျော့မခံပဲ ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မီး ဟုန်းဟုန်းတောက်မှ မန္တလေးသည် မြို့လုံးကျွတ်နီးပါး အနောက်ဘက်ကမ်း စစ်ကိုင်း မင်းဝံတောင်ရိုးသို့ စစ်ခိုလှုံကြရမှ သင်္ကြန် အပျော်ကို မန္တလေးမှာ ခေတ္တခဏ ရပ်နားခဲ့ကြ၏။ ဟော.. ၁၉၄၅ခုနှစ်…
Read More